Artyzm „Buszującego w zbożu”
Powieść J.D. Salingera wyróżnia się subiektywną narracją pierwszoosobową, która przyjmuje formę swobodnego strumienia świadomości. Holden Caulfield relacjonuje swoją trzydniową wędrówkę po Nowym Jorku z perspektywy pacjenta zakładu psychiatrycznego. Język utworu, nasycony młodzieżowym slangiem i potocyzmami, potęguje autentyczność buntu głównego bohatera przeciwko światu dorosłych.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 2 min
Kompozycja i ramy czasowe
Akcja właściwa zamyka się w zaledwie trzech dniach i dwóch nocach tuż przed świętami Bożego Narodzenia. Całość ma charakter retrospekcjiPrzywołanie wcześniejszych wydarzeń z przeszłości bohatera, przesuwające czas akcji wstecz.. Siedemnastoletni Holden opowiada o wydarzeniach sprzed kilku miesięcy. Utwór spina wyraźna klamra kompozycyjna. W pierwszym rozdziale chłopak rozpoczyna swoją relację, a w ostatnim, dwudziestym szóstym, kończy ją, przebywając w tym samym miejscu – w szpitalu, do którego trafił po załamaniu nerwowym.
W strukturze dzieła widać wyraźne nawiązania do powieści pikarejskiejGatunek literacki opisujący luźno powiązane przygody sprytnego bohatera wędrującego przez świat, często z marginesu społecznego.. Osią fabuły jest bezcelowa wędrówka bohatera po Nowym Jorku po ucieczce ze szkoły. Zdarzenia układają się w porządku chronologicznym, a czas i miejsce akcji są ściśle określone.
Subiektywna narracja
Salinger oddał głos samemu bohaterowi. Narracja to pierwszoosobowy, skrajnie subiektywny monolog. Holden zwraca się bezpośrednio do wyimaginowanego słuchacza, traktując go jak powiernika swojej „wariackiej przygody”, o której wcześniej opowiedział już swojemu bratu. Świat przedstawiony filtruje wyłącznie przez własne emocje, uprzedzenia i lęki. Narrator posiada ograniczoną wiedzę – wie tylko to, co sam zaobserwował lub poczuł.
Relacja Holdena przyjmuje formę strumienia świadomości. Jego myśli często zbaczają z głównego tematu, chłopak gubi wątek, wraca do poprzednich dygresji i dzieli się nagłymi skojarzeniami. To sprawia, że tekst przypomina autentyczną, nieuporządkowaną mowę zagubionego nastolatka.
Z tej perspektywy wynika specyficzny sposób kreacji postaci drugoplanowych. Czytelnik poznaje je wyłącznie przez pryzmat ocen Holdena. Ich charakterystyka jest pobieżna i często niesprawiedliwa. Sam główny bohater odsłania się natomiast całkowicie poprzez swoje reakcje, fobie i sposób bycia.
Język buntu i uniwersalizm
Autentyczność relacji opiera się na warstwie językowej. Salinger zrezygnował z literackiej poprawności na rzecz języka potocznegoSwobodna odmiana języka używana w codziennej komunikacji, charakteryzująca się luzem składniowym i słownictwem ekspresywnym.. Wypowiedzi Holdena są pełne młodzieżowego slangu i wulgaryzmów. Taki zabieg stylistyczny idealnie oddaje stan umysłu zbuntowanego nastolatka.
„Buszujący w zbożu” pozostaje tekstem uniwersalnym. Zderzenie młodzieńczych ideałów z brutalnym, pełnym fałszu i obłudy światem dorosłych to motyw czytelny dla każdego pokolenia. Bunt jednostki przeciwko narzuconym rolom społecznym sprawia, że historia nowojorskiej wędrówki nie traci na aktualności.