Znaczenie tytułu utworu
Tytuł powieści Bolesława Prusa odnosi się do urzędu władcy, a nie tylko do głównego bohatera. Ramzes XIII przez większość czasu jest jedynie następcą tronu, który walczy o prawdziwe wpływy w państwie. Słowo to symbolizuje zderzenie młodzieńczych ideałów z potężnym systemem kapłanów i brutalną polityką.
Autor: Małgorzata Haze
Czas czytania: 3 min
Spis treści
Tytuł, który zapowiada walkę
Słowo „faraon” kojarzy się ze starożytnym Egiptem, piramidami i potężnym władcą. Bolesław Prus nadał swojej powieści taki tytuł z bardzo konkretnego powodu. Główny bohater, Ramzes XIII, przez większość czasu wcale nie jest królem.
Młody książę jest tylko następcą tronu. Tytuł książki nie opisuje jego aktualnej pozycji. Zapowiada raczej wielki cel, o który chłopak walczy przez całe życie.
Dosłowne znaczenie tytułu
Dosłownie słowo to oznacza po prostu władcę Egiptu. Powieść opowiada historię Ramzesa XIII. Ten młody książę chce objąć rządy i uniezależnić kraj od potężnych kapłanówByli nie tylko duchownymi, ale też politykami, naukowcami i doradcami faraona. Mieli ogromną władzę i strzegli tajemnic państwowych..
Prus pokazuje całą drogę bohatera. Widzimy go jako zbuntowanego księcia, potem przez chwilę jako prawdziwego władcę. Na koniec obserwujemy jego tragiczną śmierć. Tytuł obejmuje więc całą tę historię, a nie tylko moment noszenia korony.
Faraon jako symbol władzy
W tej książce tytułowy urząd to symbol władzy absolutnejSytuacja, w której jedna osoba rządzi całym państwem i nikt nie może podważać jej decyzji.. Jednocześnie Prus pokazuje, że ta władza to często tylko iluzja. Ramzes XIII boleśnie się o tym przekonuje.
Nawet najwyższe stanowisko nie daje pełnej kontroli nad państwem. Przeciwnik Ramzesa, arcykapłan Herhor, wie znacznie więcej o zarządzaniu krajem. Kapłani mają dostęp do tajemnic, skarbów i własnej armii.
Prus wybrał majestatyczny tytuł celowo. Chciał pokazać przepaść między pozorem władzy a rzeczywistością. Ramzes ma koronę, ale brakuje mu narzędzi, by rządzić samodzielnie.
Ciężar korony i tragizm bohatera
Kiedy Ramzes w końcu zakłada koronę, szybko traci grunt pod nogami. Kapłani nim manipulują i ukrywają przed nim prawdę o państwowym skarbcu, czyli Labiryncie. Nawet przyjazny mu Pentuer nie potrafi go uratować przed starym systemem.
Mefres i Herhor traktują tron jak zwykłe narzędzie. Władca ma po prostu realizować ich polecenia. Tytuł powieści kryje w sobie tragizm.
Tragizm to sytuacja, w której bohater nie ma dobrego wyjścia. Każda jego decyzja prowadzi do klęski, niezależnie od tego, jak bardzo się stara i jak szlachetne ma intencje.
Ramzes chciał zmienić zbyt wiele w krótkim czasie. Był młody, odważny i szczery. Właśnie dlatego przegrał z bezwzględnym światem polityki.
Urząd ważniejszy niż człowiek
Prus celowo nie nazwał książki imieniem bohatera. „Faraon” to przede wszystkim urząd i ogromny ciężar. Ramzes XIII ginie, ale państwo działa dalej.
Egipt będzie miał kolejnego władcę. Kapłani zachowają swoje przywileje, a skarbiec pozostanie zamknięty. Tytuł jest celowo bezosobowy.
Autor nie napisał „Ramzes” ani „Młody król”. Wybrał jedno słowo, by pokazać mechanizmy rządzenia. To uniwersalnaTaki, który pasuje do każdego czasu i miejsca. Opowieść uniwersalna jest aktualna również dzisiaj, a nie tylko w epoce, o której opowiada. opowieść o tym, jak trudno utrzymać władzę.
Ukryte przesłanie o Polsce
Powieść powstała pod koniec XIX wieku. Polska nie istniała wtedy na mapie, bo była pod zaboramiOkres w historii, gdy terytorium Polski zostało podzielone między Rosję, Prusy i Austrię. Państwo polskie przestało istnieć na 123 lata.. Prus ukrył pod egipskimi strojami problemy swoich czasów.
Powieść historyczna często używa kostiumu z przeszłości, by mówić o problemach współczesnych autorowi. Prus pisał o starożytnym Egipcie, ale tak naprawdę myślał o sytuacji zniewolonej Polski.
Pisarz pyta w książce, kto tak naprawdę rządzi państwem. Zastanawia się, czy reformy są w ogóle możliwe. Pokazuje starcie młodego idealisty ze starymi, doświadczonymi graczami.
Tytuł działa więc na dwóch poziomach. Z jednej strony to egzotyczna opowieść o starożytności. Z drugiej to ponadczasowe pytanie o naturę polityki w każdej epoce.