Motyw podróży-tułaczki w „Latarniku”
Motyw tułaczki to główny temat opowiadania Henryka Sienkiewicza. Skawiński przez kilkadziesiąt lat podróżował po całym świecie, biorąc udział w wojnach i imając się różnych zawodów. Praca w latarni morskiej miała być końcem jego wędrówki, ale lektura polskiej książki zmusiła go do dalszej drogi.
Autor: Karolina Marlęga
Czas czytania: 3 min
Spis treści
Żołnierz i wieczny wędrowiec
Główny bohater opowiadania, siedemdziesięcioletni Skawiński, większość życia spędził jako żołnierz i tułacz. Walczył na frontach całego świata. Brał udział w powstaniu listopadowymPolski zryw niepodległościowy przeciwko Rosji z lat 1830–1831.. Potem trafił do Hiszpanii, gdzie walczył w wojnie domowej.
Za odwagę w wojnie z Algierem otrzymał francuską Legię Honorową. Walczył też na Węgrzech podczas Wiosny LudówSeria rewolucji i powstań w Europie w latach 1848–1849. oraz w amerykańskiej wojnie secesyjnej po stronie Północy. Te ciągłe zmiany sprawiły, że nie potrafił na dłużej osiąść w jednym miejscu.
Niezwykłe zawody i przygody
Skawiński próbował zapuścić korzenie w różnych zakątkach globu. Przeprowadzał się kilkanaście razy. Szukał złota w Australii i diamentów w Afryce. Był strzelcem rządowym w Indiach Wschodnich.
W Kalifornii założył farmę, ale zniszczyła ją susza. Handlował z dzikimi plemionami w Brazylii. Przeżył rozbicie tratwy na Amazonce i samotnie tułał się po dżungli. Uciekał tam przed jaguarami i jadowitymi wężami.
Prowadził warsztat kowalski w Arkansas, który spłonął. W Górach Skalistych pojmali go Indianie. Po uwolnieniu pływał jako majtek, a później pracował jako harpunnikCzłonek załogi statku wielorybniczego, który rzuca harpunem w zwierzę.. W Hawanie założył fabrykę cygar, ale okradł go wspólnik. Wtedy na piechotę przemierzył amerykańskie prerie.
Przystań w Aspinwall
Zmęczony ciągłą tułaczką starzec dotarł do Aspinwall niedaleko Panamy. Zatrudnił się tam jako latarnik morski. Mieszkańcy nazywali to zajęcie pracą więźnia, bo wymagało całkowitego odcięcia od świata.
Motyw wędrowca w literaturze często określa się łacińskim zwrotem homo viator (człowiek w drodze). Oznacza on bohatera, którego całe życie jest podróżą, a on sam ciągle szuka swojego miejsca na ziemi.
Dla Skawińskiego latarnia była wymarzoną przystanią. Wierzył, że jego wędrówka wreszcie się skończyła. Prowadził bardzo uporządkowane życie. Codziennie czyścił soczewki latarniSpecjalne szkła powiększające, które wzmacniają światło latarni morskiej., karmił mewy i łowił ryby. Czuł się bezpiecznie i planował zostać na bezdrzewnej wysepce aż do śmierci.
Przebudzenie i powrót do wędrówki
Z czasem bohatera dopadła melancholia. Czuł, że powoli staje się częścią otaczającej go natury.
Nie rozumował nad tym, czuł tylko bezwiednie, ale w końcu zdawało mu się, że niebo, woda, jego skała, wieża i złote ławice piasku, i wydęte żagle, i mewy, odpływy i przypływy – to jakaś wielka jedność i jedna, ogromna, tajemnicza dusza: on zaś sam pogrąża się w tej tajemnicy i czuje ową duszę, która żyje i koi się.
Wszystko zmieniła paczka z polskimi książkami. Skawiński zaczął czytać „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza. Lektura epopei narodowejWażny utwór literacki, który ukazuje losy narodu w przełomowym momencie historycznym. obudziła w nim ogromną tęsknotę za ojczyzną.
Starzec tak bardzo zatracił się we wspomnieniach o Polsce, że zapomniał zapalić latarnię. Przez to zaniedbanie stracił posadę. Na końcu opowiadania Skawiński wsiada na statek do Nowego Jorku. Rozpoczyna kolejną tułaczkę. Zrozumiał, że prawdziwy koniec jego podróży nastąpi dopiero wtedy, gdy wróci do ojczystego kraju.