Odmiana przez osoby dotyczy
wykonawcy czynności. Żeby określić osobę, musisz zadać sobie pytanie: kto tę czynność wykonuje? Czyli kto jest podmiotem?
Odmiana czasowników przez osoby i liczby
| Osoba | Czasowniki w liczbie pojedynczej | Czasowniki w liczbie mnogiej |
| ja, my, czyli pierwsza osoba w liczbie pojedynczej i mnogiej | widzę, gram, kroję, wiem | widzimy, gramy, kroimy, wiemy |
| ty, wy, czyli druga osoba w liczbie pojedynczej i mnogiej | widzisz, grasz, kroisz, wiesz | widzicie, gracie, kroicie, wiecie |
| on, ona, ono oraz oni, czyli trzecia osoba w liczbie pojedynczej i mnogiej | widzi, gra, kroi, wie | widzą, grają, kroją, wiedzą |
W języku polskim nie musimy określać, kto wykonuje daną czynność. Powiemy: czytam, lubisz, widział, zamiast ja czytam, ty lubisz, czy on widział.
Odmiana czasowników przez rodzaje i liczby
Czasowniki w czasie przeszłym w trzeciej osobie (np. widział) odmieniają się również przez rodzaje: męski, żeński, nijaki, męskoosobowy oraz niemęskoosobowy.
Przykłady czasowników w rodzaju męskim, żeńskim i nijakim (liczba pojedyncza)
| Rodzaj | Czasowniki w liczbie pojedynczej |
| rodzaj męski | widział (Jan widział), powiedział (mężczyzna powiedział), szczekał (pies szczekał), przeciekał (kran przeciekał) |
| rodzaj żeński | widziała (dziewczyna widziała), powiedziała (Halina powiedziała), szczekała (suczka szczekała), przeciekała (beczka przeciekała) |
| rodzaj nijaki | widziało (dziecko widziało), powiedziało (dziecko powiedziało), szczekało (szczenię szczekało), przeciekało (połączenie przeciekało) |
Przykłady czasowników w rodzaju męskoosobowym i niemęskoosobowym (liczba mnoga)
| Rodzaj | Czasowniki w liczbie pojedynczej |
| rodzaj męskoosobowy | krzyczeli (panowie krzyczeli), gasili (strażacy gasili), gotowali (kucharze gotowali) |
| rodzaj niemęskoosobowy | śmiały (babcie się śmiały), klękały (bydlęta klękały), rozpościerały się (góry się rozpościerały) |
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 1 min