Ideologia chrześcijańska w powieści „Lew, czarownica i stara szafa”
Powieść C.S. Lewisa to nie tylko baśń o magicznej krainie, ale przede wszystkim głęboka opowieść o chrześcijaństwie. Historia lwa Aslana i rodzeństwa Pevensie w obrazowy sposób tłumaczy podstawowe pojęcia wiary, takie jak poświęcenie, zdrada i odkupienie. Autor łączy w niej biblijne motywy z elementami dawnych mitologii, tworząc uniwersalny przekaz o walce dobra ze złem.
Spis treści
Narnia jako opowieść o wierze
Lewis napisał książkę, która jest alegoriąOpowieść, w której postacie i wydarzenia mają ukryte, dodatkowe znaczenie. chrześcijańską. Pod płaszczykiem opowieści o magicznym świecie ukrył historię Jezusa. Zrobił to w sposób bardzo subtelny i przemyślany.
Pogańskie mity a chrześcijaństwo
Książka zaczyna się od spotkania z faunem Tumnusem. To postać z mitologii rzymskiejZbiór wierzeń starożytnych Rzymian, pełen bogów i fantastycznych stworzeń.. Narnia jest pełna takich istot z dawnych, pogańskich wierzeń.
Pisarz mógł wymyślić zupełnie nowe istoty. Zrobił tak wcześniej w swojej powieści science-fictionFantastyka naukowa, opowiadająca o przyszłości, kosmosie i wynalazkach. pod tytułem „Z milczącej planety”. Wybrał jednak znane mity, aby pokazać, że dawne religie miały w sobie wiele dobra.
Faun Tumnus służy Białej Czarownicy, ale w głębi serca jest dobry. Lewis uważał, że wszystkie wierzenia dążące do miłości i przyjaźni można pogodzić z chrześcijaństwem.
Edmund i problem niewiary
Edmund to w książce symbol osób niewierzących. Chłopak zjada zaczarowane słodycze i ogarnia go wielkie łakomstwo. Magiczne jedzenie sprawia, że zaczyna kłamać i wypiera się istnienia Narnii przed rodzeństwem.
W starych polskich tłumaczeniach książki Edmund zajada się "ptasim mleczkiem". W oryginale jest to "Turkish Delight", czyli rachatłukum – bardzo słodki, wschodni deser.
Podobnie zachowują się ludzie, którzy odrzucają istnienie Boga. Łucja ma otwarty umysł, a Edmund zamyka się na to, co niewidzialne. Bóg jest niematerialny, więc wielu agnostykomCzłowiek, który uważa, że nie da się udowodnić istnienia ani nieistnienia Boga. trudno w Niego uwierzyć.
Edmund widział magiczny świat na własne oczy, a mimo to zaprzecza faktom. Działa wbrew logice. Autor pokazuje w ten sposób, że to właśnie odrzucanie wiary bywa czasem nielogiczne.
Logika i zaufanie
Stary Profesor tłumaczy dzieciom, jak działa wiara. Mówi, że istnienie innego świata wydaje się nieprawdopodobne, ale trzeba ufać charakterowi człowieka. Łucja zawsze mówiła prawdę, a Edmund często kłamał.
Profesor radzi, by najpierw ocenić, jakim kto jest człowiekiem, a dopiero potem mu wierzyć. Edmund naiwnie ufa Czarownicy, bo ta obiecuje mu władzę i luksus. Ludzie często nie wierzą Jezusowi, choć był dobrym i uczciwym człowiekiem.
Ważne jest też zaufanie do intuicji. Dzieci idą za rudzikiemMały ptak z rdzawą plamą na piersi. W oryginale to on prowadzi dzieci., kierując się przeczuciem. Z kolei Pan Bóbr zdobywa ich zaufanie, pokazując chusteczkę Łucji. Nie daje twardych dowodów, ale budzi wiarę w swoje dobre intencje.
Aslan jako symbol Chrystusa
Aslan to wprost odpowiednik Jezusa. Na sam dźwięk jego imienia Łucja, Zuzanna i Piotr czują błogość i spokój. Nigdy go nie spotkali, ale odczuwają jego potężną moc.
Lew jest nieśmiertelnym władcą Narnii, pełnym energii i dobroci. Lewis nie pisze tego wprost, ale kreuje go na wielkiego króla. Biblijna historia ma już dwa tysiące lat, więc pisarz ubrał ją w nową formę.
Aslan pojawia się w Narnii w okolicach Bożego Narodzenia. To wyraźne nawiązanie do momentu narodzin Chrystusa.
Motyw lwa w chrześcijaństwie jest bardzo stary. W Biblii Jezus bywa nazywany "Lwem z pokolenia Judy", co symbolizuje jego królewską władzę i siłę.
Prawa Narnii i ofiara
Władza Aslana ma jednak swoje granice. Istnieją starsze prawa, które ustanowił Władca-Zza-Morza. Ta tajemnicza postać to symbol wszechmocnego Boga Ojca.
Nawet Aslan musi przestrzegać odwiecznych zasad. Zamiast łamać Głęboką MagięOdwieczne prawa rządzące Narnią, ustanowione na samym początku istnienia tego świata., oddaje swoje życie za grzechy Edmunda. W tym konflikcie Biała Czarownica pełni rolę Szatana.
Według chrześcijaństwa, przez grzech pierworodnyW chrześcijaństwie: pierwsze nieposłuszeństwo ludzi wobec Boga w raju. dusze ludzi należały do zła. Bóg wysłał Syna, by je odkupił. Aslan robi dokładnie to samo – ratuje zdrajcę, poświęcając siebie.
Śmierć i zmartwychwstanie
Scena śmierci lwa to najważniejszy moment książki. Przygnębienie Aslana przypomina cierpienie Jezusa w Ogrodzie OliwnymMiejsce w Jerozolimie, gdzie Jezus modlił się i bał przed swoim aresztowaniem.. Lew znosi upokorzenie i mękę w milczeniu.
Jego śmierć na Kamiennym Stole wydaje się ostateczna i przynosi wielką rozpacz. Sam stół przypomina kamienne tablice z przykazaniami, które Mojżesz otrzymał na Górze SynajBiblijna góra, na której Bóg przekazał ludziom Dziesięć Przykazań..
Zmartwychwstanie Aslana to początek nowej epoki. Pęknięcie stołu oznacza koniec starych, surowych praw. Zastępuje je nowa wiara, pełna miłości i współczucia.
Różnice między Narnią a Biblią
Choć historia Aslana przypomina PasjęZ łaciny "cierpienie". Oznacza mękę i śmierć Jezusa Chrystusa., nie jest jej dokładną kopią. Chrystus umarł za całą ludzkość, a Aslan oddaje życie tylko za jednego chłopca – Edmunda.
Ta różnica ma głęboki sens. Pokazuje, że w oczach Boga życie jednego, zwykłego człowieka jest równie cenne co losy całego świata.
Lewis uważał, że nie można po prostu przepisać Biblii. Chciał pokazać, jak wyglądałoby odkupienie w zupełnie innym, baśniowym świecie.
W książce pojawia się też wzmianka o Lilith. W żydowskich legendach była to pierwsza żona Adama, która zbuntowała się i uciekła. Czarownica ma pochodzić z jej rodu.
Lewis łączy w ten sposób różne mity i religie. Święty Mikołaj w Narnii nie przynosi zabawek, ale prawdziwą broń. Wszystko to służy jednemu celowi: pokazaniu ostatecznego triumfu dobra nad złem.