Problematyka noweli - tęsknota Skawińskiego za ojczyzną
Najważniejszym tematem noweli „Latarnik” Henryka Sienkiewicza jest głęboka tęsknota polskiego emigranta za utraconą ojczyzną. Skawiński przez czterdzieści lat tułaczki walczył o wolność na różnych kontynentach, ale z czasem jego patriotyzm ustąpił miejsca potrzebie odpoczynku. Przełomem w życiu bohatera staje się lektura „Pana Tadeusza”, która budzi uśpione uczucia i na zawsze zmienia jego los.
Autor: Katarzyna Paśnicka
Czas czytania: 2 min
Tułaczka i uśpiona tęsknota
Głównym problemem ukazanym w noweli jest tęsknota za ojczyzną. Skawiński to polski emigrantOsoba, która opuściła swój ojczysty kraj, najczęściej z powodów politycznych lub zarobkowych., który przez czterdzieści lat tułał się po świecie. Walczył na wielu frontach, biorąc udział w powstaniach i wojnach.
W ten sposób realizował los żołnierza walczącego o wolność innych narodów. Przypomina to zalecenia z „Ksiąg narodu i pielgrzymstwa polskiego” Adama Mickiewicza. Sienkiewicz nie pisze o tym wprost, ale czyny bohatera mówią same za siebie.
„Księgi narodu i pielgrzymstwa polskiego” to utwór Adama Mickiewicza. Pisarz wzywał w nim polskich uchodźców, by walczyli o wolność w każdym miejscu na świecie, co miało ostatecznie przynieść niepodległość Polsce.
Mimo burzliwej przeszłości stary żołnierz pragnie w końcu spokoju. Potrzeba odpoczynku staje się dla niego ważniejsza niż myślenie o powrocie do kraju. Skawiński wciąż szuka w gazetach wiadomości z Europy, ale jego uczucia patriotyczne powoli zasypiają.
Przebudzenie i katastrofa
Przełom następuje w momencie, gdy latarnik otrzymuje paczkę z polskimi książkami. Wśród nich znajduje się „Pan Tadeusz” Adama Mickiewicza. Ta epopeja narodowaWażny, rozbudowany utwór literacki, który ukazuje losy narodu w przełomowym momencie historycznym. była nazywana biblią polskiej emigracji.
Lektura wywołuje u starego człowieka ogromne wzruszenie. Skawiński przypomina sobie ojczysty krajobraz i całkowicie zatraca się we wspomnieniach. Zapomina o swoich obowiązkach i nie zapala latarni na czas.
Prowadzi to do prawdziwej katastrofy. W nocy łódź rozbija się o skały, a główny bohater traci swoją wymarzoną posadę. Musi opuścić wyspę i wrócić do dawnej tułaczki.
Optymistyczne zakończenie
Utrata pracy to dla starca wielka tragedia. Zakończenie noweli niesie jednak pewną nadzieję. Sienkiewicz opisuje ten moment następująco:
Otwierały się przed nim nowe drogi tułactwa; wiatr porywał znowu ten liść, by nim rzucać po lądach i morzach, by się nad nim znęcać do woli. Toteż stary przez te kilka dni postarzał się bardzo i pochylił; oczy miał tylko błyszczące. Na nowe zaś drogi życia miał także na piersiach swoją książkę, którą od czasu do czasu przyciskał ręką, jakby w obawie, by mu i ona nie zginęła...
Skawiński wyrusza w nieznane, ale nie jest już tym samym zrezygnowanym człowiekiem. Książka, którą mocno przyciska do piersi, staje się jego największym skarbem. Odnalazł w niej utraconą ojczyznę i polską mowę. Dzięki temu kolejny etap jego wędrówki będzie łatwiejszy do zniesienia.