Motyw buntu i ucieczki z domu
W powieści Ireny Jurgielewiczowej ucieczka z domu staje się dla głównego bohatera jedynym sposobem na przetrwanie. Zenek Wójcik opuszcza ojca alkoholika, aby odnaleźć wujka i rozpocząć nowe, bezpieczne życie. Artykuł omawia przyczyny tego desperackiego kroku oraz jego wpływ na relacje chłopca z rówieśnikami i dorosłymi.
Autor: Małgorzata Haze
Czas czytania: 2 min
Spis treści
Motyw w skrócie
W powieści Ten obcy ucieczka z domu nie jest zwykłym kaprysem nastolatka. To dramatyczna próba ratowania samego siebie przed patologiąSytuacja w rodzinie, w której łamane są podstawowe zasady moralne i prawne, np. przez nałogi.. Zenek Wójcik decyduje się na ten krok, ponieważ jego ojciec nadużywa alkoholu i znęca się nad nim.
Chłopak traci poczucie bezpieczeństwa w miejscu, które powinno być jego domem. Bunt bohatera polega na odrzuceniu życia w ciągłym strachu. Zenek bierze sprawy w swoje ręce i wyrusza w nieznane, by odszukać wujka Antoniego.
Książka Ireny Jurgielewiczowej to powieść psychologiczna. Oznacza to, że autorka skupia się na uczuciach, myślach i wewnętrznych przeżyciach bohaterów, a nie tylko na samej akcji.
Jak motyw się przejawia?
Samotność na wyspie
Po ucieczce Zenek ukrywa się na bezludnej wyspie utworzonej przez rzekę Młynówkę. Kiedy przypadkiem spotyka grupę miejscowych dzieci, zachowuje się chłodno i opryskliwie. Ten dystans to jego tarcza ochronna.
Chłopak boi się, że rówieśnicy odkryją jego tajemnicę i wydadzą go dorosłym. Woli uchodzić za dziwaka, niż przyznać się do swojej trudnej sytuacji.
Kradzież z bezsilności
Ucieczka zmusza Zenka do łamania prawa. Głodny i zdesperowany chłopak kradnie jabłka z sadu, a później zabiera przekupce pięćdziesiąt złotych na targu.
To zachowanie pokazuje, do czego prowadzi brak opieki. Zenek nie jest złodziejem z natury. Kradnie, bo walczy o przetrwanie w brutalnym świecie, w którym został zupełnie sam.
Przełamanie bariery milczenia
Bunt Zenka zaczyna słabnąć, gdy chłopak otwiera się przed Ulą Zalewską. Dziewczyna jako pierwsza dostrzega jego cierpienie i zdobywa jego zaufanie.
W szczerej rozmowie uciekinier wyznaje jej prawdę o ojcu. To moment przełomowy. Zenek uświadamia sobie, że nie musi walczyć ze wszystkim w pojedynkę.
Funkcja motywu
Autorka wykorzystuje ten motyw, aby pokazać, że złe zachowanie nastolatka często ma ukryte, bolesne przyczyny. Agresja i nieufność to nierzadko nieme wołanie o pomoc. Historia uciekiniera uczy empatiiUmiejętność wczucia się w sytuację drugiego człowieka i zrozumienia jego emocji. oraz nieoceniania innych po pozorach.
Dorośli również otrzymują tu ważną lekcję. Postawa doktora Zalewskiego udowadnia, że mądra pomoc polega na wysłuchaniu i wsparciu, a nie na karaniu. Dzięki temu czytelnik rozumie, że prawdziwym rozwiązaniem problemów nie jest ucieczka, lecz znalezienie kogoś, komu można zaufać.