Przemiana wewnętrzna Chilona Chilonidesa
Powieść „Quo vadis” ukazuje upadek moralny Rzymu i triumf nowej wiary chrześcijańskiej. Ważnym dowodem tej zmiany jest głęboka przemiana wewnętrzna Chilona Chilonidesa. Z chciwego oszusta i zdrajcy staje się on gorliwym wyznawcą Chrystusa, gotowym oddać życie za prawdę.
Spis treści
Kim był Chilon na początku?
Na początku powieści Chilon Chilonides to przebiegły oszust i tchórz. Marek WinicjuszMłody rzymski żołnierz i patrycjusz, który zakochuje się w chrześcijance Ligii. wynajmuje go, aby odnalazł zaginioną dziewczynę. Grek chętnie przyjmuje zadanie dla pieniędzy.
Szybko poznaje środowisko chrześcijan, ale zupełnie nie rozumie ich nauki o miłości i wybaczeniu. Traktuje ich dobroć jako naiwność i świetną okazję do zarobku.
Zdrada i awans na dworze
Pewnego dnia Winicjusz każe wychłostać Chilona. Upokorzony Grek postanawia się zemścić na swoim pracodawcy i całych chrześcijanach. Idzie do współpracowników Nerona i fałszywie oskarża wyznawców Chrystusa o podpalenie Rzymu.
Zdradza też miejsce ukrycia Ligii. W nagrodę za te kłamstwa otrzymuje ogromny majątek i zostaje augustianinemCzłonek najbliższego otoczenia cesarza rzymskiego, cieszący się bogactwem i przywilejami..
Załamanie podczas igrzysk
Prawdziwa udręka Chilona zaczyna się podczas igrzysk. Na arenie w okrutny sposób giną niewinni ludzie, których sam wydał na śmierć. Grek nie potrafi znieść widoku krwi i cierpienia.
Próbuje udawać twardego Rzymianina, ale szybko opuszczają go siły. Kiedy inni pytają go, co widzą umierający męczennicy, odpowiada z przerażeniem:
„Zmartwychwstanie!...”
Chce uciec z miasta i zapomnieć o koszmarze. Neron jednak zmusza go do zostania i oglądania kolejnych rzezi.
Przełomowy moment w ogrodach Nerona
Ostateczny wstrząs przychodzi w cesarskich ogrodach. Chilon widzi tam płonącego na stosie Glaukusa. To lekarz, któremu Grek wcześniej zabił rodzinę i odebrał cały dobytek.
Widok cierpiącego człowieka odbiera Chilonowi resztki rozsądku. Upada na ziemię, posypuje głowę piaskiem i błaga ofiarę o litość. Glaukus resztką sił wybacza swojemu oprawcy.
Wtedy w Chilonie coś pęka. Wstaje i przy tłumie gapiów głośno oskarża Nerona o podpalenie Rzymu.
Oczyszczenie i męczeńska śmierć
Zrozpaczony i dręczony wyrzutami sumienia Chilon spotyka Pawła z Tarsu. Apostoł tłumaczy mu, że Bóg jest miłosierny i może wybaczyć każdy grzech. Grek przyjmuje chrzest i zyskuje wewnętrzny spokój.
Chwilę później chwytają go pretorianieOsobista gwardia cesarza rzymskiego, pełniąca rolę jego straży przybocznej i policji politycznej.. Chilon nie odwołuje swoich słów o winie cesarza. Umiera na krzyżu z uśmiechem na twarzy, a w ostatnich chwilach życia błogosławi go z oddali Paweł z Tarsu.
Przemiana Chilona to literackie nawiązanie do biblijnej historii Szawła z Tarsu. Szaweł był okrutnym prześladowcą chrześcijan, ale po spotkaniu z Bogiem zmienił się w gorliwego apostoła Pawła.
Znaczenie przemiany Chilona
Sienkiewicz pokazuje przez tę postać wielką siłę nowej religii. Skoro nawet tak podły i chciwy człowiek potrafił się zmienić, chrześcijaństwo ma moc pokonać całe zepsute imperium rzymskie. To dowód na to, że każdy ma szansę na poprawę swoich błędów.