Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Odmiana przez osoby dotyczy wykonawcy czynności. Żeby określić osobę, musisz zadać sobie pytanie: kto tę czynność wykonuje? Czyli kto jest podmiotem?

Odmiana czasowników przez osoby i liczby


OsobaCzasowniki w liczbie pojedynczejCzasowniki w liczbie mnogiej
ja, my, czyli pierwsza osoba w liczbie pojedynczej i mnogiejwidzę, gram, kroję, wiemwidzimy, gramy, kroimy, wiemy
ty, wy, czyli druga osoba w liczbie pojedynczej i mnogiej widzisz, grasz, kroisz, wieszwidzicie, gracie, kroicie, wiecie
on, ona, ono oraz oni, czyli trzecia osoba w liczbie pojedynczej i mnogiejwidzi, gra, kroi, wiewidzą, grają, kroją, wiedzą

Dobrze wiedzieć
W wielu innych językach określanie w zdaniu osoby jest konieczne dla zrozumienia jego sensu. Na przykład w języku angielskim czasowniki nie odmieniają się przez osoby i liczby (poza wyjątkiem w 3 osobie liczby pojedynczej, kiedy do czasownika dodaje się końcówkę -s lub -es). W języku polskim nie musimy określać, kto wykonuje daną czynność. Nie mówimy więc zazwyczaj: ja czytam, ty lubisz, on widział, tylko po prostu: czytam, lubisz, widział. Wielu obcokrajowcom, którzy uczą się języka polskiego, sprawia to niemałą trudność.


Odmiana czasowników przez rodzaje i liczby


Czasowniki w czasie przeszłym w trzeciej osobie (np. widział) odmieniają się również przez rodzaje: męski, żeński, nijaki, męskoosobowy oraz niemęskoosobowy.

Przykłady czasowników w rodzaju męskim, żeńskim i nijakim (liczba pojedyncza)

RodzajCzasowniki w liczbie pojedynczej
rodzaj męskiwidział (Jan widział), powiedział (mężczyzna powiedział), szczekał (pies szczekał), przeciekał (kran przeciekał)
rodzaj żeński widziała (dziewczyna widziała), powiedziała (Halina powiedziała), szczekała (suczka szczekała), przeciekała (beczka przeciekała)
rodzaj nijakiwidziało (dziecko widziało), powiedziało (dziecko powiedziało), szczekało (szczenię szczekało), przeciekało (połączenie przeciekało)


Przykłady czasowników w rodzaju męskoosobowym i niemęskoosobowym (liczba mnoga)

RodzajCzasowniki w liczbie pojedynczej
rodzaj męskoosobowykrzyczeli (panowie krzyczeli), gasili (strażacy gasili), gotowali (kucharze gotowali)
rodzaj niemęskoosobowy śmiały (babcie się śmiały), klękały (bydlęta klękały), rozpościerały się (góry się rozpościerały)


Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij




  Dowiedz się więcej
1  Przymiotnik – definicja, podział, stopniowanie, odmiana
2  Liczebnik – wszystko, co powinieneś o nim wiedzieć
3  Paradoks – logiczna sprzeczność