Motyw czasu i precyzji w „W 80 dni dookoła świata”
Czas i precyzja to główne siły napędowe akcji w powieści Juliusza Verne'a. Fileas Fogg zamienia swoją podróż w matematyczne równanie, w którym każda minuta decyduje o wygranej. Tekst omawia najważniejsze sytuacje z lektury, w których dokładne planowanie zderza się z nieprzewidywalnym losem.
Autor: Małgorzata Haze
Czas czytania: 2 min
Spis treści
Motyw w skrócie
W powieści Juliusza Verne'a czas to bezlitosny sędzia. Fileas Fogg założył się o dwadzieścia tysięcy funtówW XIX wieku była to gigantyczna fortuna, wystarczająca na dostatnie życie do końca swoich dni., że okrąży glob w dokładnie osiemdziesiąt dni.
Od momentu zawarcia zakładu każda godzina, każdy pociąg i każdy statek mają ogromne znaczenie. Spóźnienie choćby o jeden dzień oznacza dla bohatera przegraną i całkowitą ruinę finansową.
Jak motyw się przejawia?
Dziennik podróży i jazda na słoniu
Angielski dżentelmen traktuje swoją wyprawę jak żywy kalendarz. Codziennie zapisuje postępy w specjalnym notatniku i skrupulatnie sprawdza swój czas.
Kiedy w Indiach okazuje się, że tory kolejowe urywają się w dżungli, większość pasażerów załamuje ręce. Podróżnik natychmiast kupuje słonia, aby zdążyć na kolejny statek. To czysta, chłodna kalkulacja.
Sabotaż w Hongkongu
Precyzyjny plan często przegrywa z ludzką złośliwością. Detektyw Fix celowo opóźnia wyprawę, czekając na nakaz aresztowaniaOficjalny dokument wydany przez sąd lub policję, pozwalający na zatrzymanie podejrzanego.. W Hongkongu upija służącego Passepartout, przez co ten nie przekazuje swojemu panu informacji o wcześniejszym rejsie.
Podróżnicy tracą połączenie i muszą szukać innej łodzi. W takich momentach widać, że nawet najlepszy harmonogram jest bezradny wobec nagłych zdarzeń.
Tajemnica linii zmiany daty
Największy zwrot akcji następuje na samym końcu trasy. Po powrocie do Londynu główny bohater jest pewien, że spóźnił się o dobę. Dopiero jego bystry służący odkrywa prawdę.
Podróżując na wschód, zyskali całe dwadzieścia cztery godziny. Zegary w Anglii pokazują o jeden dzień mniej, niż zakładał podróżnik. Ta jedna zapomniana doba decyduje o ostatecznym sukcesie.
Linia zmiany daty to umowna granica na mapie świata. Przekraczając ją z zachodu na wschód, "cofamy się" w czasie o jeden dzień.
Funkcja motywu
Autor uświadamia czytelnikom, jak bardzo zmienił się świat w XIX wieku. To epoka rewolucji przemysłowejCzas wielkich wynalazków, takich jak maszyna parowa, które przyspieszyły produkcję i transport., w której czas stał się cennym towarem. Nowoczesne koleje, szybkie parowce i telegrafy połączyły odległe kontynenty.
Dzięki nim można było zaplanować podróż dookoła globu co do minuty. Pisarz przypomina jednak o pokorze wobec natury i fizyki. Nawet najdokładniejsze wyliczenia mogą zawieść, jeśli człowiek zapomni o prawach rządzących naszą planetą.