W 80 dni dookoła świata - motywy literackie
Powieść Juliusza Verne'a opiera się na kilku wyrazistych motywach literackich, które napędzają całą fabułę. Głównym tematem jest wyścig z czasem oraz niezwykła podróż przez różne kontynenty. Zdarzenia te stają się tłem dla głębokiej przemiany głównego bohatera i narodzin prawdziwej przyjaźni.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 4 min
Spis treści
Motyw podróży
Podróż napędza całą akcję powieści. Fileas Fogg przemierza cztery kontynenty, korzystając z parowców, pociągów, a nawet słonia i bojerówŚlizgacz lodowy, czyli pojazd poruszający się po lodzie dzięki żaglom.. Trasa wiedzie przez egzotyczne miasta, takie jak Bombaj, Hongkong czy San Francisco.
Każdy etap przynosi nowe przeszkody. Bohaterowie przeżywają atak SiuksówRdzenni mieszkańcy Ameryki Północnej, plemię indiańskie znane z waleczności., ratują księżniczkę Audę i uciekają przed detektywem. Dla Fogga wyprawa nie jest turystyczną wycieczką, ale matematycznym zadaniem do wykonania. W trakcie tej drogi zimny dżentelmen uczy się jednak wrażliwości i poświęcenia.
Rozwiń: Motyw podróży w „W 80 dni dookoła świata" (czas czytania: 2 min)Motyw czasu i precyzji
Czas decyduje o losach głównego bohatera. Każda minuta spóźnienia oznacza przegraną i utratę ogromnej fortuny. Fogg prowadzi skrupulatny dziennik, w którym notuje opóźnienia i szanse na nadrobienie strat.
Autor buduje napięcie przez ciągłe odliczanie dni i godzin. Życie Fogga przed wyprawą również opierało się na idealnej precyzji. Jego plan dnia był rozpisany co do minuty.
W finale powieści pojawia się motyw niespodziewanego zwrotu akcji. Fogg zyskuje jeden dzień dzięki przekroczeniu linii zmiany daty podczas podróży na wschód.
Motyw przemiany bohatera
Fogg rozpoczyna wyprawę jako człowiek chłodny i zamknięty w sobie. Jego życie to ciągła rutyna w londyńskim klubie. W Indiach decyduje się jednak uratować księżniczkę Audę z rąk fanatyków.
Naraża w ten sposób cały plan i ryzykuje przegraną. To zachowanie zupełnie nie pasuje do wizerunku zimnego kalkulatora. Bohater po raz pierwszy poświęca swój cenny czas dla drugiego człowieka.
Na końcu powieści Fogg jest gotowy zrezygnować z pieniędzy, aby zapewnić Audzie bezpieczeństwo. Podróż budzi w nim uczucia, o których istnieniu sam wcześniej nie wiedział.
Motyw zakładu
Zakład o dwadzieścia tysięcy funtów to główny powód rozpoczęcia podróży. Fogg bez tego wyzwania nigdy nie opuściłby Londynu. Pieniądze zastępują mu wewnętrzną motywację do poznawania świata.
W literaturze taki zakład często działa jako sprawdzian charakteru. Bohater musi udowodnić swoją wartość sobie i innym.
Finał tej historii ma wymiar ironicznySytuacja, w której ostateczny wynik działań jest zupełnie odwrotny do zamierzonego.. Fogg wygrywa nie dzięki swoim idealnym obliczeniom, ale przez przypadek astronomiczny. Ostatecznie same pieniądze przestają mieć dla niego znaczenie.
Motyw pościgu
Detektyw Fix ściga Fogga przez całą kulę ziemską. Jest święcie przekonany, że goni sprytnego złodzieja z londyńskiego banku. Ten pościg tworzy dodatkowe napięcie w fabule.
Fogg musi nie tylko zdążyć na czas, ale też unikać aresztowania. Fix wielokrotnie psuje plany podróżników. Podaje opiumSilnie uzależniająca substancja odurzająca, która usypia i pozbawia świadomości. Obieżyświatowi i zamyka Fogga w areszcie.
Ślepa pewność siebie detektywa prowadzi do wielu komicznych błędów. Pościg kończy się wielką porażką Fixa, gdy prawdziwy złodziej zostaje złapany.
Motyw egzotyki i zderzenia kultur
Każdy przystanek na trasie to spotkanie z nowym społeczeństwem i obyczajami. W Indiach bohaterowie stykają się z okrutną tradycją satiDawny hinduski rytuał polegający na spaleniu żywej wdowy na stosie pogrzebowym jej męża.. Postanawiają za wszelką cenę uratować ofiarę.
Japonia, Chiny i Ameryka tworzą barwne tło dla szybkiej akcji. Zderzenie kultury sztywnego angielskiego dżentelmena z resztą świata wywołuje wiele zabawnych sytuacji.
W XIX wieku ludzie rzadko podróżowali. Opisy egzotycznych krajów w powieściach zaspokajały ogromną ciekawość czytelników, którzy nie znali dalekiego świata.
Motyw miłości
Miłość pojawia się w powieści bardzo dyskretnie, ale całkowicie zmienia głównego bohatera. Fogg ratuje Audę pod wpływem nagłego impulsu. Przez większość drogi traktuje ją z uprzejmą obojętnością.
Dopiero w finale wyznaje kobiecie swoje uczucia. Miłość sprawia, że Fogg godzi się z rzekomą przegraną i utratą majątku.
Uczucie do Audy staje się dla niego największą nagrodą. Autor wyraźnie podkreśla to w ostatnich zdaniach książki.
Motyw przyjaźni
Relacja między Foggiem a Janem Obieżyświatem to coś więcej niż układ między panem a służącym. Obieżyświat jest lojalny i szczerze troszczy się o swojego pracodawcę. Ratuje sytuację w wielu krytycznych momentach.
Fogg z kolei nigdy nie krzyczy na służącego. Nie obwinia go nawet wtedy, gdy ten nieświadomie psuje plany podróży.
Ta nieformalna przyjaźń łączy ludzi z zupełnie różnych klas społecznych. Obieżyświat wnosi do wyprawy dużo ciepła i humoru, których brakuje poważnemu Anglikowi.