Ideowe i artystyczne przyczyny napisania powieści historycznej

Zaskakująca decyzja pisarza

Bolesław Prus był przeciwnikiem pisania powieści historycznych. Uważał, że takie książki omijają wiedzę o prawdziwym, współczesnym życiu. Dlatego jego decyzja o napisaniu „Faraona” wywołała ogromne zdziwienie.

Kiedy przypomnimy sobie trylogięCykl składający się z trzech połączonych ze sobą dzieł literackich. Henryka Sienkiewicza, szybko zauważymy różnicę. „Faraon” w niczym nie przypomina tamtych utworów.

Prus przeniósł czytelnika w przeszłość w zupełnie innym celu. Zrozumiał, że pisząc kolejną powieść o swoich czasach, jak „Lalka” czy „Emancypantki”, nie zdoła w pełni pokazać najważniejszych życiowych idei. Historyczne tło było tylko narzędziem do przekazania głębszych myśli.

Nauka jako fundament społeczeństwa

Pierwszym ważnym powodem napisania powieści była nauka. Zdaniem Prusa polskie społeczeństwo zupełnie nie doceniało jej roli. W krajach zachodnich naukowcy cieszyli się szacunkiem, a nowe odkrycia budziły zachwyt.

W Polsce uczony był traktowany jak dziwne indywiduumPojedynczy człowiek, często wyróżniający się czymś nietypowym na tle grupy., którego nikt nie brał na poważnie. Prus chciał pokazać, jak potężną bronią jest wiedza. W „Faraonie” doskonale widać to na przykładzie kapłanów, którzy dzięki nauce potrafią manipulować tłumem.

Polityka w historycznym przebraniu

Kolejnym tematem, o którym Prus chciał pisać, było państwo i władza. Niestety, z powodu cenzuryKontrola tekstów przez władze państwowe, polegająca na usuwaniu niewygodnych dla nich treści. nie mógł otwarcie krytykować zaborców ani pisać o polskim rządzie. Polacy po upadku powstań nie mieli własnego państwa.

Początkowo pisarz wierzył, że mądre społeczeństwo może zastąpić rząd. Szybko jednak zrozumiał, że sama opinia publiczna to za mało. Społeczeństwo musi współpracować ze sprawnym aparatem państwowymZespół urzędów, instytucji i służb, które zarządzają krajem.. Starożytny Egipt stał się idealnym modelem do pokazania, jak działa wielka polityka.

Trzy wielkie ideały Prusa

Trzecim powodem stworzenia „Faraona” była chęć pokazania uniwersalnego systemu moralnego. Prus często pisał o ideałachDoskonały wzór do naśladowania, cel, do którego dążymy w życiu.. Według niego są to rzeczy, których pragniemy i które nadają kierunek naszemu życiu.

Pisarz wyróżnił trzy podstawowe ideały, które każdy człowiek powinien realizować:

• Ideał użyteczności
• Ideał doskonałości
• Ideał szczęścia

Swoje poglądy Prus podsumował w jednym ze swoich esejów. Traktował te zasady jako życiowe drogowskazy.

Przede wszystkim bądź użytecznym, później staraj się być doskonałym, a dopiero na końcu – dbaj o własne szczęście.

Użyteczność w rozumieniu Prusa nie dotyczy tylko jednej osoby. Człowiek ma obowiązek działać na rzecz całego społeczeństwa i natury.

Tragiczny konflikt wybitnej jednostki

Z tego systemu moralnego rodzi się naturalny konflikt. Każdy człowiek dąży do własnego szczęścia, ale społeczeństwo nakłada na niego ograniczenia. Prus uważał, że w przypadku przeciętnych ludzi wygrana ogółu jest czymś dobrym.

Sprawa wygląda zupełnie inaczej, gdy mamy do czynienia z wybitną jednostką. Taki człowiek wyprzedza swoją epokę i widzi więcej niż tłum. Wtedy rodzi się tragiczny konfliktSytuacja, w której bohater musi dokonać wyboru, a każda decyzja i tak prowadzi do klęski.. Dokładnie taki los spotyka głównego bohatera „Faraona”, młodego Ramzesa XIII, który próbuje zmienić skostniałe państwo.