Charakterystyka szlachty w „Zemście”
Obraz polskiej szlachty w „Zemście” Aleksandra Fredry to mistrzowskie zestawienie dawnych tradycji z nadchodzącymi zmianami. Główni bohaterowie uosabiają najpopularniejsze wady swojego stanu, takie jak pieniactwo, mściwość i ślepe przywiązanie do honoru. Na tle starszego pokolenia wyraźnie odznaczają się młodzi zakochani, którzy zwiastują nadejście nowej epoki.
Autor: Dorota Blednicka
Czas czytania: 2 min
Spis treści
Zmierzch dawnego świata
Aleksander Fredro napisał komedię historycznąUtwór o wesołej akcji, którego wydarzenia rozgrywają się w epoce minionej z punktu widzenia autora.. Akcja utworu toczy się pod koniec XVIII wieku, kiedy dawna Rzeczpospolita szlachecka powoli odchodziła w przeszłość.
Cześnik Raptusiewicz i Rejent Milczek to żywe pomniki epoki saskiejCzasy panowania królów z dynastii Sasów w Polsce, kojarzone z upadkiem obyczajów i hasłem „za króla Sasa jedz, pij i popuszczaj pasa”.. Mieszkają na zapadłej prowincji, dlatego wielkie przemiany w kraju ich omijają. Żyją dawnymi urazami i starymi zasadami.
Cześnik i Rejent, czyli sarmackie wady w pigułce
Obaj sąsiedzi to typowi przedstawiciele sarmatyzmu.
Sarmatyzm to pogląd polskiej szlachty, która wierzyła, że pochodzi od starożytnego, walecznego plemienia Sarmatów. Z czasem to pojęcie zaczęło oznaczać zbiór szlacheckich wad: pychę, zamiłowanie do kłótni i brak szacunku dla prawa.
Cześnik Raptusiewicz to człowiek niezwykle porywczy i gwałtowny. Działa pod wpływem chwili i uosabia szlachecką butę. Rejent Milczek jest jego całkowitym przeciwieństwem.
Rejent zachowuje się cicho i pozornie pokornie. Pod tą maską kryje się jednak ogromna mściwość i dbanie wyłącznie o własny interes. Dla obu bohaterów najważniejszy jest źle pojęty honor, który nie pozwala im pogodzić się ze znienawidzonym sąsiadem.
Spór o stary mur graniczny pokazuje ich pieniactwo, czyli zamiłowanie do procesów sądowych, oraz awanturnictwo. Błaha sprawa szybko zamienia się w wielki konflikt, który prowadzi aż do wezwania na pojedynek.
Papkin – biedny szlachcic z wielkim ego
Zupełnie innym typem szlachcica jest Józef Papkin. Ten bohater pokazuje bezkrytyczne zamiłowanie do zagranicznej mody.
Papkin to pozer i tchórz, który udaje wielkiego bohatera. Nie ma własnego majątku, dlatego służy Cześnikowi. Swoje braki finansowe próbuje ukryć za pomocą wyszukanego języka i erudycjiRozległa wiedza z różnych dziedzin, często poparta oczytaniem..
Młode pokolenie – nadzieja na zmianę
Na tle kłótliwych starszych panów wyróżniają się Klara i Wacław. To młodzi zakochani, którzy wkrótce odziedziczą szlacheckie majątki.
Należą oni do zupełnie nowego pokolenia. Mają świeże spojrzenie na świat i nie chcą kontynuować bezsensownego sporu swoich opiekunów. Ich postawa to zapowiedź romantyzmuEpoka literacka, w której najważniejsze były uczucia, miłość, wolność i bunt przeciwko starym zasadom., w którym uczucia i zgoda są ważniejsze niż rodowe kłótnie.