Motyw państwa w "Faraonie"
Bolesław Prus w powieści "Faraon" przedstawia starożytny Egipt jako skomplikowany mechanizm, w którym ścierają się różne interesy. Autor ukazuje brutalną walkę o władzę między młodym władcą a potężną kastą kapłanów. Utwór udowadnia, że do rządzenia krajem nie wystarczą dobre chęci, lecz potrzebna jest wiedza i spryt.
Autor: Małgorzata Haze
Czas czytania: 2 min
Spis treści
Motyw w skrócie
W "Faraonie" państwo przypomina ogromną maszynę. Jej najważniejsze tryby to armia, skarb, urzędnicy oraz zwykły lud. Pisarz udowadnia, że kraj to nie tylko osoba na tronie. To skomplikowana sieć zależności i interesów różnych grup społecznych. Aby utrzymać ten system w ruchu, władca musi wykazać się mądrością i chłodną kalkulacją.
Powieść historyczna to utwór, którego akcja toczy się w epoce minionej dla autora. Pisarz przeniósł akcję do starożytnego Egiptu, aby bezpiecznie pisać o problemach współczesnego mu państwa.
Jak motyw się przejawia?
Zderzenie młodego władcy z rzeczywistością
Ramzes XIII przejmuje rządy z wielkim zapałem. Wierzy, że jego rozkazy natychmiast uzdrowią Egipt i poprawią los poddanych. Szybko jednak odkrywa, że skarb państwa świeci pustkami, a utrzymanie armii pochłania ogromne sumy pieniędzy. Młody faraonTytuł władcy starożytnego Egiptu, uważanego za syna bogów. przekonuje się, że sama korona nie daje absolutnej władzy. Każda jego decyzja wymaga zgody potężnych urzędników.
Walka o majątek świątyń
Aby ratować finanse kraju, władca planuje przejąć ogromne skarby zgromadzone w Labiryncie. Kapłani, tacy jak Herhor i Mefres, nie odmawiają mu wprost. Zamiast tego knują intrygi, opóźniają działania i buntują lud przeciwko władcy. Ta sytuacja udowadnia, że prawdziwa siła leży w rękach tych, którzy kontrolują pieniądze i informacje. Ostatecznie spiskowcy doprowadzają do upadku prawowitego władcy.
Ciężar państwa na barkach ludu
Zupełnie inaczej na kraj patrzy Pentuer. Ten mądry kapłan wywodzi się z niższych warstw społecznych i dostrzega cierpienie zwykłych ludzi. Zauważa, że wielka machina państwowa funkcjonuje wyłącznie dzięki morderczej pracy chłopów i robotników. Kiedy najbiedniejsi nie mają siły pracować, cały system zaczyna się chwiać. Przez tę postać autor przypomina, że fundamentem każdego państwa są jego obywatele.
Funkcja motywu
Książka ukazała się pod koniec XIX wieku. W tamtym czasie Polska znajdowała się pod zaborami i nie istniała na mapie Europy. Twórca użył kostiumu historycznegoUmieszczenie akcji w dawnych czasach, aby zmylić cenzurę i przemycić współczesne treści., aby przekazać rodakom ważną lekcję o polityce.
Pokazał, że państwo upada, gdy prywatne interesy stają się ważniejsze niż dobro ogółu. Entuzjazm i dobre chęci to za mało, by utrzymać niepodległość. Potrzebna jest do tego wiedza, sztuka kompromisu i silna gospodarka.