Konstrukcja akcji w Zemście
Głównym motorem napędowym fabuły w komedii Aleksandra Fredry jest zaciekły spór dwóch sąsiadów. Konflikt między Cześnikiem a Rejentem opiera się na różnicach majątkowych, społecznych oraz skrajnie odmiennych charakterach. Autor wykorzystał ten motyw, aby stworzyć serię zabawnych i absurdalnych sytuacji.
Autor: Małgorzata Haze
Czas czytania: 2 min
Spis treści
Dwaj wrogowie pod jednym dachem
Akcja opiera się na kłótni dwóch głównych bohaterów. Cześnik Maciej Raptusiewicz i Rejent Milczek mieszkają w jednym starym zamku. Żaden z nich nie zamierza się wyprowadzić.
Ich spór przypomina sytuację ze znanej bajki Fredry pod tytułem Paweł i Gaweł. Powody nienawiści są dwa. Pierwszy to różnice społeczneCześnik i Rejent to nazwy dawnych urzędów szlacheckich. Cześnik stał w hierarchii wyżej, co dodatkowo drażniło Milczka..
Drugi powód to pieniądze i chęć zrobienia na złość przeciwnikowi. Cześnik planuje ślub z bogatą wdową, Podstoliną. Rejent postanawia pokrzyżować mu plany i ożenić z nią swojego syna, Wacława.
Spór o mur, czyli absurd i komizm
Fredro zbudował akcję na zasadzie przeciwieństw. Bohaterowie mają skrajnie różne charaktery. Raptusiewicz jest wybuchowy i głośny, a Milczek zachowuje się cicho, ale działa podstępnie.
Komizm postaci to rodzaj żartu polegający na przerysowaniu cech bohatera. W Zemście porywczość Cześnika i fałszywa pobożność Rejenta są celowo wyolbrzymione, by śmieszyć widza.
Najlepszym przykładem absurdu jest słynny spór o mur graniczny. Rejent wynajmuje murarzy, aby naprawili zrujnowaną ścianę oddzielającą obie części zamku. Cześnik gwałtownie protestuje i przepędza robotników.
Logika podpowiada, że Cześnikowi też powinno zależeć na odgrodzeniu się od wroga. On jednak woli zrobić na złość sąsiadowi. Kłótnia nie dotyczy samego muru, ale tego, kto postawi na swoim. Taka sytuacja to czysta groteskaPrzedstawienie świata w sposób celowo wyolbrzymiony, absurdalny i dziwaczny, często łączący powagę z żartem..
Zamek jako tło wydarzeń
Ważnym elementem konstrukcji akcji jest samo miejsce wydarzeń. Zrujnowany zamek kojarzy się z wielką historią i dawnymi rycerzami. Tymczasem jego obecni mieszkańcy zajmują się drobnymi, sąsiedzkimi złośliwościami.
Ten zabieg tworzy kolejny wyraźny kontrast. Zestawia poetyckie, stare mury z bardzo przyziemnymi problemami szlachciców. Dzięki temu cała historia staje się jeszcze bardziej komiczna i lekka w odbiorze.