Plan wydarzeń „Nocy i dni”
Dzieciństwo i młodość Barbary Ostrzeńskiej
Barbara dorasta w szlacheckiej rodzinie Ostrzeńskich, wychowywana w duchu romantycznych ideałów i tęsknoty za wielką miłością, która zaważy na jej późniejszych wyborach.
Niespełniona miłość do Toliboskiego
Barbara zakochuje się w Józefie Toliboskim, lecz ich związek nie dochodzi do skutku - ta miłość pozostaje w jej sercu bolesnym punktem odniesienia przez całe życie.
Małżeństwo z Bogumiłem Niechcicem
Barbara wychodzi za Bogumiła - człowieka spokojnego, pracowitego i głęboko związanego z ziemią - choć nie darzy go uczuciem równym temu, jakie żywiła do Toliboskiego.
Zamieszkanie w Kalińcu
Małżonkowie osiągają się w Kalińcu, gdzie Bogumił podejmuje pracę dzierżawcy, a Barbara stara się odnaleźć swoje miejsce w nowej rzeczywistości.
Dzierżawa Serbinowa
Bogumił obejmuje dzierżawę majątku Serbinów i z pełnym oddaniem zajmuje się gospodarstwem, znajdując w pracy sens i ukojenie, których Barbara szuka gdzie indziej.
Narodziny dzieci - Agnieszki i Tomasza
Barbarze i Bogumiłowi rodzą się dzieci: córka Agnieszka i syn Tomasz, wokół których koncentruje się znaczna część codziennego życia rodziny w Serbinowie.
Śmierć małej Emilki
Emilka, najmłodsze dziecko Niechciców, umiera we wczesnym dzieciństwie, co staje się dla Barbary jedną z najdotkliwszych ran, jakich doznaje jako matka.
Codzienne napięcia między Barbarą a Bogumiłem
Barbara, niezdolna do pogodzenia się z przyziemnym rytmem wiejskiego życia i pracą na roli, wchodzi w ciągłe konflikty z Bogumiłem, który w ziemi i gospodarstwie widzi wartość najwyższą.
Powrót wspomnień o Toliboskim
Barbara wielokrotnie wraca myślami do Józefa Toliboskiego, idealizując niespełnioną miłość i porównując ją z małżeńską codziennością u boku Bogumiła.
Dorastanie Agnieszki
Agnieszka wyrasta na wrażliwą, refleksyjną młodą kobietę, obserwującą napięcia między rodzicami i szukającą własnej drogi życiowej.
Tomasz oddany do szkoły
Tomasz Niechcic zostaje wysłany do szkoły z dala od Serbinowa, co Barbara przeżywa jako kolejne rozdarcie między pragnieniem lepszego losu dla dzieci a bólem rozłąki.
Trudności finansowe i zagrożenie dzierżawy
Sytuacja materialna rodziny Niechciców pogarsza się, dzierżawa Serbinowa staje pod znakiem zapytania, a Bogumił musi walczyć o utrzymanie gospodarstwa.
Śmierć Bogumiła Niechcica
Bogumił umiera, zostawiając Barbarę samą z dziećmi - jego odejście pozbawia rodzinę fundamentu, jakim była jego nieustępliwa praca i stoicki spokój.
Agnieszka dorosła - pierwsze uczucia
Agnieszka przeżywa pierwsze poważne uczucia, które powtarzają schemat znany z życia Barbary - romantyczne wyobrażenia zderzają się z rzeczywistością.
Związek Agnieszki z Celiną Mroczkówną
Agnieszka zaprzyjaźnia się z Celiną Mroczkówną, a jej otoczenie - pełne młodych ludzi o rozmaitych ambicjach - kontrastuje z zamkniętym światem Serbinowa.
Barbara jako wdowa - walka o byt w Kalińcu
Barbara wraca do Kalińca i stara się samodzielnie utrzymać rodzinę, konfrontując romantyczne złudzenia młodości z surową koniecznością codziennego życia.
Losy Tomasza
Tomasz wchodzi w dorosłość z bagażem rodzinnych napięć; jego drogi coraz wyraźniej rozchodzą się z drogami matki i siostry.
Zbliżanie się wielkiej historii
Na horyzoncie pojawia się widmo europejskiego konfliktu - codzienne życie Niechciców zaczyna toczyć się w cieniu narastającego niepokoju politycznego.
Agnieszka i jej wybory życiowe
Agnieszka podejmuje decyzje dotyczące własnego życia i miłości, coraz świadomiej odcinając się od modelu egzystencji reprezentowanego przez matkę.
Wybuch I wojny światowej
Wybuch wojny w 1914 roku brutalnie wkracza w prywatne życie rodziny, przekreślając dotychczasowy porządek i zmuszając Barbarę do podjęcia decyzji o opuszczeniu Kalińca.
Barbara opuszcza Kaliniec
Barbara wyjeżdża z Kalińca, zostawiając za sobą cały świat, który znała - dworek, grób Bogumiła, lata codziennych zmagań.
Jej odejście zamyka epokę i symbolicznie kończy sagę rodziny Niechciców splątanej z losami odchodzącej szlacheckiej Polski.
- Małżeństwo Barbary z Bogumiłem - Barbara wiąże się z mężczyzną, którego nie kocha tak jak Toliboskiego, co generuje napięcie trwające przez całą powieść.
- Dzierżawa Serbinowa - osiedlenie się w Serbinowie wyznacza centrum akcji tomu pierwszego i ustala główny konflikt między Bogumiłem (praca, ziemia) a Barbarą (tęsknota, idealizm).
- Śmierć Emilki - utrata dziecka pogłębia dramat Barbary i wzmacnia jej poczucie, że życie nie spełnia obietnic, które jej złożyło.
- Śmierć Bogumiła - odejście Bogumiła pozbawia rodzinę jedynego stabilizatora i otwiera nowy etap: Barbary jako wdowy walczącej o przetrwanie.
- Wybuch I wojny światowej - wielka historia wkracza w prywatny świat Niechciców i ostatecznie niszczy to, co z ich dawnego życia jeszcze pozostało.
- Opuszczenie Kalińca przez Barbarę - finałowy gest zamykający sagę: odejście z miejsca, które przez dziesięciolecia było centrum rodzinnego trwania i cierpienia.