Alicja w krainie czarów – geneza
Powieść „Alicja w Krainie Czarów” powstała w latach 1862–1863 z inspiracji opowieściami, które Lewis Carroll snuł dla córek swojego przyjaciela. Utwór łączy w sobie cechy baśni, literatury fantastycznej oraz satyry pełnej matematycznych zagadek. Książka początkowo spotkała się z chłodnym przyjęciem krytyków, jednak z czasem zyskała miano klasyki literatury światowej.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 3 min
Spis treści
Dwa oblicza Lewisa Carrolla
Lewis Carroll na co dzień był wykładowcą matematyki w OksfordzieJeden z najstarszych i najbardziej prestiżowych uniwersytetów w Anglii.. Studenci uważali go za nudnego i nieporadnego człowieka. Jako duchowny kierował się surowymi zasadami. Pod tą maską krył się jednak artysta o niezwykłej wyobraźni.
Carroll pasjonował się fotografią i uwielbiał tworzyć gry słowne oparte na logice. Pisarz był bardzo nieśmiały w stosunku do dorosłych. Ożywiał się dopiero w towarzystwie dzieci, przy których znikało nawet jego jąkanie.
Ten talent do opowiadania bajek odkrył już w młodości. Opiekował się wtedy swoim licznym rodzeństwem – pięcioma siostrami i trzema braćmi. Wystawiał dla nich domowe sztuki teatralne i redagował rodzinną gazetkę.
Alicja Liddell i narodziny opowieści
W 1856 roku Carroll poznał Henry'ego George'a Liddella, dziekana na uniwersytecie. Zaprzyjaźnił się z jego trzema córkami: Loriną, Edith i Alicją Liddell. To właśnie mała Alicja stała się główną inspiracją do napisania słynnej książki.
Pisarz często zabierał dziewczynki na wycieczki. Podczas tych podróży opowiadał im zmyślone historie. Po prawie dziesięciu latach spisał te opowieści. Tak powstała „Alicja w Krainie Czarów” oraz jej kontynuacja „Po drugiej stronie lustra”.
Trudne początki i wielki sukces
Pierwsze wydanie książki ukazało się w Wielkiej Brytanii w 1865 roku. Krytycy i czytelnicy przyjęli ją bardzo źle. Uważali, że historia jest zbyt abstrakcyjna i pozbawiona sensu. Chwalono jedynie ilustracje, które stworzył John Tenniel.
Abstrakcja to coś oderwanego od rzeczywistości, trudnego do zrozumienia i nielogicznego na pierwszy rzut oka.
Mimo to w 1871 roku autor wydał drugą część przygód Alicji. Tym razem czytelnicy docenili utwór. Z czasem połączenie czystej fantazji i satyryUtwór, który ośmiesza ludzkie wady, zachowania lub zjawiska społeczne. przyniosło książce ogromną sławę.
Historię chwalili później znani pisarze i filozofowie, tacy jak James Joyce czy Ludwig Wittgenstein. W 1881 roku Carroll zrezygnował z pracy na uczelni, aby skupić się wyłącznie na pisaniu.
Świat przedstawiony i narracja
Akcja powieści toczy się w dwóch przestrzeniach. Pierwszą z nich jest epoka wiktoriańskaOkres w historii Wielkiej Brytanii (XIX wiek), kiedy krajem rządziła królowa Wiktoria. Czas surowych zasad i szybkiego rozwoju. w Anglii, czyli realny świat bohaterki. Drugą stanowi fantastyczna Kraina Czarów, do której dziewczynka przenosi się we śnie.
Książka ma narratora trzecioosobowegoOsoba opowiadająca, która stoi z boku i relacjonuje wydarzenia, używając form „on”, „ona”, „oni”.. Czasami jednak pojawia się narracja pierwszoosobowa. Dzieje się tak, gdy tytułowa bohaterka sama opisuje swoje emocje i dziwne doznania. Utwór to połączenie baśni, dziecięcej fantastyki oraz alegoriiMotyw w literaturze, który poza znaczeniem dosłownym ma jedno, z góry ustalone znaczenie ukryte..
Wędrówka przez Krainę Czarów
Głównym tematem utworu jest podróż siedmioletniej Alicji przez nielogiczny świat. Dziewczynka wpada do nory za Białym Królikiem i rozpoczyna niezwykłą przygodę. W Krainie Czarów przechodzi wiele zmian, na przykład gwałtownie rośnie i maleje.
Na swojej drodze spotyka dziwne postacie. Są wśród nich Kot Dziwak, Szarak Bez Piątej Klepki, Zwariowany Kapelusznik oraz Królowa i Król Kier. Finałowa scena to proces Waleta Kier w cudownym ogrodzie.
Alicja uświadamia sobie wtedy, że wszystko jest tylko snem, a groźne postacie to zwykłe karty do gry. Chwilę później budzi się w prawdziwym świecie.
Przygody Alicji można odczytywać jako opowieść o utracie dziecięcej niewinności. Kraina Czarów przypomina dorosłe życie, które często wydaje się dziecku serią bezsensownych zagadek. W utworze ukryty jest też motyw nieuchronności śmierci.