Karol Dickens - biografia
Karol Dickens to jeden z najwybitniejszych angielskich pisarzy XIX wieku, który w swoich książkach opisywał trudne życie najuboższych. Jego biografia pełna jest biedy i ciężkiej pracy w dzieciństwie, co mocno wpłynęło na kształt jego najsłynniejszych powieści. Artykuł przedstawia drogę twórcy od pracy w fabryce pasty do butów aż po wielki sukces literacki i uznanie na całym świecie.
Autor: Karolina Marlęga
Czas czytania: 4 min
Spis treści
Wczesne życie i edukacja
Karol John Huffam Dickens urodził się 7 lutego 1812 roku w angielskim mieście Portsmouth. Był drugim z ośmiorga dzieci w bardzo biednej rodzinie. Jako chłopiec często chorował i musiał się ciągle przeprowadzać. Z tego powodu jego edukacja była bardzo nieregularna.
Dickens uczył się głównie sam, spędzając wiele godzin na czytaniu książek. Kiedy miał zaledwie dwanaście lat, musiał iść do pracy, aby pomóc rodzinie przetrwać. Zatrudnił się w londyńskiej fabryce pasty do butów. Jego zadaniem było naklejanie etykiet na słoiczki z preparatem.
To bolesne doświadczenie z dzieciństwa na zawsze zmieniło przyszłego pisarza. Właśnie dlatego w swoich książkach tak często opisywał los najuboższych ludzi. Zwracał uwagę na tych, którzy żyli na marginesie wiktoriańskiego społeczeństwaSpołeczeństwo brytyjskie w XIX wieku, za panowania królowej Wiktorii, znane z surowych zasad moralnych i ogromnych różnic między bogatymi a biednymi..
Debiut i pierwsze dzieła
Swoją karierę zawodową Dickens zaczynał jako dziennikarz. Szybko odkrył w sobie talent literacki i już w wieku dwudziestu czterech lat odniósł pierwszy wielki sukces. Była to powieść „Klub Pickwicka”, wydawana w gazetach w latach 1836–1837. Książka miała zabawną formę, ale poruszała poważne problemy społeczne.
W XIX wieku wiele powieści ukazywało się w prasie w formie odcinków (tzw. powieść w odcinkach). Czytelnicy kupowali gazety co tydzień lub co miesiąc, by poznać dalsze losy ulubionych bohaterów.
Kolejne utwory pisarza miały już znacznie mroczniejszy ton. Powieści takie jak „Oliver Twist” oraz „Nicholas Nickleby” pokazywały dramaty najsłabszych. Dickens ostro krytykował w nich chciwych ludzi, którzy źle traktowali biedaków, a zwłaszcza bezbronne dzieci.
W książce „Marcin Chuzzlewit” autor skrytykował z kolei amerykańskie społeczeństwo, przez co zraził do siebie wielu czytelników ze Stanów Zjednoczonych. Wydana w 1843 roku „Opowieść wigilijna” stała się jego najważniejszym manifestemPubliczna deklaracja poglądów, w której autor wyraża swój sprzeciw wobec czegoś lub nawołuje do zmian. przeciwko niesprawiedliwości i nierównościom.
Dojrzałość twórcza
Badacze literatury uważają, że lata czterdzieste XIX wieku były przełomowe dla twórczości Dickensa. Jego poglądy na politykę i społeczeństwo stały się wtedy znacznie bardziej pesymistyczne. Widać to wyraźnie w powieści „Samotnia”. Wielu krytyków uważa ją za najwybitniejsze dzieło pisarza, które bezlitośnie obnaża okrucieństwo wobec najuboższych.
W tym samym okresie powstał „David Copperfield”. To powieść z elementami autobiografiiKsiążka, w której autor opisuje własne życie i prawdziwe wydarzenia ze swojej przeszłości., w której Dickens przemycił wiele własnych wspomnień z trudnego dzieciństwa.
Późniejsze książki, takie jak historyczna „Opowieść o dwóch miastach” oraz „Wielkie nadzieje”, różnią się stylem od jego wczesnych prac. Są bardziej dojrzałe i skupiają się na skomplikowanych losach bohaterów.
Kontekst historyczny
Życie i twórczość Karola Dickensa przypadły na epokę wielkich zmian w Wielkiej Brytanii. Był to czas gwałtownego rozwoju przemysłu, powstawania nowych fabryk i rozrastania się miast. Niestety, postęp ten miał swoją mroczną stronę.
W XIX-wiecznej Anglii praca dzieci była zjawiskiem powszechnym i legalnym. Najmłodsi pracowali w fabrykach i kopalniach w bardzo niebezpiecznych warunkach, często po kilkanaście godzin dziennie.
Wielu ludzi żyło w skrajnej nędzy, pracując za głodowe stawki. Dickens sam doświadczył tego wyzysku jako dziecko. Dlatego tak głośno upominał się o prawa robotników i najbiedniejszych warstw społecznych. Jego książki pełniły funkcję lustra, w którym przeglądało się ówczesne społeczeństwo.
Spuścizna i znaczenie
Karol Dickens zmarł 9 czerwca 1870 roku na skutek wylewu. Jego ostatnia powieść, „Tajemnica Edwina Drooda”, nigdy nie została dokończona. Wylew był wynikiem przemęczenia i złego stanu zdrowia, który pogorszył się po wyczerpującej trasie w Stanach Zjednoczonych w 1867 roku.
Pisarz uwielbiał czytać swoje dzieła przed żywą publicznością. Robił to z ogromną pasją. Wcielał się w role swoich bohaterów, zmieniając głos i akcent, co przypominało prawdziwy spektakl teatralny.
Dickens został pochowany w słynnej Alei Poetów na londyńskim cmentarzu w Opactwie WestminsterskimSłynny kościół w Londynie, miejsce koronacji królów Anglii oraz pochówku najwybitniejszych brytyjskich twórców i władców.. W życiu prywatnym doczekał się dziesięciorga dzieci. W 1858 roku rozstał się ze swoją żoną, Catherine.
Najważniejsze dzieła Dickensa:
- Klub Pickwicka (1836–1837)
- Oliver Twist (1837–1838)
- Nicholas Nickleby (1838–1839)
- Magazyn osobliwości (1840–1841)
- Barnaba Rudge (1841)
- Marcin Chuzzlewit (1843–1844)
- Cykl Opowieści wigilijnych (1843–1846), w tym: Opowieść wigilijna (1843), Dzwony (1845), Świerszcz za kominem (1846)
- David Copperfield (1849–1850)
- Samotnia (1852–1853)
- Ciężkie czasy (1854)
- Mała Dorrit (1855–1857)
- Opowieść o dwóch miastach (1859)
- Wielkie nadzieje (1860–1861)
- Nasz wspólny przyjaciel (1864–1865)
- Tajemnica Edwina Drooda (1870)