Miejsca akcji
Akcja utworu Marii Konopnickiej rozgrywa się w dwóch równoległych światach: magicznym i realistycznym. Krasnoludki zamieszkują podziemne groty oraz leśne doliny, natomiast ludzie żyją w ubogich lub zamożnych wsiach. Przestrzeń w książce mocno podkreśla różnice między baśniową potęgą natury a trudnym losem wiejskiej biedoty.
Spis treści
Kryształowa Grota
To podziemne miejsce, z którego władał król krasnoludków, Błystek. Jaskinia była przykryta na powierzchni ciężkim głazem. Wewnątrz znajdowało się mnóstwo skarbów: złota, srebra i brylantów.
Promyk dziennego światła zapalał w kryształowych ścianach sali tronowej niezwykłe tęcze. W tej baśniUtwór literacki, w którym świat rzeczywisty miesza się z magią i fantastyką. krasnoludki spędzały w bezpiecznej grocie całą zimę.
Zamożna wieś
Koszałek-OpałekUczony krasnoludek, który spisywał kronikę dziejów. trafił do dużej osady otoczonej sadami i gęstym sosnowym borem. Chaty były tam bogate i świeżo pobielone. Z kominów unosił się dym, a w podwórkach skrzypiały studzienne żurawie.
Gospodarze poili konie i bydło. Dzieci bawiły się głośno w berka lub w chowanego na drodze wysadzanej topolami.
Głodowa Wólka
To wieś, w pobliżu której sierotka Marysia wypasała gęsi. Ziemie były tam bardzo słabe i dawały mało plonów. Ludzie często przymierali głodem, stąd wzięła się nazwa osady.
Trafił tam krasnoludek Podziomek. Myślał, że to Sytna Wólka, ale szybko się rozczarował. Nigdzie nie znalazł porządnej pościeli, pełnych naczyń ani dobrych zwierząt w oborach.
Wiele chałup chyliło się ku ziemi. Trzymały się tylko dzięki drewnianym belkom. Nawet dom sołtysa wyglądał bardzo ubogo.
Maria Konopnicka celowo zestawia ze sobą bogatą wieś i Głodową Wólkę. Taki zabieg nazywamy kontrastem. Pokazuje on niesprawiedliwość społeczną i trudny los najbiedniejszych chłopów.
Jarmark
Miejsce pełne gwaru, huku i ścisku. Na szerokim placu stały wozy, konie i bydło. Chłopi tłoczyli się przy straganach z butami i czapkami.
Kobiety kupowały garnki, a dziewczęta wybierały kolorowe wstążki. Wszędzie było słychać gęganie gęsi, gdakanie kaczek i głośne rozmowy kupców.
Chata Skrobka
Była to uboga lepiankaBardzo biedny, wiejski dom zbudowany z gliny wymieszanej ze słomą. zbudowana z chrustu i gliny. Stała pod krzywym, dziurawym dachem ze słomy. Dziurawy płot ledwo się trzymał, a podwórko zarosło chwastami.
Wewnątrz znajdowała się tylko jedna izba, z której wyzierała straszna bieda. Najwięcej miejsca zajmował duży komin z zapieckiem. Wyposażenie stanowił sosnowy stół, dwa stołki i trochę ziemniaków w koszyku.
Słowicza Dolina
Uroczy zakątek, w którym stała chata Skrobka. Nazwę tę wymyśliły krasnoludki, ponieważ zewsząd dobiegał piękny śpiew słowika. Okolica tonęła w zieleni.
Dolina leżała między kwitnącym sadem wiśniowym a krętą rzeką. Rosły tam żółte dziewannyWysoka roślina polna o drobnych, żółtych kwiatach. i puszyste cykorie. Z daleka całe pole wyglądało jak utkane ze srebra i złota.
Dwór królowej Tatry
Siedziba potężnej władczyni znajdowała się na wysokiej górze. U jej stóp leżały chmury przypominające stada siwych owiec. Szczyt góry promieniał w słońcu.
Do bram zamku prowadziły dwa świerkowe lasy. Straż pełniły dwie ogromne skały. Wokół latały dwa orły, a u progów wyły dwa wichry.
Dwa bory świerków wiodły do wrót zamku; dwie skały, dwa kamienne olbrzymy straż przed wrotami trzymały (...) dwa orły latały nad wieżycami zamku, dwa wichry wyły u jego progów jak dwa brytany.
Opis dworu królowej Tatry jest pełen ożywieniaNadanie przedmiotom lub zjawiskom cech istot żywych.. Wichry wyją jak psy, a skały pełnią straż jak prawdziwi żołnierze.
Miejsca historyczne
W książce pojawiają się również prawdziwe miejsca znane z historii Polski. Należy do nich Gniezno, czyli pierwsza stolica założona przez legendarnego Lecha.
Wspomniana jest także Mysia Wieża nad jeziorem Gopło. To miejsce wiąże się z legendąOpowieść o przeszłości, w której prawdziwe wydarzenia historyczne mieszają się z fantazją. o okrutnym królu Popielu, którego zjadły myszy.