Czas i miejsce akcji
Akcja dramatu Johanna Wolfganga von Goethego rozgrywa się w przestrzeni łączącej realne lokacje z krainami fantastycznymi i mitycznymi. Wydarzenia pierwszej części skupiają się wokół szesnastowiecznych Niemiec, podczas gdy druga część obejmuje rozpiętość czasową sięgającą trzech tysięcy lat. Taka konstrukcja nadaje dziełu wymiar uniwersalny, odrywając losy tytułowego bohatera od konkretnych realiów historycznych czy politycznych.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 1 min
Między realizmem a magią
Początek dramatu osadza bohatera w ciasnej, dusznej pracowni. To zamknięte pomieszczenie symbolizuje ograniczenia ludzkiego poznania. Po zawarciu paktu z Mefistofelesem Faust wyrusza w świat, a przestrzeń akcji staje się dynamiczna. Odwiedza konkretne, historyczne miejsca na mapie Niemiec.
Trafia do Piwnicy Auerbacha w Lipsku, gdzie obserwuje pijatykę studentów. Następnie przenosi się w Góry Harcu. Tam, podczas Nocy WalpurgiW germańskiej tradycji ludowej noc z 30 kwietnia na 1 maja, podczas której czarownice zbierały się na górze Brocken na sabat., uczestniczy w mrocznych obrzędach i spotyka istoty piekielne.
Podróż przez tysiąclecia
Druga część utworu całkowicie zrywa z chronologią i prawdopodobieństwem. Przestrzeń i czas ulegają tu ogromnemu rozszerzeniu, obejmując łącznie około trzech tysięcy lat. Akcja rozpoczyna się na dworze cesarza w średniowiecznych Niemczech.
Później przenosi się w świat antycznych mitów. Faust trafia do starożytnej Grecji, gdzie spotyka Helenę Trojańską i bierze udział w klasycznej Nocy Walpurgi. Finał dramatu rozgrywa się ponownie w RzeszyHistoryczne określenie państwa niemieckiego, w tym kontekście odnoszące się do Świętego Cesarstwa Rzymskiego.. Stary, ociemniały Faust nadzoruje tam wielkie prace inżynieryjne polegające na wydzieraniu lądu morzu.
Uniwersalny wymiar czasoprzestrzeni
Konstrukcja czasu i przestrzeni w dramacie wyklucza precyzyjne umiejscowienie wydarzeń. Realizm ustępuje miejsca symbolice. Dzieło Goethego ma wymiar uniwersalny i ponadczasowy. Nie odwołuje się do konkretnych sytuacji społecznych czy politycznych swojej epoki.
Brak powiązań z bieżącą polityką odróżnia dzieło Goethego od wielkich polskich dramatów romantycznych (jak Dziady czy Kordian). Polscy twórcy osadzali swoje utwory w konkretnych realiach historycznych, czyniąc z nich narzędzie walki narodowowyzwoleńczej. Faust pozostaje dramatem filozoficznym o kondycji człowieka w ogóle.