Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki

Stylizacja językowa – wszystko, co powinieneś o niej wiedzieć

Jeśli czytasz książki, to z pewnością natknąłeś się na sytuacje, kiedy bohaterowie lub nawet narrator używają wyjątkowo specyficznego języka. Być może mówią jakąś gwarą? A może w ich wypowiedziach są elementy np. młodzieżowego slangu? A może wręcz przeciwnie – ich mowa jest patetyczna, a nawet stylizowana na język biblijny? Zabieg nadawania charakterystycznych cech językowi w literaturze nazywamy stylizacją językową.... więcej



Stylizacja środowiskowa – jak grypsują więźniowie?

Jeśli zdarza Ci się czytać powieści (a mamy nadzieję, że tak!), to zapewne nie raz zauważyłeś, w jak różny, często bardzo odmienny od siebie sposób mówią niektóre postaci – nawet w ramach jednej książki.

Musisz mieć świadomość, że autorzy budują język w utworach bardzo świadomie. Inaczej będzie rozmawiała ze sobą dwójka więźniów, inaczej grupka lekarzy, inaczej biedni chłopi, a inaczej klasa uczniów.

Nadawanie postaciom... więcej



Archaizacja – opowiem Ci bajkę o szlachcicu…

Czytasz czasem książki, których akcja dzieje się w dawnych czasach? Opowieści o rycerzach, królach i księżniczkach? Czy zwróciłeś uwagę na język, jakim posługują się twórcy takich powieści – nawet jeśli zostały napisane współcześnie? Autorzy tekstów literackich, którzy umieszczają opisywane wydarzenia w czasach minionych, nierzadko używają słów czy sformułowań nie do końca zrozumiałych dla nas dzisiaj (a czasem nawet dosyć... więcej



Dialektyzacja – korzystajmy z bogactwa gwar

Z jakiego regionu w Polsce byś nie pochodził, na pewno w Twoim codziennym języku przynajmniej raz spotkałeś się ze słowem, wywodzącym się z gwary. Jednym ze słów, które wzbudzają w internautach najwięcej „kontrowersji”, jest chyba regionalne określenie kapci. Na Lubelszczyźnie mówi się na nie ciapy, w Wielkopolsce laczki, a w Częstochowie chapcie. Jak sam więc widzisz, dialekt wciąż pozostaje w naszym języku... więcej



Stylizacja biblijna – morał prosto z Biblii

Stylizacja biblijna to szczególny rodzaj stylizacji językowej. Jeśli czytając wiersz czy powieść, natknąłeś się na podniosły lub wręcz moralizatorski fragment, który luźno się odnosił, parafrazował lub nawet cytował fragmenty Biblii – miałeś do czynienia właśnie z tym zabiegiem. Jakie są rodzaje i cele stylizacji biblijnej oraz w jakich utworach możemy się na nią natknąć?

Stylizacja biblijna – definicja i informacje podstawowe... więcej



Stylizacja humorystyczna – jak rozbawić czytelnika

Trudno zliczyć wszystkie utwory literackie, które charakteryzują się humorem i lekkim klimatem stworzonymi wyłącznie za pomocą języka. Chociaż może się wydawać, że wymyślanie żartów słownych czy sytuacyjnych jest zadaniem prostym, to nic bardziej mylnego. Ich zaprojektowanie w taki sposób, aby przyswajały się lekko i jednocześnie bawiły czytelników to zadanie wymagające ogromnej sprawności literackiej. Wszystkie zabiegi, które mają... więcej



Stylizacja onomatopeiczna – jak twórcy literaccy piszą o dźwięku?

Buch - jak gorąco!
Uch - jak gorąco!
Puff - jak gorąco!
Uff - jak gorąco!
Powyższy fragment wiersza Juliana Tuwima zatytułowanego Lokomotywa to fantastyczny przykład stylizacji onomatopeicznej. Jeśli czytając dowolny utwór literacki, natkniesz się na wyrazy dźwiękonaśladowcze, możesz być pewien, że autor zastosował stylizację onomatopeiczną, czyli jedną ze stylizacji... więcej



Stylizacja patetyczna – jak podkreślić podniosłość tekstu

Jeśli zdarzyło Ci się chociaż raz głosić (lub chociaż pisać) przemówienie, zapewne doskonale wiesz, jak istotny jest język, którym posługuje się mówca. Gdy porusza tematy ważne, poważne i podniosłe, powinien dobierać równie oficjalne, górnolotne słownictwo. Takie celowe zastosowanie patetycznego języka w tekstach literackich nosi nazwę stylizacji patetycznej. Jak rozpoznać ten rodzaj stylizacji językowej oraz w jakich utworach... więcej



Indywidualizacja języka, czyli jak wyróżnić bohatera

Specyficzny wygląd, sposób ubierania, zachowanie, rytuały – istnieje wiele różnorodnych sposobów na wyróżnienie bohatera literackiego. Pośród nich kryje się jeszcze jeden, dosyć niepozorny. Jest nim wyróżnienie tego, jak mówi dana postać. Czy posługuje się językiem prostym, czy używa wielu ozdobników? Czy mówi poprawnie, a może popełnia błędy? Czy korzysta ze slangu, wtrąca elementy gwarowe, ma wady wymowy, własne powiedzonka?... więcej