„Don Kichot z Manczy” jako powieść obyczajowa
Dzieło Miguela de Cervantesa to nie tylko parodia romansów rycerskich, ale również wnikliwa powieść obyczajowa, która dokumentuje realia Hiszpanii przełomu XVI i XVII wieku. Motyw wędrówki głównego bohatera pozwala autorowi zaprezentować pełen przekrój ówczesnego społeczeństwa, od zubożałej szlachty po chłopów i rzezimieszków. Realizm opisów oraz mistrzowska indywidualizacja języka postaci tworzą autentyczny, choć często gorzki obraz państwa pogrążonego w kryzysie gospodarczym.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 2 min
Spis treści
Wędrówka jako pretekst do ukazania społeczeństwa
Cervantes wykorzystał schemat podróży, by wyprowadzić czytelnika z podupadającego gospodarstwa prosto na tętniące życiem hiszpańskie trakty. Rycerz z La Manchy i jego giermek odwiedzają leśne ustronia, pasterskie szałasy oraz przydrożne karczmyW Hiszpanii czasów Cervantesa miejsce noclegu podróżnych, często o złej sławie, będące tyglem społecznym.. Te ostatnie pełniły w tamtych czasach funkcję lokalnych centrów kultury i naturalnych miejsc spotkań ludzi z najróżniejszych środowisk.
Na przykładzie samego Don Kichota pisarz portretuje hidalgówNiższy stan szlachecki w Hiszpanii, często zubożały, nieposiadający ziemi, ale szczycący się swoim pochodzeniem.. To zubożała szlachta, która utraciła dawną pozycję ekonomiczną i polityczną, żyjąc wspomnieniami o minionej potędze. Obok nich pojawia się hiszpańska wieś z jej codziennymi problemami i marzeniami o szybkim bogactwie.
Cervantes czerpał materiał do powieści z własnego życia. Przez wiele lat pracował jako poborca podatkowy i komisarz zaopatrujący Wielką Armadę. Podróżując służbowo po Andaluzji, poznał z bliska nędzę hiszpańskiej prowincji, nocował w podłych karczmach i spotykał ludzi z marginesu społecznego.
Galeria postaci i język ulicy
Na kartach powieści przewija się barwny tłum postaci epizodycznych. Pisarz z fotograficzną dokładnością szkicuje sylwetki mulników, wędrownych handlarzy, strażników Świętej HermandadyZbrojna organizacja policyjna w dawnej Hiszpanii, powołana do ścigania przestępców na drogach i terenach wiejskich., a także galerników, balwierzy i bakałarzy.
Autentyczność tych kreacji wynika z mistrzowskiej indywidualizacji języka. Przedstawiciele nizin społecznych mówią potocznym żargonem, pełnym przysłów i dosadnych określeń. Ten żywy język ulicy ostro kontrastuje z patetycznymi, przestarzałymi przemowami Błędnego Rycerza.
Gorzki obraz epoki
Z pozoru komiczna opowieść skrywa ponury obraz ówczesnej Hiszpanii. Z dzieła wyłania się wizja państwa osieroconego, źle zarządzonego, w którym zwykli ludzie żyją na skraju ubóstwa.
Szlachetne intencje Don Kichota, który pragnie naprawiać świat i walczyć z niesprawiedliwością, zderzają się z brutalną rzeczywistością. Jego czyny spotykają się z niezrozumieniem, a w świecie zdominowanym przez walkę o przetrwanie okazują się całkowicie zbyteczne.