Plan wydarzeń - Pan Wołodyjowski
Wołodyjowski w klasztorze
Michał Wołodyjowski, pogrążony w żałobie po śmierci Anusi Borzobohatej, wstępuje do zakonu kamedulów na podwarszawskich Bielanach.
Przybycie Zagłoby
Jan Onufry Zagłoba odwiedza klasztor i podstępem wyciąga przyjaciela za mury, aby odwieść go od zamiaru zostania mnichem.
Poznanie Krzysi i Baśki
Wołodyjowski trafia do dworku Ketlinga, gdzie poznaje Krystynę Drohojowską (Krzysię) i Barbarę Jeziorkowską (Baśkę). Towarzystwo kobiet sprawia, że rycerz odzyskuje chęć do życia.
Trójkąt miłosny
Michał zakochuje się w Krzysi i potajemnie się z nią zaręcza. Dziewczyna wkrótce obdarza jednak odwzajemnionym uczuciem Ketlinga, co prowadzi do dramatycznych napięć między bohaterami.
Baśka zdobywa serce Michała
Wołodyjowski odkrywa prawdę, unosi się honorem i zwalnia Krzysię z danego słowa. Zaczyna dostrzegać urok energicznej, bezpośredniej Baśki, która od dawna darzy go uczuciem.
Ketling oświadcza się Krzysi
Szkocki rycerz wyznaje miłość Krystynie. Wołodyjowski ostatecznie wybacza przyjacielowi, co pozwala obu parom na ułożenie sobie życia.
Zaręczyny Michała i Baśki
Mały Rycerz oświadcza się Barbarze Jeziorkowskiej. Dziewczyna z entuzjazmem przyjmuje propozycję.
Podwójne wesele
Odbywają się uroczyste śluby Michała z Baśką oraz Ketlinga z Krzysią. To moment pełnego szczęścia bohaterów, w którym ogromny udział ma swatający ich Zagłoba.
Wołodyjowski obejmuje dowództwo w Chreptiowie
Michał zostaje komendantem stanicy w Chreptiowie. Wyrusza na Kresy z Baśką, by strzec granic przed atakami ordy.
Pojawienie się Azji Tuhaj-bejowicza
W stanicy zjawia się Azja – syn słynnego Tuhaj-beja. Formalnie służy Rzeczypospolitej jako dowódca chorągwi lipkowskiej, lecz w tajemnicy knuje zdradę.
Zaloty Azji do Basi
Tatar fascynuje się Baśką i zaczyna okazywać jej zainteresowanie. Wołodyjowski nie dostrzega w porę skali zagrożenia ze strony podkomendnego.
Zdrada Azji
Azja przeciąga Lipków na stronę turecką. Pali Raszków, morduje starego Nowowiejskiego, oddaje w jasyr Ewę Nowowiejską i próbuje porwać Baśkę.
Pościg za uciekinierami
Michał organizuje gorączkowe poszukiwania żony. Równolegle młody Adam Nowowiejski rusza tropem zdrajcy, by pomścić zniszczoną rodzinę.
Baśka ucieka
Barbara wykazuje niezwykłą odwagę – uderza Azję buzdyganem i ucieka. Samodzielnie przedziera się przez mroźne stepy, cudem docierając do Chreptiowa.
Klęska i śmierć Azji
Nowowiejski dopada oddział Azji. Złapany zdrajca zostaje poddany okrutnej egzekucji – wachmistrz Luśnia wbija go na pal.
Nadciąga armia turecka
Sułtan Mehmed IV prowadzi potężną armię osmańską ku Kamieńcowi Podolskiemu, kluczowej twierdzy broniącej dostępu do Rzeczypospolitej.
Wołodyjowski w Kamieńcu
Michał obejmuje dowództwo obrony Starego Zamku. Wie, że garnizon jest nieliczny, a szanse na odsiecz ze strony hetmana Sobieskiego – znikome.
Ketling dołącza do obrońców
Hassling-Ketling obejmuje dowództwo nad artylerią w twierdzy. Obaj przyjaciele składają przysięgę, że prędzej zginą, niż oddadzą zamek wrogowi.
Oblężenie Kamieńca
Tureckie wojska przypuszczają szturmy. Mimo heroicznej obrony i zadawania wrogowi ogromnych strat, zamek stopniowo zamienia się w ruinę.
Decyzja o kapitulacji
Biskup i rada miejska, wbrew woli Wołodyjowskiego, decydują się poddać miasto Turkom na warunkach honorowego wymarszu załogi.
Śmierć Wołodyjowskiego i Ketlinga
Michał i Ketling dotrzymują przysięgi. Wysadzają prochownię, ginąc w ruinach zamku. W finale powieści, podczas pogrzebu Małego Rycerza, ksiądz Kamiński wzywa do obrony ojczyzny, a hetman Sobieski wkracza do kościoła, zwiastując przyszłe zwycięstwa.
- Wyjście z klasztoru - Podstęp Zagłoby przywraca Wołodyjowskiego do życia świeckiego i rycerskiego.
- Podwójny ślub - Małżeństwa Michała z Baśką i Ketlinga z Krzysią domykają wątek romansowy.
- Zdrada Azji - Porwanie Baśki i bunt Lipków to koniec sielanki w Chreptiowie i początek otwartej wojny.
- Decyzja o kapitulacji Kamieńca - Zdrada elit zmusza bohaterów do ostatecznego wyboru między życiem a honorem.
- Wysadzenie prochowni - Śmierć Michała i Ketlinga staje się symbolem najwyższego patriotyzmu i wierności żołnierskiej przysiędze.