cytaty - Boska komedia
Najważniejsze cytaty z „Boskiej komedii” Dantego Alighieri koncentrują się wokół motywu wędrówki przez zaświaty oraz ludzkiego cierpienia. Wybrane fragmenty z części poświęconej Piekłu obrazują zarówno fizyczny wymiar kar, jak i psychologiczne dramaty potępionych dusz. Znajomość tych ustępów ułatwia analizę postaw bohaterów oraz zrozumienie średniowiecznej koncepcji sprawiedliwości.
Początek wędrówki i zagubienie
Dante rozpoczyna swój poemat od mocnego, osobistego wyznania. Główny bohater uświadamia sobie własny upadek moralny. Trafia do miejsca, które symbolizuje grzech i utratę właściwego kierunku w życiu.
W życia wędrówce, na połowie czasu,
Straciwszy z oczu szlak niemylnej drogi,
W głębi ciemnegoW poemacie Dantego to alegoria grzechu, zagubienia moralnego i kryzysu duchowego, w jakim znalazł się ludzki ród. znalazłem się lasu.
— Piekło, Pieśń I
Brama Piekieł i ostateczny wyrok
Napis wyryty nad wejściem do zaświatów odbiera potępionym wszelkie złudzenia. Słowa te budują grozę i uświadamiają nieodwracalność boskiego wyroku.
Przeze mnie droga w miasto utrapienia,
Przeze mnie droga w wiekuiste męki,
Przeze mnie droga w naród zatracenia.
Jam dzieło wielkiej, sprawiedliwej ręki.
Wzniosła mię z gruntu Potęga wszechwłodna,
Mądrość najwyższa, Miłość pierworodna;
Starsze ode mnie twory nie istnieją,
Chyba wieczyste - a jam niepożyta!
Ty, który wchodzisz, żegnaj się z nadzieją.
— napis nad bramą Piekła, Piekło, Pieśń III
Napis nad bramą wymienia trzy atrybuty Boga, które stworzyły Piekło: Potęgę wszechwłodną (Bóg Ojciec), Mądrość najwyższą (Syn Boży) oraz Miłość pierworodną (Duch Święty). Średniowieczna teologia zakładała, że istnienie miejsca wiecznych kar jest dowodem boskiej sprawiedliwości i miłości do porządku świata.
Tragiczna miłość Franceski i Paola
W drugim kręgu Piekła przebywają dusze ludzi, którzy za życia ulegli żądzom. Historia kochanków z Rimini to jeden z najbardziej poruszających epizodów poematu. Dante, słuchając ich opowieści, odczuwa głębokie współczucie.
Ja się ocknąłem i rzekłem: „O panie!
Jakie tęsknoty i jakie zachcenia
Na to nieszczęsne wiodły ich kochanie?”
— Dante do WergiliuszaRzymski poeta, autor „Eneidy”. W poemacie Dantego pełni rolę przewodnika po Piekle i Czyśćcu, uosabiając ludzki rozum., Piekło, Pieśń V
Francesca da Polenta wyznaje, jak narodziło się zakazane uczucie między nią a bratem jej męża, Paolem Malatestą. Zgubiła ich wspólna lektura romansu o rycerzu Lancelocie.
Raz dla zabawy czytaliśmy boje,
Gdzie wpadł Lancelot w miłosne więzienie;
Byliśmy sami, bezpieczni oboje.
Czasem nad księgą zbiegło się spojrzenie
I zdejmowało z lic barwy rumiane —
Ale nas zmogło jedno okamgnienie.
Kiedyśmy doszli, gdzie usta kochane
Rycerz całował w nieowładnej chęci,
On, z którym nigdy już się nie rozstanę,
Drżący do ust mych przywarł bez pamięci;
Księga i pisarz GaleottemPostać z legend arturiańskich, przyjaciel Lancelota, który ułatwił mu schadzkę z Ginewrą. W tekście Dantego oznacza pośrednika w miłości. byli —
W ten dzień jużeśmy nie czytali więcej.
— Francesca opowiada swoją historię, Piekło, Pieśń V
Dno Piekła
Wędrówka przez dziewięć kręgów kończy się spotkaniem z samym władcą ciemności. Dante wykorzystuje zniekształcony łaciński hymn kościelny, aby zapowiedzieć nadejście Lucyfera.
Vexilla regis prodeunt inferni
(Zbliżają się sztandary króla piekieł)
— Piekło, Pieśń XXXIV