„Zemsta” cechy komedii (dramat)
Dramat to jeden z trzech rodzajów literackich, przeznaczony do wystawiania na scenie teatru. „Zemsta” Aleksandra Fredry jest klasyczną komedią, w której akcja opiera się na żywych dialogach i całkowitym braku narratora. Utwór ma uporządkowaną budowę z wyraźnym punktem kulminacyjnym oraz szczęśliwym zakończeniem sporu.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 4 min
Czym jest dramat?
Dramat to obok epikiRodzaj literacki, w którym występuje narrator opowiadający o wydarzeniach. i liryki jeden z trzech głównych rodzajów literackich. Łączy literaturę z teatrem, bo pisze się go po to, aby aktorzy zagrali go na scenie. Wywodzi się ze starożytnej Grecji. Powstał z obrzędów ku czci DionizosaGrecki bóg winorośli, wina i płodności, patron teatru..
Tragedia i komedia to dwa podstawowe gatunki dramatu. Tragedia kończy się źle dla bohaterów, a komedia ma szczęśliwe i zabawne zakończenie.
Cechy dramatu:
- Brak narratora – nikt nie opowiada o wydarzeniach.
- Dialogi i monologiDłuższa wypowiedź jednego bohatera, często wyrażająca jego myśli i uczucia. – cała akcja toczy się w rozmowach bohaterów.
- DidaskaliaTekst poboczny w dramacie, wskazówki autora dla reżysera i aktorów. – tekst poboczny. To krótkie informacje od autora o wyglądzie postaci lub miejscu akcji.
- Podział na role – tekst składa się z kwestii przypisanych konkretnym osobom.
Cechy dramatu w „Zemście”
Komedia Fredry idealnie pasuje do reguł gatunku. Utwór dzieli się na akty i sceny:
- Akt I: 8 scen
- Akt II: 9 scen
- Akt III: 7 scen
- Akt IV: 13 scen
W tekście znajdziemy dokładne didaskalia. Fredro opisuje w nich na przykład ubiór Papkina:
„Papkin, po francusku ubrany, przy szpadzie; krótkie spodnie, buty okrągłe do pół łydki, tupet i harcopf, kapelusz stosowany – pod pachą parę pistoletów, zawsze prędko mówi”
Brak narratora widać w każdej scenie. Bohaterowie sami budują świat swoimi słowami.
„Papkin: Patrz Cześniku – poznasz przecie...
Cześnik: Cóż mam poznać?
Papkin: Wystrzelony, / Wypalony
Dyndalski: Gdzieś na wrony.”
Zasada trzech jedności to stara reguła pisania dramatów. Wymagała, by akcja trwała jeden dzień (jedność czasu), działa się w jednym miejscu (jedność miejsca) i dotyczyła jednego problemu (jedność akcji).
„Zemsta” zachowuje tę zasadę. Akcja trwa jeden dzień. Wszystko dzieje się w zamku Cześnika i Rejenta. Głównym problemem jest spór o mur graniczny.
Budowa akcji w komedii
Każdy klasyczny dramat ma określoną strukturę. W „Zemście” wygląda ona następująco:
1. EkspozycjaWstęp do dramatu, w którym poznajemy bohaterów i sytuację wyjściową.
W pierwszym akcie poznajemy wszystkich bohaterów i ich relacje. Cześnik planuje ślub z Podstoliną. Wacław i Klara kochają się, ale z powodu kłótni rodzinnych nie mogą być razem. Fredro zarysowuje główny konflikt o mur.
2. Rozwój akcji
Akcja rusza z kopyta, gdy pojawia się Papkin. Cześnik wysyła go z misją oświadczyn do Podstoliny. W drugim akcie dowiadujemy się o dawnej znajomości Wacława i Podstoliny. Cześnik planuje pojedynek z Rejentem. W trzecim akcie akcja przyspiesza. Rejent knuje intrygęTajne działanie postaci, mające na celu pokrzyżowanie planów innych bohaterów., a Podstolina zrywa zaręczyny z Cześnikiem. Chce wyjść za Wacława. W czwartym akcie wściekły Raptusiewicz zmusza Wacława do ślubu z Klarą.
3. Punkt kulminacyjny
To moment największego napięcia. Rejent wchodzi do domu swojego wroga, Cześnika. Dziwi się, że sąsiad nie przyszedł na pojedynek. Spotkanie dwóch przeciwników w jednym pokoju grozi wybuchem. W tym samym czasie w kaplicy odbywa się ślub Wacława i Klary.
4. Rozwiązanie akcji
Komedia musi kończyć się dobrze. Spór zostaje zażegnany. Cześnik i Rejent godzą się, ponieważ stają się rodziną dzięki małżeństwu młodych. Podstolina traci męża, ale dostaje sto tysięcy odszkodowania z posaguMajątek, który panna młoda wnosiła do małżeństwa. Klary.
„Niechże będzie dziś wesele
Równie w sercach, jak i w dziele
Mocium panie, z nami zgoda.”
Kontrast charakterów i obraz szlachty
„Zemsta” to komedia charakterówRodzaj komedii, w której humor wynika z przerysowanych cech postaci.. Śmiech budzi zestawienie dwóch zupełnie różnych osobowości. Cześnik Raptusiewicz jest gwałtowny i porywczy. Szybko wpada w szał, ale równie szybko mu mija. Jest przy tym szczery. Rejent Milczek to jego przeciwieństwo. Wydaje się cichy i spokojny. W rzeczywistości to chytry, skąpy i bezwzględny intrygant.
Sarmata to typowy polski szlachcic z dawnych wieków. Cenił wolność, gościnność i tradycję, ale często bywał kłótliwy, pyszny i skłonny do procesów sądowych.
Bohaterowie Fredry to typowi reprezentanci polskiej szlachty. Mają wiele wad, z których autor otwarcie się śmieje. Ustami Papkina krytykuje zarozumiałość i ciasnotę umysłową prowincjonalnych szlachciców. Nazywa ich pogardliwie hreczkosiejamiŻartobliwe określenie szlachcica mieszkającego na wsi, zajętego tylko własnym gospodarstwem..
„Siedzi na wsi, sieje, wieje
Zrzędzi, nudzi, gdyra, łaje,
A dać wina – to nie staje; (...)
Nie proś, nie nudź hreczkosieju, (...)”