Dzieje i charakterystyka Skawińskiego
Główny bohater noweli Henryka Sienkiewicza to siedemdziesięcioletni polski emigrant, który po latach tułaczki obejmuje posadę latarnika w Aspinwall. Jego burzliwe życie pełne było wojennych czynów i nieudanych prób znalezienia spokojnego miejsca na ziemi. Lektura polskiej epopei narodowej sprawia, że starzec zaniedbuje swoje obowiązki i musi wrócić do wędrownego życia.
Spis treści
Wygląd i pierwsze wrażenie
Skawińskiego poznajemy, gdy zgłasza się do pracy w latarni morskiej niedaleko Aspinwall nad Zatoką MoskitówFragment wybrzeża Morza Karaibskiego w Ameryce Środkowej.. Ma wtedy siedemdziesiąt lat, ale trzyma się prosto i wygląda na zdrowego. Jego postawa od razu zdradza dawną służbę wojskową.
Kandydat na latarnika ma twarz smutną, ale uczciwą. Skóra spalona słońcem to dowód na to, że spędził życie w ciągłej podróży. Ten pierwszy opis pokazuje nam człowieka zmęczonego tułaczką, który bardzo pragnie spokoju.
Żołnierz i tułacz
W rozmowie z amerykańskim konsulem, Izaakiem Falconbridge’em, starzec opowiada o swojej przeszłości. Zdradza, że pochodzi z Polski, którą opuścił czterdzieści lat wcześniej. Na dowód swojej służby pokazuje liczne odznaczenia wojskowe.
Skawiński walczył w powstaniu listopadowymZryw narodowowyzwoleńczy Polaków przeciwko Rosji z lat 1830–1831. i hiszpańskiej wojnie domowej. Brał udział w Wiośnie LudówSeria rewolucji i powstań w Europie w latach 1848–1849. oraz amerykańskiej wojnie secesyjnej. Otrzymał nawet Legię HonorowąNajwyższe francuskie odznaczenie państwowe za wybitne zasługi.. To udowadnia, że był niezwykle walecznym i odważnym żołnierzem.
Wojna secesyjna (wojna północ-południe) to konflikt zbrojny w Stanach Zjednoczonych w latach 1861–1865. Skawiński walczył w niej po stronie Północy.
Starzec chwytał się w życiu wielu różnych zajęć. Pracował między innymi jako:
- kopacz złota w Australii i poszukiwacz diamentów w Afryce,
- strzelec rządowy w Indiach Wschodnich,
- farmer w Kalifornii i kowal w Helenie w stanie Arkansas,
- handlarz z dzikimi plemionami w Brazylii,
- majtek na statku i harpunnikCzłonek załogi statku wielorybniczego, który rzuca harpunem w zwierzę.,
- właściciel fabryki cygar w Hawanie.
Sam podsumował to krótko:
Nie zaznałem tylko spokojności.
Pech i walka z losem
Skawiński to człowiek sumienny i pracowity. Nigdy jednak nie osiągnął trwałego sukcesu, bo zawsze stawały mu na drodze niespodziewane przeszkody. W Kalifornii jego farmę zniszczyła susza, a w Brazylii rozbiła się jego tratwa.
Jego warsztat kowalski spłonął, a w Hawanie okradł go wspólnik. Został też porwany przez Indian i cudem ocalił życie. Mimo to nie obwiniał ludzi o swoje nieszczęścia. Uważał, że sprzysięgły się przeciw niemu siły natury.
Pytany o przyczynę pecha, wskazywał na Gwiazdę Polarną. Badacze literatury uważają, że to symboliczne wskazanie na północ, czyli na carską Rosję, która zniszczyła jego ojczyznę.
Mimo ciągłych porażek starzec zachował w sobie ufność dziecka. W czasie epidemii na Kubie oddał chorym całą swoją chininęLek stosowany dawniej w leczeniu malarii i obniżaniu gorączki., przez co sam ciężko zachorował. Nigdy się nie poddawał. Walcząc na Węgrzech, nie chciał skapitulować i otrzymał kilka pchnięć bagnetem.
Skawińskiego często porównuje się do Syzyfa. To bohater z mitologii greckiej, który musiał wtaczać pod górę głaz. Kamień zawsze spadał przed samym szczytem, zmuszając go do zaczynania pracy od nowa.
Życie w latarni i tragiczna pomyłka
Posada latarnika wydawała się spełnieniem marzeń o odpoczynku. Skawiński szybko przyzwyczaił się do samotności na wyspie. Początkowo rozmawiał ze strażnikiem Johnsem, czytał gazety i jeździł do kościoła.
Z czasem przestał interesować się światem. Zniknęła jego nostalgiaSilna tęsknota za ojczyzną lub za dawnymi, minionymi czasami.. Zaakceptował swój los i poczuł jedność z otaczającą go przyrodą.
Spokój przerwała paczka z polskimi książkami. Lektura Pana Tadeusza wywołała lawinę wspomnień z młodości. Skawiński tak bardzo wzruszył się ojczystym językiem, że zapomniał włączyć latarnię.
To zaniedbanie kosztowało go utratę pracy. Musiał opuścić wyspę i wrócić do wędrownego życia. Tym razem jednak zabrał ze sobą książkę – przyczynę swojej zguby, ale też największy skarb.
Skawiński to idealny obraz dziewiętnastowiecznego emigrantaOsoba, która opuściła swój ojczysty kraj, najczęściej z powodów politycznych lub zarobkowych.. Niezależnie od tego, gdzie rzucił go los, nigdy nie potrafił zapomnieć o utraconej ojczyźnie.