Romantyczny indywidualizm Giaura

Romantyzm wniósł do literatury nowe spojrzenie na człowieka i otaczającą go rzeczywistość, dopatrując się w uczuciach i intuicji pozarozumowych źródeł poznania. Szczególną wagę twórcy epoki przywiązywali do skrajnego indywidualizmu i niepowtarzalności jednostki, co znalazło odzwierciedlenie w kreacji bohaterów literackich. Bohater romantyczny był jednostką nieprzeciętną, obdarzoną bogatym życiem wewnętrznym, pełną sprzeczności, skłóconą ze światem i społeczeństwem, co wyrażało się w buncie przeciw normom społecznym i obyczajowym. Doświadczał tragicznego konfliktu między własnymi przekonaniami a rzeczywistością, w której przyszło mu żyć. Nieodłącznym elementem jego biografii była wielka i najczęściej nieszczęśliwa miłość. Giaur, tytułowy bohater powieści poetyckiej Georga Byrona, jest doskonałym przykładem bohatera romantycznego o silnym poczuciu własnego indywidualizmu. Był on człowiekiem tajemniczym, o nieznanej przeszłości i imieniu. Był dumny i niezależny, a w życiu kierował się przede wszystkim emocjami. Czuł się wyalienowany ze społeczeństwa w kraju, który był mu obcy pod względem kulturowym i obyczajowym. Był wrażliwy, namiętny i zdolny do najgłębszych uczuć. Jego życie w pewnym stopniu odzwierciedlało tragizm ludzkiej egzystencji. Największym szczęściem Giaura i jedyną namiętnością, która stała się również sensem jego życia, była bezgraniczna i odwzajemniona miłość do Leili, nałożnicy baszy Hassana. Uczucie, które połączyło kochanków, było zakazane i łamało powszechnie obowiązujące normy społeczne. Zakochany młodzieniec nie myślał jednak o konsekwencjach swego tajemnego związku. Żył wyłącznie miłością i uwielbieniem dla kobiety, która była dla niego całym światem. Szczęście Giaura szybko przeobraziło się w ogromną tragedię, która miała znaczący wpływ na jego dalsze losy. Basza odkrył zdradę branki i zgodnie z muzułmańskim prawem skazał ją na śmierć. Utrata ukochanej odmieniła Giaura. Pogrążył się w rozpaczy i nie potrafił zapomnieć o Leili, obwiniając się za jej śmierć. Doskonale rozumiał, że Hassan miał prawo ukarać niewierną nałożnicę, ale poczucie własnej krzywdy było silniejsze i zrodziło w jego sercu nienawiść oraz bunt przeciwko niesprawiedliwości świata. Cierpienie coraz bardziej niszczyło go emocjonalnie i popchnęło go zamordowania baszy. Krwawa zemsta nie przyniosła jednak mu ukojenia i co więcej – wywołała w nim kolejne rozterki. Giaur nadal żył w udręczeniu, nękany wyrzutami sumienia i tęsknotą za ukochaną. Pogrążał się w nieszczęściu, rozpamiętując to, co utracił, szukał samotności i ucieczki przed światem, w którym nie potrafił się już odnaleźć. Nie potrafił wyrzucić z serca miłości do Leili, ani nie chciał pokochać innej kobiety. Osobista tragedia sprawiła, iż odrzucił wiarę w Boga i odwrócił się od chrześcijaństwa. Wreszcie zamknął się za murami klasztoru, aby w odosobnieniu na nowo i nieustannie przeżywać swoje cierpienie. Do chwili śmierci nie żałował tego, co przeżył z Leilą i nie poczuwał się do pokuty za zamordowanie Hassana. Romantyczny indywidualizm Giaura wynikał przede wszystkim z faktu, że był on jednostką wyjątkową, wyróżniającą się na tle zbiorowości swą uczuciowością i wybujałą wyobraźnią. Najistotniejszą rolę w jego życiu odgrywały emocje, które miały znaczący wpływ na jego decyzje i sposób postępowania. Przekonanie o własnej wyjątkowości i niezależności pogłębiało poczucie wyobcowania i osamotnienia Giaura. Ważnym elementem jego egzystencji była miłość – wszechogarniająca, namiętna, nadająca sens jego życiu i zarazem nieszczęśliwa, tragiczna, przeobrażająca się w ogromne cierpienie. Młodzieniec zbuntował się przeciwko światu, niesprawiedliwości, jaka go spotkała oraz społecznym i obyczajowym konwenansom. Bunt Giaura zrodził się pod wpływem dramatycznych przeżyć i doprowadził go do zamordowania Hassana oraz ucieczki przed światem, w którym nie potrafił już normalnie funkcjonować. Losy bohatera w pełni oddają romantyczny indywidualizm człowieka, który żył wyłącznie miłością, a po śmierci ukochanej kobiety pogrążył się w rozpaczy, do końca swych dni rozpamiętując to, co utracił.