Opracowanie

Co to są antonimy? Definicja, przykłady, rodzaje antonimów

Autor: Redakcja klp.pl Czas czytania: 1 min
Spis treści
  1. Czym są antonimy?
  2. Przykłady
  3. Rodzaje antonimów
  4. Po co nam antonimy?
  5. Zobacz też

Kupić i sprzedać, żywy i martwy, jasny i ciemny. Każda z tych par to antonimy: wyrazy o przeciwstawnym znaczeniu.

Czym są antonimy?

Warto wiedzieć

Antonim to wyraz o przeciwstawnym znaczeniu. Przeciwieństwem antonimów są synonimy, czyli wyrazy bliskoznaczne.

Antonimy bardzo często tworzy się przedrostkami anty-, nie- lub a-:

sympatia – antypatia
wielki – niewielki
synchroniczny – asynchroniczny

Samo słowo pochodzi z greckiego, gdzie przedrostek anti- znaczy „przeciw”. W języku polskim niemal do każdego słowa można znaleźć przynajmniej jeden antonim, niezależnie od tego, jaką jest częścią mowy.

Shorty na maturę

Przykłady

kupić – sprzedać
głupi – mądry
czarny – biały
szybko – wolno
żonaty – kawaler
bujać w obłokach – stąpać twardo po ziemi

Wiele słów ma kilka antonimów. Przymiotnik „wysoki” może mieć antonim „niski”, ale też „niewysoki”, „mały”, „niewielki” albo „niskiego wzrostu”. Antonimy mogą być przymiotnikami, przysłówkami, rzeczownikami, czasownikami, a nawet frazeologizmami.

Okładka ebooka Pytania jawne na maturę ustnąEbook na maturę ustnąPytania jawne: 76 gotowych odpowiedzi na ustnyKonspekt, wersja rozszerzona i strefa dogrywki do każdego pytania CKE. PDF od razu po płatności. 59 zł, a razem z Atlasem motywów 79 zł.Zobacz ebook

Rodzaje antonimów

Językoznawcy wyróżniają trzy rodzaje antonimów:

Trzy rodzaje antonimów. Właściwe: jasny i ciemny, między nimi jest jeszcze coś pośredniego. Komplementarne: żywy i martwy, nic pomiędzy. Konwersje: kupić i sprzedać, ta sama sytuacja opisana z dwóch stron.
Trzy rodzaje antonimów
  • Antonimy właściwe opierają się na bezpośrednim przeciwieństwie (jasny – ciemny, duży – mały, ostry – łagodny). Między skrajnościami jest przestrzeń pośrednia: coś może być „średnio duże”.
  • Antonimy komplementarne to pary, w których zaprzeczenie jednego oznacza potwierdzenie drugiego, np. żywy – martwy. Nic nie ma pomiędzy.
  • Konwersje to pary, w których znaczenia są przeciwstawne, ale opisują tę samą sytuację z dwóch stron, np. mąż – żona, kupić – sprzedać. Gdy ktoś kupuje, ktoś inny sprzedaje.

Po co nam antonimy?

Antonimy pomagają zestawiać przeciwieństwa, a więc budować antytezę i kontrast. Dzięki nim lepiej dobieramy słowa i wzbogacamy słownictwo.

Zobacz też

Komentarze

Nikt jeszcze nie odpowiedział. Napisz pierwszy.