Najważniejsze cytaty z „Latarnika”
Zestawienie najważniejszych cytatów z noweli Henryka Sienkiewicza ukazuje losy polskiego tułacza. Wybrane fragmenty opisują ciężką pracę na latarni, wygląd Skawińskiego oraz jego głęboką tęsknotę za ojczyzną. Słowa narratora pomagają lepiej zrozumieć przeżycia wewnętrzne bohatera i jego tragiczną historię.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 5 min
Spis treści
Praca i samotność na latarni
„Latarnik jest niemal więźniem. Z wyjątkiem niedzieli nie może on wcale opuszczać swej skalistej wysepki. Łódź z Aspinwall przywozi mu raz na dzień zapasy żywności i świeżą wodę, po czym przewożący oddalają się natychmiast, na całej zaś wysepce (...) nie ma nikogo.”
Skawiński szukał spokoju po latach wojen i podróży. Praca na wysepce niedaleko AspinwallPortowe miasto w Panamie, w pobliżu którego znajdowała się latarnia morska Skawińskiego. wymagała od niego całkowitego odcięcia się od ludzi. Został sam na sam z oceanem i swoimi myślami.
Wygląd i przeszłość Skawińskiego
„Był to człowiek już stary, lat siedemdziesiąt albo i więcej, ale czerstwy, wyprostowany, mający ruchy i postawę żołnierza. Włosy miał zupełnie białe, płeć spaloną, jak u Kreolów, ale sądząc z niebieskich oczu, nie należał do ludzi Południa. Twarz jego była przygnębiona i smutna, ale uczciwa.”
Główny bohater to człowiek mocno zmęczony życiem. Jego wyprostowana sylwetka zdradza jednak dawną, wojskową przeszłość. Ciemna skóra upodabniała go do KreolówPotomek europejskich osadników urodzony w Ameryce Łacińskiej lub na południu Stanów Zjednoczonych., ale jasne oczy świadczyły o pochodzeniu z innej części świata.
Fatum i nieustanna tułaczka
„Wierzył, że jakaś potężna a mściwa ręka ściga go wszędzie, po wszystkich lądach i wodach. (...) gdy pytano, czyja to może być ręka ukazywał tajemniczo na Gwiazdę Polarną i odpowiadał, że to idzie stamtąd...”
„Miał on nieszczęście, że ilekroć rozbił gdzie namiot i rozniecił ognisko, by się osiedlić stale, jakiś wiatr wyrywał kołki namiotu, rozwiewał ognisko, a jego samego niósł na stracenie.”
Skawiński miał wrażenie, że ciąży nad nim okrutna klątwa. Niezależnie od tego, jak bardzo się starał, zawsze tracił pracę i musiał uciekać dalej. Nigdzie nie potrafił zagrzać miejsca na dłużej.
Skawiński to typowy polski emigrant polityczny. Po upadku powstania listopadowego wielu Polaków musiało uciekać z kraju i tułać się po świecie bez szans na powrót do ojczyzny.
Starość i przeczucie śmierci
„(...) być może, że gdy się człowiek zestarzeje, woła także na niego inna nieskończoność, jeszcze ciemniejsza i bardziej tajemnicza, a im jest bardziej zmęczony życiem, tym milsze są mu te nawoływania. Ale, by ich słuchać, trzeba ciszy. Prócz tego starość lubi się odosabniać, jakby w przeczuciu grobu.”
Bohater czuł, że jego życie powoli dobiega końca. Latarnia miała być jego ostatnim bezpiecznym przystankiem. Szukał tam absolutnej ciszy, aby przygotować się na odejście.
Miłość do ojczyzny i patriotyzm
„odczytywał sobie hiszpańską gazetę (...) lub newyorskiego »Heralda« (...) i szukał w nich wiadomości z Europy. Biedne stare serce! Na tej wieży strażniczej i na drugiej półkuli biło jeszcze dla kraju...”
„Oto czterdzieści lat dobiegało, jak nie widział kraju, i Bóg wie ile, jak nie słyszał mowy rodzinnej, a tu tymczasem ta mowa przyszła sama do niego – przepłynęła ocean i znalazła go samotnika, na drugiej półkuli, taka kochana, taka droga, taka śliczna! We łkaniu, jakie nim wstrząsało, nie było bólu, ale tylko nagle rozbudzona niezmierna miłość, przy której wszystko jest niczym... On po prostu tym wielkim płaczem przepraszał tę ukochaną, oddaloną, za to, że się już tak zestarzał, tak zżył z samotną skałą i tak zapamiętał, iż się w nim i tęsknota poczynała zacierać.”
Lektura polskiej książki wywołała u starca potężny wstrząs. Zapomniane uczucia wróciły ze zdwojoną siłą. Skawiński uświadomił sobie, jak bardzo brakuje mu Polski i ojczystego języka.
Książka, którą otrzymał Skawiński, to „Pan Tadeusz” Adama Mickiewicza. To najważniejsza polska epopeja narodowa, która przypominała emigrantom o utraconym kraju.
Przeżycia wewnętrzne bohatera
„Nie rozumował nad tym, czuł tylko bezwiednie, ale w końcu zdawało mu się, że niebo, woda, jego skała, wieża i złote ławice piasku, i wydęte żagle, i mewy, odpływy i przypływy, to jakaś wielka jedność i jedna, ogromna tajemnicza dusza; on zaś sam pogrąża się w tej tajemnicy i czuje ową duszę, która żyje i koi się.”
Z czasem latarnik zaczął tracić poczucie rzeczywistości. Zjednoczył się z otaczającą go przyrodą, szumiącym oceanem i ptakami. Narrator wszechwiedzącyOsoba opowiadająca, która wie wszystko o bohaterach, zna ich myśli, uczucia i przeszłość. dokładnie opisuje ten stan odrealnienia.
Opisy przyrody i ojczystego krajobrazu
„Dalej, między Aspinwall a Panamą, widać było ogromny las, nad którym co rano i pod noc zwieszał się czerwonawy opar wyziewów – las prawdziwie podzwrotnikowy, zalany u spodu stojącą wodą, oplatany lianami, szumiący jedną falą olbrzymich storczyków, palm, drzew mlecznych, żelaznych i gumowych.”
„(...) wieś, jakby ją wczoraj opuścił: szereg chałup ze światełkami w oknach, grobla, młyn, dwa stawy podane ku sobie i brzmiące całą noc chórami żab.”
Autor celowo zestawia egzotyczną przyrodę Panamy ze spokojnym, polskim krajobrazem. Ten zabieg mocno działa na wyobraźnię czytelnika. Egzotyka była dla Skawińskiego obca, a polska wieś na zawsze pozostała w jego sercu.