Buszujący w zbożu - motywy literackie

Motyw buntu młodzieńczego

Sprzeciw Holdena wobec rzeczywistości to konsekwentna postawa odrzucenia reguł świata, który chłopak uznaje za przesiąknięty fałszem i konformizmemPostawa polegająca na bezkrytycznym podporządkowaniu się normom, wartościom i poglądom obowiązującym w danej grupie społecznej.. Wydalenie z Pencey Prep staje się zaledwie punktem wyjścia. Zamiast potulnie wrócić do domu, bohater ucieka w trzydniową włóczęgę po Nowym Jorku. Demonstruje w ten sposób, że nie zamierza grać według cudzych zasad.

Ten bunt przejawia się w drobiazgach. Holden celowo nosi czerwoną czapkę myśliwską, rzuca ironiczne komentarze pod adresem szkolnych kolegów i nie potrafi nawiązać szczerej rozmowy z dorosłymi. Salinger obnaża jednak bezsilność takiej postawy. Nastolatek nie potrafi zaproponować niczego w zamian, a jego samotna krucjata prowadzi go prosto do załamania nerwowego.

Motyw dorastania i utraty niewinności

Bohater kurczowo trzyma się dzieciństwa – zarówno swojego, jak i cudzego. Śmierć młodszego brata, Alliego, wywołała u niego głęboką traumę. Przez nią dorastanie stało się dla Holdena czymś nieakceptowalnym, wręcz zdradą dawnej czystości i autentyczności.

Scena w Muzeum Historii Naturalnej doskonale obrazuje tę tęsknotę. Eksponaty stoją tam w bezruchu, zamknięte w szklanych gablotach, gdzie nic się nie zmienia. Nastolatek pragnie zatrzymać czas w podobny sposób. Dojrzewanie nieuchronnie wiąże się jednak z utratą tego, co ceni najbardziej.

Motyw samotności i alienacji

Holden przez całą powieść desperacko szuka kogoś, z kim mógłby po prostu porozmawiać. Za każdym razem ponosi porażkę. Dzwoni do znajomych w środku nocy, zagaduje taksówkarzy o kaczki z Central Parku, próbuje nawiązać kontakt z nieznajomymi kobietami w barze. Każda z tych prób kończy się rozczarowaniem lub nagłym wycofaniem.

AlienacjaStan wyobcowania, poczucie braku więzi ze społeczeństwem, otoczeniem lub samym sobą. chłopaka nie wynika wyłącznie z odrzucenia przez innych. On sam aktywnie sabotuje relacje, uciekając w cynizmPostawa charakteryzująca się nieuznawaniem powszechnie szanowanych wartości i norm oraz powątpiewaniem w bezinteresowne motywy ludzkiego działania. i ironię. Pragnie bliskości, ale jednocześnie panicznie boi się zranienia. Salinger buduje w ten sposób portret człowieka zamkniętego w klatce własnej wrażliwości.

Motyw hipokryzji i fałszu świata dorosłych

Słowo „phony” (fałszywy, sztuczny) to oś światopoglądu Holdena. Bohater przykłada tę etykietę do niemal każdego dorosłego, którego napotyka na swojej drodze. Widzi hipokryzjęDwulicowość, udawanie szlachetnych intencji lub moralności przy jednoczesnym łamaniu tych zasad w praktyce. u dyrektora szkoły, który jest uprzejmy wyłącznie wobec zamożnych rodziców. Gardzi biznesmenami w drogich garniturach i aktorami udającymi emocje na scenie.

Dobrym przykładem jest scena w teatrze. Holden nie może znieść owacji publiczności, która zachwyca się przerysowaną, nienaturalną grą aktora. Ten wątek pełni funkcję ostrej krytyki społecznej. Autor przez oczy zbuntowanego nastolatka demaskuje powierzchowność amerykańskiego społeczeństwa lat 50.

Motyw ucieczki i wędrówki

Trzydniowa tułaczka Holdena po Nowym Jorku to wędrówka bez konkretnego celu i planu. Chłopak przemierza miasto od tanich hoteli, przez nocne kluby, aż po ławki w Central Parku. Żadne z tych miejsc nie daje mu jednak bezpiecznego schronienia.

W pewnym momencie fantazjuje o ucieczce na Zachód. Wyobraża sobie życie jako głuchoniemy pracownik stacji benzynowej. To marzenie o absolutnej izolacji od świata, który go przerasta. Jego podróż ma charakter inicjacyjnyWątek literacki przedstawiający proces dojrzewania bohatera, jego przejście ze świata dzieciństwa w dorosłość poprzez trudne doświadczenia.. Choć Holden niczego świadomie nie szuka, każde spotkanie odsłania kolejną warstwę jego psychicznego kryzysu. Ostatecznie fizyczna ucieczka okazuje się niemożliwa – bohater wraca do domu, a jego historia kończy się w zakładzie psychiatrycznym.

Motyw śmierci i żałoby

Śmierć Alliego, młodszego brata Holdena, to wydarzenie kształtujące całą psychikę głównego bohatera. Choć tragedia rozegrała się przed właściwą akcją powieści, jej cień pada na każdą decyzję chłopaka. Allie zmarł na białaczkę, gdy Holden miał zaledwie trzynaście lat. Od tego momentu śmierć stała się w jego myślach czymś wszechobecnym.

Nastolatek regularnie zwraca się do zmarłego brata w myślach, jakby ten wciąż żył. Allie pozostaje dla niego ucieleśnieniem czystości, której świat dorosłych nie zdążył skazić. Nigdy nieprzepracowana żałoba leży u samych podstaw emocjonalnego rozchwiania Holdena.

Motyw tożsamości i poszukiwania siebie

Holden przez całą powieść nie wie, kim jest ani kim właściwie chce być. Wielokrotnie posługuje się fałszywymi nazwiskami i wymyśla na poczekaniu całe życiorysy. Wciela się w różne role – od doświadczonego bywalca barów po człowieka z nieuleczalną chorobą. Te drobne kłamstwa nie mają złośliwego charakteru. To po prostu sposób na eksperymentowanie z własną tożsamościąŚwiadomość własnych cech, przekonań i przynależności, pozwalająca jednostce odróżnić się od innych i określić swoje miejsce w świecie., której chłopak jeszcze nie posiada.

Słynne pytanie zadawane taksówkarzom o to, gdzie podziewają się kaczki z Central Parku zimą, to w istocie pytanie o niego samego. Holden zastanawia się, co zrobić, gdy dotychczasowe środowisko przestaje być bezpieczne. Salinger umieszcza bohatera w bolesnym zawieszeniu między dzieciństwem a dorosłością.

Motyw niewinności dzieciństwa

Dzieci w powieści Salingera funkcjonują jako wyraźny kontrastZabieg polegający na zestawieniu przeciwieństw w celu uwydatnienia cech opisywanych zjawisk lub postaci. wobec zakłamanego świata dorosłych. Kiedy Holden obserwuje małego chłopca idącego rynsztokiem i śpiewającego piosenkę, widzi w tym obrazku coś na wskroś autentycznego. Czegoś takiego brakuje mu wszędzie indziej.

Najmłodsza siostra, Phoebe, jest dla Holdena jedyną osobą, przy której może być w pełni sobą. Dziewczynka jeszcze nie weszła w tryby społecznego konformizmu i nie stała się sztuczna. Niewinność dzieciństwa to w tej historii wartość niezwykle krucha i z góry skazana na zniszczenie. Właśnie dlatego główny bohater tak desperacko próbuje ją ocalić.