Biblia

Znaczenie słowa i podział Pisma Świętego

Nazwa Biblia wywodzi się od greckiego słowa biblionbiblion Zwoje papirusu, księgi. Liczba mnoga biblia oznacza dosłownie „księgi”.. Ojcowie Kościoła, czyli starochrześcijańscy teologowie, tłumaczyli ten termin na łacińskie testamentum. Stąd wziął się podział na dwie główne części.

Stary Testament przedstawia historię narodu wybranego, czyli Izraelitów, oraz ich przymierze z Bogiem. Nowy Testament obejmuje Ewangelie, dzieje pierwszych chrześcijan, a także życie i nauczanie Jezusa oraz apostołów.

Fundament kultury europejskiej

Dla wyznawców judaizmu świętością jest Stary Testament, dla chrześcijan – cała Biblia. Jej wpływ wykracza jednak daleko poza religię. To najważniejsze, obok mitologii antycznej, źródło artystycznych inspiracji. Pisarze każdej epoki sięgali po motywy biblijne.

Postaci takie jak żona Lotażona Lota Postać ze Starego Testamentu, która wbrew zakazowi obejrzała się na niszczoną Sodomę i zamieniła w słup soli. Symbolizuje zgubną ciekawość., Kain czy Judasz zyskały nowe interpretacje w średniowieczu, romantyzmie czy Młodej Polsce. Kolejne epoki przynosiły modę na konkretne wątki i bohaterów.

Tłumaczenia Biblii odegrały potężną rolę w rozwoju języków narodowych. Kiedy dany kraj przyjmował chrześcijaństwo, musiał przełożyć święte teksty na mowę zrozumiałą dla wiernych. Prace translatorskie stawały się przestrzenią intensywnego kształtowania literackiej polszczyzny.

Bogactwo gatunków literackich

Autorzy biblijni posługiwali się różnorodnymi formami wyrazu. Wiele tradycyjnych gatunków literackich ma swoje korzenie właśnie w Piśmie Świętym. Najlepszymi przykładami są psalmypsalm Liryczna pieśń religijna o charakterze modlitewnym (błagalnym, dziękczynnym lub pochwalnym). oraz lamentacje. Ta różnorodność sprawia, że tekst można analizować nie tylko jako traktat teologiczny, ale również jako wybitne dzieło literackie.

Uniwersalny kodeks moralny

Znajomość Biblii jest niezbędna do świadomego uczestnictwa we współczesnej kulturze. Setki fraz i historii przeniknęły do potocznego języka. Nawet osoby, które nigdy nie czytały Pisma Świętego, znają i rozumieją te nawiązania.

Osoby niewierzące odnajdują w tych tekstach głęboką refleksję humanistyczną. Zawarte w Biblii wskazania etyczne ukształtowały powszechnie obowiązujące normy w relacjach międzyludzkich. Pismo Święte funkcjonuje dziś jako uniwersalny kodeks moralny, niezależny od wyznawanego światopoglądu.

Bibliografia

• Encyklopedia Biblii: źródła, historia, tradycja, red. nauk. John Drane, z ang. przeł. Marcin Stopa, Świat Książki, 2000.
• Jan Tomkowski, Literatura powszechna, Świat Książki, Warszawa 1997.
• Anna Świderkówna, Rozmowy o Biblii, Wydawnictwo naukowe PWN, Warszawa 1994.
• Andrzej Mrożek, Stary Testament, [w:] Historia literatury światowej. Starożytność, red. Marian Szulc, PINNEX, Kraków 2003.
• Andrzej Mrożek, Nowy Testament, [w:] Historia literatury światowej. Starożytność, red. Marian Szulc, PINNEX, Kraków 2003.
• Michał Głowiński, Teresa Kostkiewiczowa, Aleksandra Okopień-Sławińska, Janusz Sławiński, Słownik terminów literackich, pod red. J. Sławińskiego, Wrocław 1998.