Bohaterowie
Bohaterowie noweli „A... B... C...” to zwykli ludzie, którzy próbują przetrwać w trudnych czasach zaborów. Główną postacią jest młoda nauczycielka, która z potrzeby serca uczy biedne dzieci czytać i pisać. Jej ciche bohaterstwo zderza się z bezdusznym prawem narzuconym przez obcych urzędników.
Autor: Dagna Wierzbicka
Czas czytania: 3 min
Spis treści
Joanna Lipska
Joanna Lipska to główna bohaterka utworu. Jest młodą dziewczyną i sierotąDziecko, które straciło jedno lub oboje rodziców.. Mieszka z bratem w bardzo skromnych warunkach. Prowadzi ich małe, ubogie gospodarstwo domowe.
Sama praca w domu jej nie wystarczała. Joanna pragnęła robić coś pożytecznego dla innych. Zaczęła uczyć okoliczne dzieci czytania, pisania i podstaw matematyki. Realizowała w ten sposób pracę u podstawPozytywistyczne hasło zachęcające do edukowania najbiedniejszych warstw społecznych..
Dziewczyna była smukła i ładna. Jej uroda ginęła jednak pod zniszczonymi ubraniami. Autorka opisuje ją tak:
Nosiła zawsze czarną, wełnianą suknię i czarny kapelusz, ani ozdobny, ani modny, lecz spod którego widać było gęstwinę ślicznych włosów tak prawie jasnych jak len, gładkich, lśniących nad czołem, w prosty, ciężki warkocz zwiniętych z tyłu głowy.
Joanna była niezwykle skromna i pracowita. Zawsze stawiała dobro innych ponad własne potrzeby. Miała wielki talent pedagogiczny. Niestety, brak pieniędzy nie pozwolił jej na zdobycie wyższego wykształcenia.
Joanna to typowa bohaterka pozytywistyczna. Wierzy, że sensem życia jest pomaganie słabszym i edukowanie biednych, nawet jeśli grozi za to kara.
Joanna kierowała się w życiu sercem i intuicją. Miała mocno wpojone zasady moralne. Przed sądem tłumaczyła z prostotą:
Uczyłam dzieci, myślałam, że czynię dobrze…
Jej szczery entuzjazmOgromny zapał i chęć do działania. zderzył się z brutalnym prawem zaborcyPaństwo, które odebrało Polsce niepodległość. W przypadku Orzeszkowej mowa o Rosji.. Joanna zupełnie nie potrafiła bronić się w sądzie.
Narrator w utworze często używa ironii. Udaje, że zgadza się z surowym wyrokiem sądu, aby tym mocniej pokazać jego absurd i niesprawiedliwość.
Mieczysław Lipski
Mieczysław to brat Joanny. Pracował jako drobny urzędnik. Był bardzo chudy, blady i ciągle zmęczony. Jego zły stan zdrowia wynikał z ciężkiej pracy i braku świeżego powietrza.
Siostra czasem uważała go za osobę obojętną. Były to jednak tylko pozory. Mieczysław bardzo kochał Joannę. Udowodnił to, gdy bez wahania zapłacił wysoką grzywnęKara pieniężna nakładana przez sąd za złamanie prawa., aby uchronić ją przed więzieniem.
Ojciec rodzeństwa był nauczycielem. Został wyrzucony z pracy z powodów politycznych. Ten cios zniszczył zdrowie ojca i skazał jego dzieci na biedę. Pisarka używa tu mowy ezopowejSposób pisania, który ukrywa prawdziwy sens przed cenzurą za pomocą aluzji i symboli.. Pokazuje, że w czasach niewoli zdolni ludzie nie mogą normalnie żyć i pracować.
Pozostali bohaterowie
Doktor Adam to przystojny lekarz. Pojawia się w noweli tylko raz, podczas rozprawy sądowejPosiedzenie sądu, na którym bada się winę oskarżonego.. Joanna skrycie go kocha. Wie jednak, że różnice majątkowePodział ludzi na biednych i bogatych, który dawniej uniemożliwiał małżeństwa. nie pozwolą im być razem.
Przewodniczący sądu to urzędnik państwowy. Reprezentuje wrogie prawo, które karze za naukę. Przez chwilę uważnie przygląda się Joannie. Można odnieść wrażenie, że w głębi duszy czuje do niej szacunek.
Kostuś to jeden z uczniów Joanny. Jest to biedny, często zgarbiony chłopiec. Jego ojciec spędza całe dnie w karczmieDawny wiejski lub małomiasteczkowy zajazd, w którym pito alkohol.. Kostuś bardzo potrzebuje dobrego wzoru do naśladowania. Znajduje go właśnie w swojej nauczycielce.
Rożnowska to zamożna właścicielka maglaMaszyna lub miejsce, gdzie dawniej prasowano pościel i obrusy.. To ona proponuje Joannie, aby uczyła jej wnuczki. Dzięki niej dziewczyna zyskuje nowe uczennice.