A... B... C... - bohaterowie
Nowela Elizy Orzeszkowej przedstawia losy młodej nauczycielki, która ryzykuje wolność dla edukacji najbiedniejszych. Główną bohaterką jest Joanna Lipska, a na jej drodze stają zarówno potrzebujące dzieci, jak i bezwzględny aparat carskich represji. Postacie te tworzą obraz polskiego społeczeństwa zmagającego się z zaborcą i walczącego o zachowanie narodowej tożsamości.
Spis treści
Joanna Lipska
Joanna Lipska to główna bohaterka noweliKrótki utwór pisany prozą, o prostej fabule i wyraźnym punkcie kulminacyjnym.. Jest młodą kobietą, która po śmierci ojca traci dawny majątek i żyje w biedzie. Mimo własnych problemów postanawia pomagać innym.
Z własnej woli organizuje tajne lekcje dla najbiedniejszych dzieci. Uczy je czytać i pisać po polsku. Łamie w ten sposób surowe zakazy rosyjskiego zaborcy.
Joanna nie bierze za swoją pracę żadnych pieniędzy. Kieruje się miłością do ojczyzny i poczuciem obowiązku wobec słabszych. Kiedy ktoś na nią donosi, trafia przed sąd.
Podczas procesu dziewczyna nie wyrzeka się swoich przekonań. Spokojnie przyjmuje karę, a po jej odbyciu wraca do uczenia dzieci. Eliza Orzeszkowa stworzyła z niej idealny wzór bohatera z epoki pozytywizmu.
Praca u podstaw to jedno z głównych haseł pozytywizmu. Oznaczało darmową edukację i pomoc najbiedniejszym warstwom społeczeństwa, aby uchronić je przed wynarodowieniem.
Ojciec Joanny
Ojciec Joanny nie bierze bezpośredniego udziału w wydarzeniach. W momencie rozpoczęcia akcji mężczyzna już nie żyje. Jego obecność jest jednak bardzo silna we wspomnieniach córki.
To właśnie on nauczył Joannę miłości do Polski i szacunku do drugiego człowieka. Jego śmierć sprawiła, że dziewczyna wpadła w biedę. Nie złamało to jednak jej silnego charakteru.
Ojciec jest w utworze ważnym symbolem. Reprezentuje starsze pokolenie Polaków. To oni wychowali młodych ludzi, którzy potrafili stawiać opór zaborcomPaństwo, które siłą zajęło terytorium innego kraju. W przypadku Polski były to Rosja, Prusy i Austria..
Dzieci uczące się u Joanny
Uczniowie Joanny pochodzą z bardzo biednych rodzin robotniczych i rzemieślniczych. Pisarka nie nadała im imion ani nie opisała ich osobistych historii. Tworzą oni w utworze tak zwanego bohatera zbiorowegoGrupa ludzi występująca w utworze, która ma wspólne cechy i cele, np. tłum, wojsko lub klasa szkolna..
Obecność maluchów nadaje sens całej pracy głównej bohaterki. Walka o ich edukację to w rzeczywistości walka o przyszłość narodu.
Dzieci symbolizują najsłabszych członków społeczeństwa. Mają szansę wyrwać się z biedy i uniknąć rusyfikacjiPrzymusowe narzucanie języka rosyjskiego i rosyjskiej kultury narodom podbitym przez Rosję. tylko dzięki pomocy takich osób jak Joanna.
Donosiciel
To właśnie ten człowiek zdradza rosyjskim urzędnikom istnienie tajnej szkoły. Autorka nie opisuje dokładnie jego wyglądu ani charakteru. Jego rola w fabule jest jednak ogromna.
Przez jego donos Joanna zostaje aresztowana i trafia przed sąd. Donosiciel to postać bardzo negatywna.
Reprezentuje on ludzi, którzy ze strachu lub dla pieniędzy współpracowali z wrogiem. Jego tchórzostwo mocno kontrastuje z odwagą i szlachetnością młodej nauczycielki.
Przedstawiciele władzy carskiej
Rosyjscy sędziowie i urzędnicy pojawiają się dopiero w scenie procesu Joanny. Są całkowicie anonimowi i pozbawieni ludzkich uczuć. Uosabiają bezwzględny system kar i zakazów.
Wydany przez nich wyrok pokazuje brutalną prawdę o tamtych czasach. Zaborcy surowo karali każdą próbę nauki języka polskiego.
Urzędnicy nie mają własnych cech charakteru. Są po prostu symbolem wrogiego państwa, z którym musi walczyć główna bohaterka.