Charakterystyka Stasia Tarkowskiego
Staś Tarkowski to czternastoletni główny bohater powieści „W pustyni i w puszczy”, który w trakcie podróży przez Afrykę przechodzi ogromną przemianę. Z nieco zarozumiałego chłopca staje się odpowiedzialnym i odważnym młodym mężczyzną, gotowym na wszystko, by ocalić małą Nel. Jego niezwykłe umiejętności strzeleckie, znajomość języków oraz wierność własnym zasadom pozwalają mu przetrwać w najtrudniejszych warunkach.
Autor: Karolina Marlęga
Czas czytania: 4 min
Spis treści
Wygląd i niezwykłe umiejętności
Poznajemy Stasia, gdy ma czternaście lat. Wyróżnia się na tle rówieśników – jest od nich wyższy i znacznie silniejszy. Ma blond włosy i niebieskie oczy, a z jego twarzy bije bystrość i odwaga.
Mieszka w Port-SaidzieEgipskie miasto portowe położone nad Morzem Śródziemnym., gdzie świetnie pływa. Strzela z małego karabinka do dzikich kaczek i egipskich gęsi. Dzięki temu wyrabia sobie niezwykle pewną rękę i celne oko.
Staś wyższy był i silniejszy, niż bywają chłopcy w jego wieku, a dość mu było spojrzeć w oczy, by odgadnąć, że w razie jakiego wypadku prędzej zgrzeszy zbytkiem zuchwałości niż bojaźni.
Bystry umysł i talent do języków
Chłopak ma nieprzeciętną inteligencję i ogromny talent do nauki języków. Urodził się w Egipcie, więc mówi po arabsku jak rodowity Arab. Biegle posługuje się też angielskim, francuskim i polskim.
Od robotników pracujących przy maszynach uczy się języka ki-swahiliJęzyk używany we wschodniej i środkowej Afryce, ułatwiający komunikację między różnymi plemionami.. Potrafi nawet dogadać się z członkami afrykańskich plemion Dinka i Szylluk.
W czasach Stasia znajomość wielu języków w Afryce była kluczowa. Kontynent ten był podzielony między europejskie mocarstwa kolonialne, a rdzenni mieszkańcy mówili setkami lokalnych narzeczy.
Koledzy ojca nazywają go „dzieckiem pustyni”. Staś zna wszystkich w okolicy – od inżynierów po robotników. Wszędzie go pełno, chętnie żegluje łódką i robi długie wycieczki.
Rodzina i patriotyczne wychowanie
Ojciec chłopca, Władysław Tarkowski, jest polskim inżynierem. Pracuje przy budowie Kanału SueskiegoWażna droga wodna w Egipcie, łącząca Morze Śródziemne z Morzem Czerwonym.. Matka Stasia była Francuską, ale zmarła tuż po jego narodzinach.
Chłopiec dorasta pod okiem ojca, który wychowuje go w miłości do ojczyzny. Staś podziwia tatę i marzy, by w przyszłości również zostać inżynierem. To właśnie ojciec wpaja mu poczucie honoru.
Dzięki temu chłopak z taką determinacją opiekuje się Nel podczas porwania. Traktuje dane ojcu słowo jako świętość.
Przemiana wewnętrzna
Początkowo Staś doskonale zdaje sobie sprawę ze swoich talentów. Bywa przez to zarozumiały i lubi się przechwalać przed młodszą koleżanką. Wszystko zmienia się w trakcie dramatycznej podróży przez Afrykę.
Staś trochę niegdyś skłonny do chełpliwości, teraz nie chełpił się wcale. Po prostu zbyt wielu rzeczy dokonał, zbyt dużo przeszedł, zbyt się rozwinął, by nie miał rozumieć, że słowa nie powinny być większe od czynów.
Z radosnego nastolatka zmienia się w odpowiedzialnego mężczyznę. Jego jedynym celem staje się bezpieczeństwo Nel. Najtrudniejszym momentem jest dla niego zabicie porywaczy w wąwozie.
To dramatyczne wydarzenie zmienia go na zawsze. Sama Nel przez pewien czas czuje do niego lęk i potrzebuje czasu, by znów mu zaufać.
Wierność zasadom i odwaga
Staś jest gotów oddać życie za swoją małą towarzyszkę. Zachowuje się wobec niej jak prawdziwy rycerzW literaturze to symbol osoby odważnej, szlachetnej i stającej w obronie słabszych.. Imponuje również niezłomną wiernością swoim zasadom.
Doskonale widać to podczas spotkania z MahdimPrzywódca powstania w Sudanie, który ogłosił się wysłannikiem Boga i walczył z Europejczykami.. Władca żąda, by chłopiec przeszedł na islamReligia monoteistyczna założona przez Mahometa. Jej wyznawcy to muzułmanie.. Staś, mimo groźby śmierci, odmawia i dumnie przyznaje, że jest chrześcijaninem.
A dzielny chłopak, nieodrodny potomek obrońców chrześcijaństwa (...) stał z podniesioną głową czekając wyroku. (...) – Więc odrzucasz moją naukę? – Jestem chrześcijaninem jak mój ojciec...
Chłopak kocha też Polskę, choć zna ją tylko z opowieści taty. Uważa język polski za najpiękniejszy na świecie i uczy go małą Nel.
Akcja powieści toczy się pod koniec XIX wieku. Polska nie istniała wtedy na mapach, ponieważ była pod zaborami. Dlatego ojciec Stasia tak bardzo dbał o zachowanie polskiej mowy i tradycji.
Zapytany o przyszłość, deklaruje wprost. Jeśli w Polsce wybuchnie wojna, pojedzie walczyć o jej wolność tak jak jego ojciec.
Prawdziwy bohater
Niezwykłe zdolności, pomysłowość i spryt pozwalają Stasiowi przetrwać w dżungli i na pustyni. To dzięki jego odwadze dzieci ostatecznie wracają do ojców.
Mimo młodego wieku wykazuje się hartem ducha, którego brakowałoby wielu dorosłym. Zdecydowanie zasługuje na miano prawdziwego bohatera.