Motyw władzy w "Faraonie"
Powieść Bolesława Prusa ukazuje brutalną walkę o wpływy w starożytnym państwie. Młody następca tronu próbuje odzyskać kontrolę nad krajem, którym w rzeczywistości kierują potężni kapłani. Historia Ramzesa udowadnia, że prawdziwa siła nie wynika z tytułu, lecz z dostępu do pieniędzy i wiedzy.
Autor: Małgorzata Haze
Czas czytania: 2 min
Spis treści
Motyw w skrócie
W Faraonie Bolesław Prus pokazuje państwo, w którym oficjalny władca jest tylko figurantem. Młody Ramzes XIII chce rządzić samodzielnie i zreformować Egipt. Szybko jednak odkrywa, że prawdziwa siła leży w rękach kapłanów.
Egipt w powieści to państwo o cechach teokracji. Oznacza to system, w którym najwyższą władzę sprawują duchowni, a religia decyduje o polityce.
To oni od wieków pociągają za sznurki, wykorzystując religię do własnych celów. Władza w tej powieści to nie korona na głowie, ale kontrola nad skarbem i tajemnicami państwowymi.
Jak motyw się przejawia?
Zatrzymanie wojska przez święte skarabeusze
Podczas manewrów wojskowych młody Ramzes chce poprowadzić armię najkrótszą drogą. Kapłani blokują jednak przemarsz, ponieważ na drodze pojawiają się skarabeuszeŻuki uważane w starożytnym Egipcie za święte zwierzęta, symbolizujące odrodzenie.. Przyszły władca musi ustąpić przed prawem religijnym. Ta sytuacja uświadamia mu, że przepisy i wierzenia są potężniejsze niż rozkazy dowódcy.
Konflikt z Herhorem o wojnę z Asyrią
Faraon pragnie wielkich zwycięstw i planuje atak na potężną Asyrię. Arcykapłan Herhor stanowczo się temu sprzeciwia, tłumacząc to pustym skarbcem i wolą bogów. W rzeczywistości kapłani podpisują z wrogiem tajny układ. Herhor paraliżuje działania państwa, udowadniając, że bez zgody świątyń władca nie może podjąć żadnej ważnej decyzji.
Tajemnica podziemnego labiryntu
Kapłan Samentu zdradza Ramzesowi największy sekret państwa. Opowiada mu o ukrytym skarbcu w labiryncie, w którym duchowni gromadzą niewyobrażalne bogactwa od wielu pokoleń. Faraon nie ma dostępu do tych pieniędzy, przez co jego państwo bankrutuje. To odkrycie pokazuje, że ten, kto kontroluje finanse, ma w rękach losy całego kraju.
Funkcja motywu
Bolesław Prus napisał tę powieść w czasach zaborówOkres, w którym Polska straciła niepodległość i została podzielona między Rosję, Prusy i Austrię.. Chciał pokazać mechanizmy rządzenia, które są uniwersalne dla każdej epoki. Historia upadku młodego faraona to ostrzeżenie przed systemem, w którym wąska grupa ludzi ukrywa prawdę przed resztą społeczeństwa.
Autor udowadnia, że dobre chęci i odwaga nie wystarczą do zmiany państwa. Prawdziwa władza zawsze opiera się na instytucjach, wiedzy i pieniądzach.