Opracowanie

Plan wydarzeń

Autor: Małgorzata Haze Czas czytania: 7 min
Powtórka z lektury: slajdy streszczenie, bohaterowie i motywy w pigułce Zobacz slajdy
Piątek - Pencey Prep, Agerstown (Pensylwania)

Holden ogląda mecz z pobliskiego wzgórza

Zamiast kibicować na meczu futbolowym z resztą szkoły, Holden stoi samotnie na wzgórzu. Obserwuje stadion z daleka, co stanowi pierwszy sygnał jego celowej izolacji od rówieśników w Pencey Prep.

Pożegnanie z nauczycielem historii - panem Spencerem

Holden odwiedza starego, chorego nauczyciela. Mężczyzna czyta na głos jego fatalną pracę egzaminacyjną i wygłasza kazanie o grze w życie. Chłopak słucha grzecznie, ale myślami ucieka gdzie indziej.

Powrót do akademika i spotkanie z Ackleyem

Robert Ackley, nielubiany mieszkaniec akademika, wchodzi bez zaproszenia do pokoju Holdena. Nuży go swoją obecnością. Holden toleruje go wyłącznie z litości.

Kłótnia ze Stradlaterem o Jane Gallagher

Ward Stradlater wraca z randki z Jane Gallagher - dziewczyną, do której Holden czuje ogromny sentyment. Współlokator nie chce zdradzić szczegółów spotkania. Przekonany, że Stradlater ją skrzywdził, Holden rzuca się na niego i dostaje w twarz.

Holden opuszcza Pencey przed końcem semestru

Pobity i roztrzęsiony chłopak pakuje walizkę. W środku nocy wyjeżdża do Nowego Jorku. Postanawia nie wracać do domu przed poniedziałkowym zebraniem z rodzicami. Bilans: zostaje wyrzucony z czwartej szkoły z rzędu.

Piątek/Sobota w nocy - Nowy Jork, pierwsza noc

Przyjazd pociągiem i spotkanie z matką Ernesta Morrowa

W pociągu do Nowego Jorku Holden poznaje matkę kolegi z klasy. Kłamie jej bez opamiętania, przedstawiając syna jako człowieka o złotym sercu. To wczesny dowód jego mitomanii.

Zameldowanie w hotelu Edmont

Wynajmuje pokój w obskurnym nowojorskim hotelu. Z okna obserwuje innych gości: mężczyznę w damskich ubraniach i parę plującą na siebie wodą. Widok ten napełnia go mieszaniną obrzydzenia i fascynacji.

Próba umówienia się z Faith Cavendish

Dzwoni do Faith Cavendish, poleconej mu dziewczyny lekkich obyczajów. Kobieta odmawia spotkania o tak późnej porze. To kolejna klęska w próbie nawiązania kontaktu z drugim człowiekiem.

Wieczór w klubie Lavender Room

Siada przy barze hotelowego klubu, zamawia drinka i zaczepia trzy turystki z Seattle. Tańczy z nimi, ale rozmowa go nudzi. Kobiety bardziej interesują się wypatrywaniem gwiazd filmowych niż nim samym.

Spotkanie z dawną dziewczyną brata - Lillian Simmons

W drodze do baru Ernie's wpada na Lillian Simmons, dawną dziewczynę jego starszego brata D.B.. Kobieta zachowuje się głośno i teatralnie. Holden ucieka z lokalu, byle tylko z nią nie siedzieć.

Prostytutka Sunny i windziarz Maurice

Zgadza się, by windziarz Maurice przysłał mu prostytutkę. Gdy Sunny wchodzi do pokoju, Holden traci ochotę i proponuje jej tylko rozmowę. Za ten incydent Maurice wraca później, okrada chłopaka i uderza go w brzuch.

Sobota - Nowy Jork, drugi dzień

Spotkanie z Sally Hayes i spektakl teatralny

Umawia się z Sally Hayes, atrakcyjną, ale w jego ocenie niezwykle powierzchowną dziewczyną. Idą razem na sztukę teatralną, którą Sally uwielbia, a Holden ledwo znosi.

Lodowisko w Rockefeller Center

Po teatrze jeżdżą na łyżwach w Rockefeller Center. Tę chwilę pozornej sielanki Holden natychmiast psuje impulsywną, nerwową przemową.

Holden proponuje Sally ucieczkę do lasu w Nowej Anglii

Przy kawie nagle proponuje dziewczynie ucieczkę z Nowego Jorku. Chce zamieszkać w lesie i żyć z dala od cywilizacji. Sally odmawia, on nazywa ją głupią i rozstają się w gniewie.

Kino i kłótnia z Carlem Luce'em

Zabija czas w kinie Radio City. Następnie spotyka się z dawnym starszym kolegą, Carlem Luce'em. Próbuje rozmawiać z nim o seksie, ale Luce szybko traci cierpliwość i odchodzi.

Pijacki wieczór sam przy barze

Siedzi samotnie przy barze i pije kolejne drinki. W myślach rozmawia ze zmarłym bratem Alliem. Prosi go o bezpieczne przejście przez ulicę, co obnaża głębię jego psychicznego rozbicia.

Holden tańczy z kobietą przy szafie grającej i płacze

Pijany nastolatek tańczy sam, a potem siada i płacze w toalecie. W tej scenie jego maska cynizmu i nonszalancji całkowicie opada.

Nocny spacer do Central Parku - poszukiwanie kaczek

W środku mroźnej nocy idzie do Central Parku szukać ptaków w zamarzniętym stawie. To powrót do obsesyjnego pytania, które zadawał taksówkarzom: dokąd odlatują kaczki, gdy woda zamarza.

Holden zakrada się do rodzinnego mieszkania i budzi Phoebe

Nie mając dokąd pójść, po cichu wchodzi do własnego domu. Rodzice śpią. Budzi młodszą siostrę Phoebe. To jedyne spotkanie w całej powieści, które przynosi mu chwilę prawdziwego spokoju.

Rozmowa z Phoebe - metafora strażnika w zbożu

Siostra pyta, co tak naprawdę lubi i co chce w życiu robić. Holden wyznaje swoje marzenie: chce łapać dzieci biegające po krawędzi klifu w polu zboża, zanim wpadną w przepaść. To centralna metafora całego utworu.

Phoebe oddaje bratu swoje oszczędności

Widząc, że brat jest bez grosza i w złym stanie psychicznym, Phoebe wręcza mu pieniądze zaoszczędzone na prezenty bożonarodzeniowe. Holden wybucha płaczem.

Holden ucieka z mieszkania, gdy słyszy rodziców

Rodzice wracają do domu wcześniej, niż zakładał. Chłopak chowa się w szafie, a potem wymyka tylnym wyjściem. Konfrontacja z dorosłymi jest dla niego w tym momencie niemożliwa.

Sobota późna noc / Niedziela - wizyta u pana Antoliniego

Wizyta u dawnego nauczyciela - pana Antoliniego

Jedzie do byłego nauczyciela angielskiego z Elkton Hills. Pan Antolini przyjmuje go serdecznie, częstuje kawą i wygłasza długą mowę o tym, że Holden zmierza ku katastrofie.

Holden budzi się i czuje dłoń Antoliniego na swojej głowie

W środku nocy odkrywa, że nauczyciel gładzi go po głowie podczas snu. Przerażony podejrzeniem o molestowanie, natychmiast ucieka z mieszkania. Później sam zaczyna wątpić, czy właściwie zinterpretował tę sytuację.

Niedziela rano - ostatnie godziny w Nowym Jorku

Noc na dworcu Grand Central, czytanie w poczekalni

Śpi na ławce na dworcu Grand Central. Czyta zostawione przez kogoś czasopismo i budzi się z potężnym bólem głowy. Fizycznie i psychicznie znajduje się u kresu sił.

Wizyta w Muzeum Historii Naturalnej

Spaceruje po salach muzealnych. Rozmyśla o tym, że gabloty i eksponaty nigdy się nie zmieniają. Stanowi to dla niego bolesny kontrast ze światem ludzi, którzy nieustannie dorastają i odchodzą.

Holden zostawia list dla Phoebe w jej szkole

Przekazuje do szkoły podstawowej siostry kartkę z prośbą o spotkanie w muzeum. Chce się pożegnać, ponieważ planuje uciec na Zachód i udawać głuchoniemego.

Holden obserwuje obsceniczny napis na ścianie szkoły

W korytarzu widzi wulgarny napis i próbuje go zetrzeć. Pragnie chronić dzieci przed brutalnością świata dorosłych, ale szybko uświadamia sobie własną bezsilność - napisów jest zbyt wiele.

Phoebe przybiega z walizką, chce jechać z bratem

Na umówionym miejscu zjawia się Phoebe z całym dobytkiem. Postanowiła uciec razem z nim. Ten gest wstrząsa Holdenem i całkowicie zmienia jego plany.

Karuzela w Central Parku - kulminacja

Rezygnuje z ucieczki. Prowadzi siostrę do zoo, a następnie na karuzelę. Siedzi na ławce w strugach deszczu, patrzy na kręcącą się Phoebe i nagle czuje obezwładniające szczęście. Jego buntownicza ucieczka od świata dobiega końca.

Po zdarzeniach - zakład psychiatryczny, Kalifornia

Holden trafia do sanatorium

Z narracji ramowej dowiadujemy się, że po niedzielnym popołudniu chłopak przeszedł załamanie nerwowe. Trafił do ośrodka w Kalifornii, gdzie opowiada całą historię swojemu psychoanalitykowi.

Holden zapowiada powrót do szkoły w nowym semestrze

Kończąc opowieść, przyznaje, że we wrześniu ma wrócić do nowej szkoły. Odwiedza go brat D.B. Holden czuje tęsknotę za ludźmi, o których opowiadał, i wciąż nie potrafi jednoznacznie ocenić swoich przeżyć.

Kluczowe punkty zwrotne
  • Bójka ze Stradlaterem - bezpośrednia przyczyna wyjazdu z Pencey. Holden traci ostatni powód, by tam zostać.
  • Noc z Maurice'em i Sunny - brutalne zderzenie z rzeczywistością. Zostaje pobity i okradziony, co obnaża jego bezradność w świecie dorosłych.
  • Propozycja ucieczki dla Sally - impulsywny pomysł wyjazdu do lasu udowadnia, że chłopak nie ma żadnego planu, a jedynie desperacką potrzebę ucieczki.
  • Rozmowa z Phoebe o strażniku w zbożu - serce powieści. Jedyna chwila, gdy bohater wprost formułuje swoje marzenie o ratowaniu dziecięcej niewinności.
  • Ucieczka od Antoliniego - kolejny ucieczkowy odruch przed kimś, kto prawdopodobnie chciał mu pomóc. Sam Holden przyznaje później, że mógł źle zinterpretować intencje nauczyciela.
  • Pojawienie się Phoebe z walizką - widok siostry gotowej rzucić wszystko dla brata zmusza go do rezygnacji z wyjazdu na Zachód.
  • Karuzela w deszczu - moment przełomowy. Po raz pierwszy od trzech dni Holden przestaje uciekać. Patrząc na siostrę, doświadcza czystego szczęścia.

Shorty na maturę

Okładka ebooka Pytania jawne na maturę ustnąEbook na maturę ustnąPytania jawne: 76 gotowych odpowiedzi na ustnyKonspekt, wersja rozszerzona i strefa dogrywki do każdego pytania CKE. PDF od razu po płatności. 59 zł, a razem z Atlasem motywów 79 zł.Zobacz ebook
Buszujący w zbożu · 14 kroków do poznania lektury