„O krasnoludkach i sierotce Marysi” - wartości
Baśń Marii Konopnickiej uczy, że największą wartością w życiu człowieka jest uczciwa praca i szacunek do ziemi. Utwór potępia pychę oraz egoizm, a nagradza skromność i dobre serce. Bohaterowie tacy jak sierotka Marysia czy ubogi Skrobek pokazują, że miłosierdzie i współpraca potrafią odmienić każdy los.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 3 min
Praca jako sens życia
W baśniUtwór fantastyczny, w którym dobro zawsze zwycięża nad złem, a świat realny miesza się z magicznym. Marii Konopnickiej najważniejszą wartością jest praca. To ona nadaje sens ludzkiemu życiu i pozwala wyrwać się z biedy. Krasnoludki chętnie pomagają tym, którzy sumiennie wykonują swoje obowiązki. Leniom i osobom niedbałym płatają za to złośliwe figle.
Siłę do działania daje bohaterom pieśń śpiewana przez krasnoludka, mistrza Sarabandę. Słyszy ją przygnieciony biedą chłop Skrobek, który stracił chęci do zajmowania się swoim polem. Pokrzepiony muzyką kupuje narzędzia i z pomocą skrzatów zagospodarowuje uroczyskoDzika, trudno dostępna część lasu, często owiana tajemnicą..
Praca nie może jednak służyć tylko własnym korzyściom. Przekonuje się o tym samolubny chomik. Za swój egoizmPostawa życiowa polegająca na myśleniu wyłącznie o sobie i własnych potrzebach. zostaje zagryziony przez lisa, przed którym wcześniej celowo nie ostrzegł gęsiarki.
Z pracą nierozerwalnie łączy się szacunek do ziemi. To ona chroni ludzi przed głodem i kryje w sobie największe skarby. Prości ludzie błogosławią naturę za jej dary.
Oj ziemio, ty ziemio, sieroto,
Jest w tobie i srebro i złoto,
Jest w tobie dla wszystkich dość chleba,
Tylko cię miłować potrzeba!
Oj ziemio, ty matko rodzona,
Przytulasz ty wszystkich do łona,
Oj, dajesz ty życiu swe siły,
A kwiecie rozkwiecasz z mogiły!
Skromność i pokora
Utwór surowo ocenia pychę i wywyższanie się nad innych. Na początku historii taki właśnie jest Koszałek-Opałek. Chlubi się mianem wielkiego uczonego i z góry patrzy na wiejską społeczność.
Jego duma znika, gdy gubi swoje pisarskie przybory i musi tułać się po świecie. Wtedy zbliża się do zwykłych stworzeń i dzieli z nimi trudny los. Dzięki temu staje się prosty i skromny.
Inną zarozumiałą postacią jest Półpanek. Obnosi się ze swoim rzekomym szlachectwem i nie zważa na innych. Za karę traci głos podczas próby śpiewu, a później zostaje pozbawiony pieniędzy.
W literaturze często stosuje się kontrast. Konopnicka zestawia ze sobą pysznych krasnoludków (jak Półpanek) ze skromną sierotką Marysią, aby wyraźniej pokazać, które cechy są dobre, a które złe.
Prawdziwym wzorem pokory jest sierotka Marysia. Kiedy staje przed obliczem potężnej królowej Tatry, nie prosi o bogactwo ani o zdrowie dla siebie. Błaga jedynie o przywrócenie życia jej ukochanym gąskom. Za tę bezinteresowną postawę zostaje nagrodzona.
Miłosierdzie i siła współpracy
Ogromną wartością w świecie krasnoludków jest miłosierdzie. To właśnie ta cecha sprawia, że małe skrzaty potrafią na chwilę zmienić się w potężne olbrzymy. Litość okazuje między innymi krasnoludek Pietrzyk.
Pietrzyk daruje życie głodnemu szczurowi, który kradł ziarno. Pokazuje tym samym, że wybaczenie i współczucie są ważniejsze niż surowa sprawiedliwość.
Równie ważne jest czyste dobro. Kiedy Marysia słyszy o królowej Tatrze, nie pyta, czy władczyni jest potężna. Chce wiedzieć tylko jedno: czy jest dobra. Dobroć pomaga najbiedniejszym przetrwać najtrudniejsze chwile.
Ostatnią ważną wartością jest solidarność. Bez wzajemnej pomocy krasnoludki straciłyby swoją magiczną moc. Działając w pojedynkę, są skazane na porażkę i samotną tułaczkę.