Opracowanie

Co to jest liczebnik? Definicja i rodzaje liczebników

Autor: Redakcja klp.pl Czas czytania: 2 min
Spis treści
  1. Rodzaje liczebników
  2. Liczebnik jako część mowy i część zdania
  3. Zobacz też

Pierwszy, dwa, połowa, kilka. Wszystkie te słowa mówią nam, ile czegoś jest albo który z kolei jest dany element. To liczebniki.

Warto wiedzieć

Liczebnik to część mowy, która pozwala na wyrażanie ilości, kolejności, liczebności lub wielokrotności obiektów (przedmiotów, zjawisk, zwierząt, roślin czy ludzi). Odpowiada na pytania: ile? ilu? oraz który z kolei?

Na przykład:

  • Neil Armstrong był pierwszym człowiekiem na Księżycu.
  • Jeden rok ma 365 dni.
  • Dwoje ludzi to para.
  • Pół kilograma ziemniaków to jedna druga kilograma ziemniaków.
  • Marek powiedział o kilka słów za dużo.

Rodzaje liczebników

Siedem rodzajów liczebników. Liczebnik wyraża ilość, kolejność, liczebność lub wielokrotność. Główne: jeden, dwa, trzy, czterdzieści. Porządkowe: pierwszy, drugi, czterdziesty. Zbiorowe: dwoje, troje, czworo. Ułamkowe: pół, jedna trzecia, trzy czwarte. Nieokreślone: kilka, wiele, parę. Mnożne: podwójny, potrójny, poczwórny. Wielorakie: dwojaki, trojaki, czworaki.
Siedem rodzajów liczebników

Liczebniki główne

Liczebniki główne wskazują dokładną liczbę jednostek. Służą do określania ilości elementów w zbiorze. Przykłady: jeden, dwa, trzy, czterdzieści.

Liczebniki porządkowe

Liczebniki porządkowe wskazują na kolejność elementów w określonym zbiorze. Są używane, gdy chcemy wskazać, który element z kolei jest brany pod uwagę. Przykłady: pierwszy, drugi, trzeci, czterdziesty.

Liczebniki zbiorowe

Liczebniki zbiorowe określają liczbę osób, zwierząt (zwłaszcza młodych) lub przedmiotów występujących w liczbie mnogiej, traktowanych jako grupa. Przykłady: dwoje, troje, czworo, pięcioro (dwoje dzieci, troje drzwi, czworo kociąt).

Liczebniki ułamkowe

Liczebniki ułamkowe pozwalają wyrazić część całości. Są używane, gdy chcemy określić, jaka część zbioru lub całości jest brana pod uwagę. Przykłady: pół, jedna trzecia, trzy czwarte.

Liczebniki nieokreślone

Liczebniki nieokreślone nie wskazują dokładnej liczby, ale sugerują pewną ilość, często w sposób przybliżony. Przykłady: kilka, wiele, parę, trochę.

Liczebniki mnożne

Liczebniki mnożne określają, ile razy dana liczba występuje lub ile jest elementów w zestawie. Pozwalają wyrazić wielokrotność danej liczby. Przykłady: podwójny, potrójny, poczwórny, dwukrotny, trzykrotny.

Liczebniki wielorakie

Liczebniki wielorakie wskazują, na ile rodzajów coś się dzieli lub ile różnych odmian ma. Przykłady: dwojaki, trojaki, czworaki.

Shorty na maturę

Liczebnik jako część mowy i część zdania

Liczebniki odmieniają się przez przypadki (i często przez rodzaje), np. dwa domy, dwóch domów, dwóm domom. W zdaniu mogą pełnić różne funkcje: przydawki (drugi pokój), podmiotu (Jeden jest wart drugiego) albo okolicznika (Dobiegłem pierwszy).

Zobacz też