Charakterystyka porównawcza Cześnika i Rejenta
Aleksander Fredro oparł fabułę „Zemsty” na zestawieniu dwóch zupełnie różnych charakterów. Cześnik Raptusiewicz i Rejent Milczek to starsi szlachcice, którzy toczą ze sobą zacięty spór o stary zamek. Ich konflikt ukazuje w krzywym zwierciadle największe wady polskiej szlachty.
Autor: Dorota Blednicka
Czas czytania: 3 min
Spis treści
Dwa ognie – kim są główni bohaterowie?
Cześnik i Rejent to sąsiedzi, którzy szczerze się nienawidzą. Obaj należą do tej samej klasy społecznej i reprezentują typowe cechy polskiej szlachty. Autor komedii zestawił ich na zasadzie kontrastuZabieg polegający na pokazaniu dwóch zupełnie odwrotnych rzeczy lub postaci, aby uwydatnić ich różnice.. Różni ich wygląd, sposób bycia oraz metody działania.
Cześnik Raptusiewicz – głośny i porywczy
Maciej Raptusiewicz to mężczyzna wysoki, krzepki i dobrze zbudowany. Z racji wieku cierpi jednak na różne dolegliwości, takie jak ból nóg. Nosi tytuł cześnika ziemskiegoDawny urząd dworski. W czasach Fredry był to już tylko tytuł honorowy, dający szlachcicowi prestiż.. Po śmierci brata opiekuje się jego córką, Klarą.
W młodości Cześnik prowadził burzliwe życie. Walczył z Moskalami i brał udział w konfederacji barskiejZbrojny związek polskiej szlachty z XVIII wieku, walczący w obronie wiary katolickiej i niepodległości.. Traktuje to jako spełnienie patriotycznego obowiązku.
Nazwisko Raptusiewicza pochodzi od słowa „raptus”. Oznacza ono człowieka porywczego, który działa pod wpływem nagłych emocji i szybko wpada w gniew. Tzw. nazwiska znaczące to częsty zabieg w komediach.
Bohater jest dumny, głośny i nie przebiera w środkach. Działa pod wpływem chwili. Kiedy wpada w szał, potrafi grozić przeciwnikowi śmiercią. Jednocześnie to człowiek słabo wykształcony i interesowny. Szuka żony wyłącznie dla pieniędzy, aby poprawić swój majątek. Wybiera Podstolinę, choć w kontaktach z kobietami okazuje się niezwykle nieśmiały.
Cześnik nienawidzi Rejenta i za wszelką cenę chce mu dokuczyć. W przypływie złości zmusza Wacława do ślubu z Klarą. Nie wie, że młodzi od dawna się kochają, więc jego zemsta przynosi im szczęście. Podczas wesela wykazuje się staropolską gościnnością i godzi się z sąsiadem.
Rejent Milczek – cichy i przebiegły
Rejent to zupełne przeciwieństwo sąsiada. Jest drobny, szczupły i lekko przygarbiony. Zawsze przyjmuje postawę pełną pokory. Samotnie wychowuje syna Wacława. Pracuje w palestrzeOgół prawników i adwokatów. Rejent jako pracownik sądu doskonale znał kruczki prawne..
Nazwisko Milczka również zdradza jego charakter. Rejent mało mówi, jest skryty i rzadko okazuje prawdziwe emocje. Woli działać po cichu, knując intrygi za plecami wroga.
Milczek to dorobkiewicz. Kocha pieniądze i jest niezwykle chciwy. Doskonale zna prawo, ale bez skrupułów nagina je do własnych potrzeb. Udaje człowieka pobożnego i ułożonego. Często powtarza słynne zdanie: „Niech się dzieje wola nieba, z nią się zawsze zgadzać trzeba”. To tylko maska, pod którą kryje się mściwość i obłuda.
W walce z Cześnikiem wykazuje się ogromnym sprytem. Chce zmusić syna do ślubu z Podstoliną, aby zniszczyć plany sąsiada. Zupełnie nie dba o uczucia Wacława. Rejent to postać fałszywa, która nie wzbudza zaufania czytelnika.
Co ich łączy?
Mimo ogromnych różnic, obaj bohaterowie mają wiele wspólnego. Są uparci, mściwi i kierują się fałszywie pojętym honorem. Uosabiają wady polskiej szlachty z czasów sarmatyzmuKultura polskiej szlachty. Z czasem zaczęła kojarzyć się z pijaństwem, awanturowaniem się i brakiem wykształcenia..
Aleksander Fredro złagodził ich wady za pomocą komizmuWłaściwość dzieła, która wywołuje śmiech u odbiorcy. W „Zemście” bawi nas język, sytuacje i same postacie.. Dzięki temu z uśmiechem czytamy o ich kłótniach. Ostatecznie to Cześnik budzi większą sympatię, ponieważ jego gniew jest szczery, a nie ukryty pod maską fałszywej pobożności.