Opracowanie

Czym jest sarkazm i jak go rozpoznać?

Autor: Redakcja klp.pl Czas czytania: 2 min
Spis treści
  1. Definicja sarkazmu
  2. Jak rozpoznać sarkazm?
  3. Przykłady sarkazmu
  4. Jak mówić o sarkazmie?
  5. Synonimy sarkazmu
  6. Jak pisać o sarkazmie w analizie tekstu?
  7. Zobacz też

Może śmieszyć, ale potrafi też dotkliwie zranić. Jedni uważają go za przejaw błyskotliwości, drudzy za sposób na ukrycie kompleksów. To sarkazm. Czym dokładnie jest i jak go rozpoznać?

Definicja sarkazmu

Warto wiedzieć

Sarkazm to złośliwa ironia: wypowiedź, której dosłowny sens jest sprzeczny z tym, co mówiący naprawdę myśli, i która ma kogoś lub coś skrytykować, wyśmiać albo zranić. Mówiący zachowuje dystans do własnych słów.

Sarkazm działa tak samo jak ironia: mówimy jedno, a mamy na myśli coś innego. Różnica tkwi w nastawieniu. Ironia może być żartobliwa albo refleksyjna, a sarkazm jest nacechowany negatywnie. To ironia z ostrzem, bliska drwinie i szyderstwu.

Ironia czy sarkazm? Ironia: mówimy co innego, niż myślimy (Ale u ciebie czyściutko! w bałaganie); odbiorca uśmiecha się albo się zastanawia. Sarkazm: ironia z ostrzem, ma zranić (Świetnie, że przyszedłeś. Bardzo mi twoich rad brakowało); odbiorca czuje przytyk. Jeśli wypowiedź ma rozbawić, dać do myślenia albo okazać dystans, to ironia. Jeśli ma ukłuć i zranić, a brzmi jak pochwała, to sarkazm.
Jak odróżnić ironię od sarkazmu

Shorty klp.pl

Jak rozpoznać sarkazm?

Sarkazm, jak każda ironia, zależy od kontekstu. Zdanie „Jesteś piękna” może być chłodnym stwierdzeniem, wyznaniem zakochanego albo okrutną drwiną. Na sarkazm naprowadzają nas:

  • sąsiednie wypowiedzi i sytuacja w tekście,
  • znajomość spraw i osób, do których odnosi się mówiący,
  • znajomość samego mówiącego,
  • w rozmowie: mimika, gesty i ton głosu (w lekturze ich nie mamy, więc trzeba czytać uważnie).
Okładka ebooka Pytania jawne na maturę ustnąEbook na maturę ustnąPytania jawne: 76 gotowych odpowiedzi na ustnyKonspekt, wersja rozszerzona i strefa dogrywki do każdego pytania CKE. PDF od razu po płatności. 59 zł, a razem z Atlasem motywów 79 zł.Zobacz ebook

Przykłady sarkazmu

  1. Świetnie, że przyszedłeś, bardzo potrzebowałam twoich uwag. Mówi osoba, która nie lubi rozmówcy i nie uważa go za autorytet.
  2. – Jak się czujesz? – Wspaniale. O wiele lepiej niż pięć minut temu, kiedy o to pytałaś. Odpowiada ktoś bardzo chory, kogo męczą ciągłe pytania.
  3. – Myślałam, że umrę ze strachu! – Och, co ci przeszkodziło? Czarny humor, który zyskuje ostry wydźwięk, jeśli nie lubimy rozmówcy.

Sarkazm wynika z negatywnego stanu emocjonalnego mówiącego i zależy od kontekstu. Odbiorca zrozumie go tylko wtedy, gdy podobnie jak nadawca ocenia sytuację i relację między nimi.

Jak mówić o sarkazmie?

  • dodać, mówić, powiedzieć, zapytać z sarkazmem;
  • sarkazm może być gorzki albo słyszalny w głosie;
  • można być pełnym sarkazmu;
  • sarkazmu może być odrobina.

Synonimy sarkazmu

Drwina, szyderstwo, kpina, złośliwa ironia, uszczypliwość, cierpkość, gorycz.

Jak pisać o sarkazmie w analizie tekstu?

  1. Nazwij środek i przytocz fragment.
  2. Pokaż sprzeczność: co brzmi jak pochwała, a co z kontekstu wynika naprawdę.
  3. Wskaż cel: kogo lub co mówiący chce ośmieszyć albo zranić. Sarkazm warto odróżnić od ironii: ironia nie zawsze jest złośliwa.

Zobacz też

Komentarze

Nikt jeszcze nie odpowiedział. Napisz pierwszy.