Charakterystyka Ali
Ala, osiemnastoletnia kuzynka i narzeczona Artura, uosabia w dramacie Sławomira Mrożka pokolenie pozbawione głębszych wartości i zasad. Jej powierzchowność, skłonność do flirtu oraz uleganie wpływom awangardowego domu Stomila stają się tragicznym w skutkach katalizatorem wydarzeń. Zdrada dziewczyny z prymitywnym Edkiem ostatecznie grzebie plany głównego bohatera o przywróceniu dawnego porządku i doprowadza do jego śmierci.
Autor: Karolina Marlęga
Czas czytania: 3 min
Spis treści
Wygląd i sceniczny wizerunek
Mrożek precyzyjnie określa wygląd osiemnastoletniej Ali już w didaskaliachTekst poboczny w dramacie, wskazówki autora dla reżysera i aktorów dotyczące wyglądu, zachowania postaci czy scenografii.. Autor opisuje ją następująco:
dorodna osiemnastoletnia, długie, proste włosy. (…) wyskakuje z legowiska, w długiej do ziemi, nieprzezroczystej – uwaga dla reżyserów o zbyt łatwych skojarzeniach – koszuli, pełnej zakładek, falbanek, aż wyglądającej raczej na strój niż na koszulę nocną.
Ten zwiewny, nieco infantylny ubiór towarzyszy jej przez większość sztuki. Dopiero w trzecim akcie dziewczyna zakłada tradycyjną, białą suknię ślubną. Zmiana garderoby symbolizuje pozorne poddanie się planom Artura, który za pomocą małżeństwa dąży do przywrócenia starych form i konwencji.
Charakter i relacje w domu Stomila
Ala przypomina młodą Eleonorę, matkę Artura. Dziewczyna chętnie naśladuje ciotkę, przejmując jej styl bycia i specyficzny gust. Atmosfera panująca w domu Stomila robi na niej ogromne wrażenie. Przez swój młody wiek Ala wykazuje się łatwowiernością i płytką fascynacją wszystkim, co łamie normy.
Mimo zaledwie osiemnastu lat bohaterka jest wprawioną kokietką. Doskonale zdaje sobie sprawę ze swojego wpływu na mężczyzn i chętnie wykorzystuje kokieterięŚwiadome zachowanie mające na celu wywołanie zainteresowania i podziwu, często o podłożu zmysłowym. do manipulowania otoczeniem. Próbuje uwieść Artura, prowokując go do spontanicznych, wręcz zwierzęcych reakcji, jakich spodziewałaby się po Edku. Artur jednak początkowo opiera się jej wdziękom. Traktuje ją z dystansem, ponieważ potrzebuje jej do zrealizowania swojego planu – wzięcia tradycyjnego ślubu.
W „Tangu” Mrożek odwraca tradycyjny konflikt pokoleń. To młody Artur domaga się zasad, ślubu i moralności, podczas gdy starsze pokolenie (Stomil i Eleonora) żyje w całkowitej anarchii obyczajowej. Ala, choć jest rówieśniczką Artura, mentalnie należy do świata dorosłych – nie rozumie potrzeby buntu przeciwko wolności i traktuje życie wyłącznie w kategoriach biologicznych popędów.
Zdrada i tragiczny finał
Decyzja Ali o zdradzie narzeczonego z Edkiem w dniu ślubu to punkt zwrotny dramatu. Dziewczyna oddaje się prymitywnemu parobkowi nie z powodu wielkiej namiętności. Robi to, ponieważ czuje się traktowana przez Artura przedmiotowo – jako narzędzie do narzucenia światu nowej formyW literaturze (szczególnie u Gombrowicza i Mrożka) zbiór konwencji, ról społecznych i schematów zachowań narzucanych jednostce.. Ala nie wierzy w szczerość uczuć narzeczonego.
To właśnie jej zdrada staje się bezpośrednią przyczyną upadku Artura. Wiadomość o romansie niszczy jego wiarę w sens wprowadzania zasad i popycha go do desperackiego ataku na Edka. Dopiero po śmiertelnym ciosie zadanym przez parobka, Artur wyznaje Ali miłość. Dziewczyna uświadamia sobie swój błąd, ale na ratunek jest już za późno. Ostatecznie okazuje się, że Ala niczym nie różni się od zdemoralizowanej reszty rodziny, choć Artur widział w niej pokrewną duszę i szansę na ocalenie świata.