Chronologia - najważniejsze wydarzenia epoki
Antyk to najdłuższa epoka w historii kultury europejskiej, łącząca dorobek starożytnej Grecji, Rzymu oraz Izraelitów. Jej literackie ramy czasowe rozciągają się od działalności Homera aż po upadek cesarstwa zachodniorzymskiego w 476 roku. Oś czasu tego okresu porządkuje rozwój najważniejszych gatunków, od eposu po tragedię i lirykę.
Spis treści
Przed narodzeniem Chrystusa
XXIX w. – poczÄ…tki dynastii egipskich i paÅ„stwa egipskiego
2850 – 2250 – Stare PaÅ„stwo egipskie
XX – XV w. – cywilizacja kreteÅ„ska
XIX w. – czasy Abrahama
XVIII w. – Kodeks Hammurabiego, Epos o Gilgameszu
XVI – XII w. – cywilizacja mykeÅ„ska
XIV w. – panowanie faraona Tutenhamona
XIII w. – Mojżesz wyprowadza Izraelitów z Egiptu
XII w. – wojna trojaÅ„ska i upadek Troi
IX w. – panowanie króla Salomona
VIII w. – Iliada i Odyseja Homera
VIII w. – Psalmy i pisma proroków biblijnych
776 r. – pierwsze igrzyska olimpijskie
753 r. – zaÅ‚ożenie Rzymu
671 – 663 – Egipt pod panowaniem Asyrii
621 – spisanie praw przed Drakona
VII w. – Hezjod i Safona
VI w. – Ezop i Anakreont
VI w. – w filozofii: Tales, Pitagoras, Heraklit
594 r. – reformy Solona
525 – Egipt jako prowincja perska
509 – Rzym jako republika
490 r. – bitwa pod Maratonem
V w. – w teatrze: Ajschylos, Sofokles, Eurypides
V w. – w filozofii: Sokrates, Demokryt,
V w. – ksiÄ™ga Hioba
V w. – wojny grecko-perskie
431-404 – wojna peloponeska
IV w. – Pieśń nad PieÅ›niami
IV w. – w filozofii: Platon, Arystoteles
IV w. – powstaje imperium Aleksandra Wielkiego
III w. – ksiÄ™ga Eklezjastesa (Koheleta)
III w. – wojny punickie
146 r. – podbój Grecji przez Rzym
I w. – w poezji: Horacy, Wirgiliusz, Owidiusz
I w. – w prozie: Cezar i Cycero
73 r. – powstanie Spartakusa
58 – 51 r. – podbój Galii przez Cezara
44 r. – idy marcowe. Zabójstwo Cezara. PoczÄ…tek wojny domowej
31 r. – koniec republiki rzymskiej
27 r. - poczÄ…tek panowania Oktawiana Augusta
Starożytność przed naszą erą to czas kształtowania się fundamentów europejskiej literatury i filozofii. W tym okresie narodziły się najważniejsze gatunki literackie, które do dziś funkcjonują w kulturze.
Historycy datują początek starożytności na wynalezienie pisma (ok. 3500 r. p.n.e. w Mezopotamii). Na lekcjach języka polskiego antyk literacki zaczyna się jednak znacznie później – w VIII w. p.n.e., wraz z pojawieniem się dzieł Homera.
- VIII w. p.n.e.Eposy homeryckie
Powstają „Iliada” i „Odyseja”, fundamenty europejskiej epiki.
- V w. p.n.e.Rozkwit teatru greckiego
Złoty wiek Aten. Tworzą najwięksi tragicy: Ajschylos, Sofokles (autor „Antygony”) i Eurypides.
- I w. p.n.e.Złoty wiek Rzymu
Czas mecenatuOpieka wpływowych i bogatych osób nad twórcami sztuki i literatury. cesarza Augusta. Swoje dzieła piszą Horacy, Wergiliusz i Owidiusz.
Po narodzeniu Chrystusa
0 r. - narodzenie Jezusa
Ok. 33 roku – Å›mierć Jezusa Chrystusa
I w. – ksztaÅ‚tuje siÄ™ Nowy Testament
I w.– filozofia Seneki
313 r. – edykt mediolaÅ„ski
382 – Teodozjusz Wielki ustanawia chrzeÅ›cijaÅ„stwo religiÄ… paÅ„stwow
Pierwsze wieki naszej ery to czas przenikania się kultury rzymskiej z rodzącym się chrześcijaństwem. To właśnie wtedy kształtuje się ostateczna forma tekstów biblijnych, a Cesarstwo Rzymskie chyli się ku upadkowi.
- I w. n.e.Nowy Testament
Spisanie Ewangelii, Dziejów Apostolskich, listów oraz Apokalipsy św. Jana.
- 313 r.Edykt mediolański
Cesarz Konstantyn Wielki przyznaje chrześcijanom wolność wyznania, co trwale zmienia kulturę imperium.
- IV – V w.Kanon biblijny
Następuje ostateczne uformowanie się kanonuZbiór ksiąg uznanych przez Kościół za natchnione i autentyczne, wchodzących w skład Biblii. ksiąg Pisma Świętego.
- 476 r.Upadek Rzymu
Obalenie cesarza Romulusa Augustulusa. Wydarzenie to wyznacza koniec starożytności i początek średniowiecza.