Lektury / Ignacy Krasicki

Ignacy Krasicki

Wszechstronny twórca i człowiek oświecenia

Ignacy Krasicki to najważniejsza postać polskiego oświeceniaOświecenie Epoka literacka i kulturowa (XVIII w.) kładąca nacisk na rozum, edukację i krytycyzm wobec przestarzałych tradycji.. Ten wszechstronny poeta, prozaik, publicysta i komediopisarz zyskał wśród współczesnych zaszczytne miano księcia poetów polskich. Należał do ścisłego grona współpracowników króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Aktywnie wspierał jego mecenatMecenat Opieka wpływowych i bogatych osób nad twórcami, artystami i instytucjami kulturalnymi. kulturalny.

Był stałym bywalcem i współorganizatorem słynnych obiadów czwartkowychObiady czwartkowe Cotygodniowe spotkania intelektualistów i artystów organizowane przez króla Stanisława Augusta na Zamku Królewskim lub w Łazienkach.. Krasicki odegrał również kluczową rolę w redagowaniu „Monitora”. Było to pierwsze nowoczesne czasopismo moralno-polityczne na ziemiach polskich, wzorowane na prasie angielskiej.

Bogactwo gatunkowe i kunszt literacki

Dorobek literacki biskupa warmińskiego imponuje różnorodnością. Krasicki swobodnie sięgał po rozmaite formy wypowiedzi. Pisał zwięzłe bajki, ostre satyry, rozbudowane poematy heroikomicznePoemat heroikomiczny Utwór parodiujący epos bohaterski, w którym błahy temat opisywany jest wzniosłym, patetycznym stylem., a także powieści i komedie. Tworzył również rozprawy naukowe i hasła encyklopedyczne.

Jego utwory przetrwały próbę czasu dzięki uniwersalnemu przesłaniu. Bezlitośnie, ale z wdziękiem punktował ludzkie wady, realizując oświeceniową zasadę „uczyć bawiąc”.

Dobrze wiedzieć
Krasicki był nie tylko literatem, ale też duchownym – pełnił funkcję biskupa warmińskiego, a pod koniec życia arcybiskupa gnieźnieńskiego. Mimo wysokiej godności kościelnej w swoich utworach (np. w „Monachomachii”) potrafił ostro krytykować wady kleru, w tym pijaństwo i nieuctwo mnichów.

Osobowość i kariera

Błyskotliwa kariera Krasickiego wynikała nie tylko z jego talentu literackiego. Posiadał cechy charakteru, które zjednywały mu ludzi i otwierały drzwi najważniejszych rezydencji. Był człowiekiem wszechstronnie wykształconym, obdarzonym wybitną inteligencją i ciętym dowcipem. Badacze literatury tak podsumowują jego wizerunek:

Obok wybitnej inteligencji, wszechstronnego wykształcenia i talentu literackiego miał też Krasicki przymioty osobiste, które jednały mu sympatię otoczenia, ułatwiały drogę do kariery. Wytworny, dowcipny, przystojny, brylował w salonach stołecznych i magnackich. Prezentował idealny wzór ówczesnego człowieka z towarzystwa – „galantomana”.

Bibliografia

Biografia Krasickiego

  • Paul Cazin, Książę biskup warmiński Ignacy Krasicki 1735-1801, tłum. Michał Mroziński, posłowie i bibliografia Zbigniew Goliński, Wydawnictwo Pojezierze, Olsztyn 1983.
  • Elżbieta Aleksandrowska, hasło: Ignacy Krasicki, w: Dawni pisarze polscy od początków piśmiennictwa do Młodej Polski. Przewodnik biograficzny i bibliograficzny, t. 2, WSiP, Warszawa 2001.

Bajki

  • Mieczysław Klimowicz, Oświecenie, PWN, Warszawa 1999.
  • Janusz Ryba, Między uniwersalną prawdą a polityczną aktualizacją („Ptaszki w klatce” I. Krasickiego), w: Poezja polska. Interpretacje, red. Krystyna Heska-Kwaśniewicz, Bogdan Zeler, Wydawnictwo „Książnica”, Katowice 2000.
  • Zbigniew Goliński, Wstęp, w: Ignacy Krasicki, Bajki, Wrocław 1975.

Satyry

  • Janusz Ryba, „Taktowny” panegiryk, w: Poezja polska. Interpretacje, red. Krystyna Heska-Kwaśniewicz, Bogdan Zeler, Wydawnictwo „Książnica”, Katowice 2000.
  • Mieczysław Klimowicz, Oświecenie, PWN, Warszawa 1999.
  • Józef Tomasz Pokrzywniak, Wstęp, w: Ignacy Krasicki, Satyry i Listy, wyd. trzecie poprawione, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1999.

Monachomachia

  • Słownik terminów literackich, red. Janusz Sławiński.
  • Zbigniew Goliński, Wstęp, w: Ignacy Krasicki, Monachomachia i Antymonachomachia, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1976.
  • Mieczysław Klimowicz, Oświecenie, PWN, Warszawa 1999.

Wszystkie opracowania