W pustyni i w puszczy - bohaterowie
Powieść Henryka Sienkiewicza przedstawia losy dwójki odważnych dzieci oraz plejadę postaci z różnych kręgów kulturowych. Na kartach książki spotykamy zarówno wiernych przyjaciół, jak i bezwzględnych porywaczy czy historycznych przywódców. Zrozumienie motywacji i cech poszczególnych bohaterów ułatwia śledzenie afrykańskiej wędrówki.
Spis treści
Staś Tarkowski
Główny bohater powieści. Ma 14 lat i jest Polakiem. Jego ojciec pracuje jako inżynier w Egipcie. Staś świetnie się uczy, jest wysportowany i doskonale jeździ konno. Czasem lubi się popisywać.
Porwanie zmusza go do błyskawicznego dorośnięcia. Chłopiec staje się odważny i niezwykle odpowiedzialny. Przez całą wędrówkę opiekuje się Nel. Dzięki jego mądrości dzieciom udaje się przetrwać w dżungli.
Nel Rawlison
Ośmioletnia Angielka, półsierota. Mieszka z ojcem w egipskim Port-Saidzie. Jest bardzo drobna, delikatna i przypomina aniołka. Wzbudza we wszystkich ogromną czułość.
Podczas trudnej podróży wykazuje się wielkim hartem ducha. Stara się nie płakać i być dzielna. Staś jest jej najlepszym przyjacielem i obrońcą. Dziewczynka potrafi jednak wymusić na nim każdą zachciankę.
Pan Rawlison
Anglik, ukochany ojciec Nel. Pracuje jako jeden z dyrektorów kompanii budującej kanał. Przyjaźni się z inżynierem Tarkowskim.
Kanał Sueski to potężna droga wodna w Egipcie, łącząca Morze Śródziemne z Morzem Czerwonym. Jego budowa była wielkim wydarzeniem w XIX wieku.
Po zaginięciu córki całkowicie się załamuje. Poświęca wszystko, by odnaleźć i uratować dziecko. Gdy odzyskuje Nel, wyjeżdża z nią na stałe do Anglii.
Władysław Tarkowski
Ojciec Stasia. Pracuje jako starszy inżynier. W młodości walczył w powstaniu. Został ranny i trafił do rosyjskiej niewoli. Zesłano go na Sybir, ale zdołał uciec.
Powstanie styczniowe wybuchło w 1863 roku. Polacy chwycili za broń, by walczyć o niepodległość przeciwko Imperium Rosyjskiemu.
To on kupuje Nel ogromnego psa, Sabę. Robi wszystko, by odbić porwane dzieci. Na starość wraca do Polski i zamieszkuje z synem.
Kali
Młody niewolnik Gebhra. Pochodzi z plemienia Wa-himaFikcyjne afrykańskie plemię wymyślone przez Sienkiewicza na potrzeby powieści.. Jest synem miejscowego króla. Zna trochę język ki-swahiliJęzyk używany przez wiele ludów we wschodniej i środkowej Afryce..
Bardzo pomaga dzieciom w dżungli. Rozbija obóz, dba o konie i gotuje. Uwielbia Nel, którą nazywa „bibi”. Zostaje wodzem swojego plemienia, ale woli ruszyć ze Stasiem nad ocean. Przyjmuje chrzest i uważa, że ma białą duszę.
Mea
Młoda niewolnica z plemienia DinkaPrawdziwy lud afrykański zamieszkujący tereny dzisiejszego Sudanu Południowego.. Ma długie, cienkie nogi i miłą twarz. Jest bardzo cicha, pokorna i zwinna.
Troskliwie opiekuje się Nel. Inni czarnoskórzy traktują ją z szacunkiem, bo służy białej dziewczynce. Podobnie jak Kali, przyjmuje chrzest. Na pustyni jest gotowa umrzeć z pragnienia u jego boku.
Henryk Linde
Szwajcarski podróżnik z Zurychu. Staś spotyka go w puszczy. Linde wyruszył do Afryki z pasji do odkrywania świata.
Został ciężko ranny podczas polowania na dzika. W jego nogę wdała się gangrenaMartwica tkanek, bardzo niebezpieczna choroba prowadząca do śmierci.. Resztę jego obozu zabiła śpiączka afrykańska. Przed śmiercią prosi Stasia o ochrzczenie swoich ludzi.
Smain
Mąż Fatmy. Został wysłany do Mahdiego, by wykupić Europejczyków. Wziął pieniądze i zdradził.
Dołączył do mahdystówZbrojni zwolennicy Mahdiego, walczący o wyzwolenie Sudanu spod władzy egipskiej. i uczył ich strzelać z armat. Polował na niewolników w okolicach Faszody. Prawdopodobnie zginął w walce z oddziałem Lindego.
Fatma
Żona Smaina i kuzynka Mahdiego. Młoda Sudanka o bardzo ciemnej cerze i dzikim spojrzeniu.
Chciała wyjechać do męża, ale egipski rząd jej tego zabronił. To ona wymyśliła plan porwania dzieci. Chciała je wymienić na przepustkę z Port-Saidu.
Chamis
Służący Tarkowskiego i Rawlisona. Pochodzi z plemienia DangalówSudańskie plemię, z którego wywodził się sam przywódca powstania, Mahdi.. Ojcowie ufają mu i powierzają dzieci pod opiekę.
Chamis zdradza ich i dołącza do porywaczy. Wobec Stasia i Nel jest okrutny. W Omdurmanie odmawia im jedzenia. Dba wyłącznie o psa Sabę.
Idrys
Brat Gebhra, również Dangal. Cieszy się dużym szacunkiem wśród BeduinówKoczownicze plemiona arabskie żyjące na pustyniach.. Kieruje karawanąGrupa podróżnych przemieszczająca się wspólnie przez pustynię dla bezpieczeństwa. porywaczy.
Jest chciwy, ale rozsądny. Powstrzymuje brata przed biciem Stasia, bo chce dowieźć dzieci żywe. Liczy na wielką nagrodę. Po wizycie u Mahdiego ciężko choruje.
Gebhr
Brat Idrysa. Ma okrutny, wręcz zwierzęcy wyraz twarzy. Najchętniej zabiłby dzieci już na początku drogi.
Bije Stasia i Nel skórzanym korbaczemSkórzany bicz używany do popędzania zwierząt lub karania ludzi.. Bezwzględnie znęca się nad Kalim. Staś zabija go w wąwozie ze sztucera, stając w obronie Nel.
Mahdi (Mohammed-Achmed)
Historyczny przywódca powstania w Sudanie. Ogłosił, że Bóg kazał mu oczyścić islam. Zdobył Chartum i pokonał angielskiego generała Gordona.
Powstanie Mahdiego to prawdziwe wydarzenie historyczne. Sudańczycy pod wodzą Mahdiego zbuntowali się przeciwko rządom egipskim i brytyjskim.
Jest otyły, ma wytatuowaną twarz i nosi w uchu obrączkę z kości słoniowej. Ubiera się w prostą dżiubęTradycyjna, długa koszula noszona przez muzułmanów w Afryce Północnej. i krymkęMała, okrągła czapeczka noszona na czubku głowy.. Mimo zuchwałości Stasia, nie skazuje go na śmierć. Odsyła dzieci do Faszody.
Dinah
Czarnoskóra piastunka Nel. Nie widzi na jedno oko. Bardzo troskliwie opiekuje się swoją małą panienką.
Umiera z wycieńczenia i chorób podczas wyczerpującej wędrówki. Staś i Nel dbają o jej godny pochówek.
Pani Olivier
Francuska nauczycielka Nel. Zostaje ukąszona przez skorpiona. Z tego powodu nie jedzie z ojcami do Medinet. To ratuje ją przed porwaniem. Spotyka ocalone dzieci dopiero w Mombasie.
Grek Kaliopuli
Pomaga dzieciom w Omdurmanie. Załatwia im audiencjęOficjalne spotkanie z ważną osobistością, na przykład władcą. u Mahdiego.
Gdy Staś odrzuca wiarę muzułmańską, Grek musi oddać część majątku za przyprowadzenie zuchwałego chłopca. Pomaga dzieciom ze względu na pamięć o własnej córce.
Hatim
Stary szejkDostojnik arabski, naczelnik rodu lub plemienia.. Za obietnicę zegarka pilnuje, by Gebhr nie bił dzieci. Dotrzymuje słowa i karze porywacza.
Nur-el-Tadhil
Egipski oficer służący w wojsku chedywaTytuł władcy Egiptu, który podlegał imperium osmańskiemu.. Zbiegł do obozu Mahdiego.
Doktor Clary i kapitan Glen
Anglicy, których dzieci poznają w pociągu do Kairu. Są zachwyceni małą Nel.
Podczas swojej ekspedycji znajdują latawiec z wiadomością od Stasia. Ratują karawanę dzieci przed śmiercią z pragnienia. Odwożą ocalonych do Mombasy.