Główne wątki w powieści Ireny Jurgielewiczowej „Ten obcy”
Powieść Ireny Jurgielewiczowej opiera się na kilku przeplatających się wątkach, z których najważniejszym jest historia bezdomnego uciekiniera. Losy Zenka Wójcika stają się sprawdzianem z przyjaźni, lojalności i empatii dla czwórki nastolatków spędzających wakacje w Olszynach. Równolegle autorka ukazuje trudne relacje rodzinne, rodzące się uczucia oraz proces odzyskiwania zaufania do świata.
Autor: Dorota Blednicka
Czas czytania: 5 min
Spis treści
Ucieczka i losy Zenka Wójcika
Zenek Wójcik pojawia się w życiu Uli, Pestki, Mariana i Julka nagle. Chłopak uciekł z domu przed ojcem alkoholikiem. Jego celem jest odnalezienie wujka, Antoniego Janicy. To wątek głównyNajważniejszy ciąg zdarzeń w utworze literackim, wokół którego toczy się akcja. całej powieści.
Podczas wędrówki Zenek rani się w nogę. Z gorączką ukrywa się na wyspie w Olszynach. Dzieci oferują mu pomoc. Po wizycie u doktora Zalewskiego chłopak znika, ale szybko wraca. Chłopcy jadą rowerami do Strykowa, by odszukać wujka, jednak mężczyzny tam nie ma.
Przerażony Zenek zostaje na wyspie. Kiedy kończą mu się pieniądze, kradnie jabłka, a później okrada przekupkę na targu w Łętowie. Załoga wybacza mu drobne przewinienia, gdy chłopak ratuje dziecko z pędzącego wozu. Staje też w obronie bezdomnego psa, Dunaja.
Prawda o kradzieży pieniędzy wychodzi na jaw. Marian ostro ocenia Zenka, więc ten odchodzi. Wyznaje prawdę tylko Uli. Kiedy dowiaduje się, że dziewczyna pracuje w sadzie, by spłacić jego dług, wraca i pomaga przy żniwach. Zenek to typowy bohater dynamicznyPostać literacka, która w trakcie trwania akcji zmienia swój charakter, poglądy lub zachowanie..
Wkrótce chłopak wdaje się w bójkę z chuliganami. Jeden z nich donosi na milicjęOdpowiednik dzisiejszej policji w czasach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (PRL).. Dzieci łamią tajemnicę i proszą o pomoc dorosłych. Doktor Zalewski przyjmuje Zenka do domu, a ojciec Uli odnajduje wujka chłopaka w Tczewie.
Akcja powieści toczy się w latach 60. XX wieku. Realia tamtych czasów, takie jak brak telefonów komórkowych czy podróże autostopem, mocno wpływają na rozwój wydarzeń i utrudniają poszukiwania wujka Zenka.
Trudne relacje Uli z ojcem
Ula Zalewska przez kilka lat rzadko widywała ojca. Nie potrafiła mu wybaczyć, że po śmierci jej matki założył nową rodzinę. Dziewczynę wychowywały ciotki. Przyjeżdżając na wakacje do Olszyn, Ula postanawia traktować ojca chłodno.
Sytuację zmienia punkt zwrotnyWydarzenie, które nagle zmienia bieg akcji i losy bohaterów. w postaci Zenka. Dobroć lekarza i jego wyrozumiałość dla bezdomnego chłopaka zaskakują Ulę. Dochodzi do szczerej rozmowy między ojcem a córką.
Doktor wyjaśnia, że chciał zabrać Ulę do siebie. Ciotki przekonały go jednak, że to zły pomysł. Mężczyzna często bywał w Warszawie i obserwował córkę z daleka. NarratorOsoba opowiadająca o wydarzeniach w książce. W tej powieści jest wszechwiedzący i zna myśli bohaterów. ukazuje, jak Ula uświadamia sobie własne błędy. Rozumie, że sama też budowała mur między nimi.
Pierwsza miłość Zenka i Uli
Ula jako pierwsza rozmawia z Zenkiem na wyspie. Zauważa jego gorączkę i stara się pomóc. Chłopak początkowo jest tajemniczy i nieprzystępny. Uczucie między nimi rodzi się bardzo powoli.
To właśnie do Uli przychodzi Zenek po kłótni z Marianem. Wyznaje jej, że ukradł pieniądze z głodu. Mówi też, że dziewczyna jest dla niego jedyną bliską osobą. Ula zatrudnia się w sadzie, by oddać skradzione pieniądze.
Ten gest robi na Zenku ogromne wrażenie. Chłopak wraca na wyspę, by odpracować dług. Pobyt u doktora Zalewskiego uczy go zaufania. Przed wyjazdem do wujka zostawia Uli list. Wyznaje w nim miłość i opisuje swoje trudne życie.
Powieść Ireny Jurgielewiczowej to świetny przykład prozy psychologicznej dla młodzieży. Autorka skupia się nie tylko na przygodach, ale przede wszystkim na wewnętrznych przeżyciach, lękach i dojrzewaniu bohaterów.
Siła prawdziwej przyjaźni
Pojawienie się obcego chłopaka burzy spokój czwórki przyjaciół. Szybko jednak decydują się mu pomóc. Julek staje się najwierniejszym kompanem Zenka. Ślepo mu ufa i zawsze broni jego decyzji.
Pestka jest oczarowana odwagą uciekiniera. Za wszelką cenę próbuje zwrócić na siebie jego uwagę. Z kolei Marian kieruje się rozsądkiem. Czuje się odpowiedzialny za grupę, choć Zenek imponuje mu samodzielnością.
Najsilniejsza więź łączy Zenka z cichą Ulą. To ona najlepiej rozumie jego samotność. Wspólna tajemnica i chęć pomocy sprawiają, że grupa dojrzewa. Ten motyw literackiPowtarzający się w literaturze temat lub schemat, np. motyw przyjaźni, wędrówki czy buntu. pokazuje, że prawdziwa przyjaźń wymaga czasem trudnych decyzji.
Prawdziwa przyjaźń w powieści polega nie tylko na wspólnej zabawie, ale na braniu odpowiedzialności za błędy drugiej osoby i pomaganiu jej w naprawie wyrządzonych krzywd.
Historia psa Dunaja
Dunaj to bezdomny pies, którego dokarmia Ula. Zwierzę zostało skrzywdzone przez ludzi i nikomu nie ufa. Dzięki wskazówkom Zenka dzieciom udaje się oswoić psa. Największym zaufaniem Dunaj darzy właśnie Ulę.
Pewnego dnia dwaj chuligani rzucają w psa kamieniami. Dunaj znów dziczeje i ucieka w panice. Po długim czasie Uli udaje się ponownie zdobyć jego zaufanie. Zenek kąpie psa w rzece i strzyże jego sierść. Cała ta historia to klasyczna epikaJeden z trzech rodzajów literackich (obok liryki i dramatu). Obejmuje utwory, w których narrator opowiada o wydarzeniach. z głębokim przesłaniem.
Historia psa to paralelaZestawienie dwóch podobnych zjawisk lub losów bohaterów, aby podkreślić ich wspólne cechy. do losów Zenka. Obaj byli bezdomni i skrzywdzeni przez dorosłych. Obaj też musieli na nowo nauczyć się ufać. Ostatecznie Zenek znajduje dom u wujka, a Dunaj zostaje u doktora Zalewskiego.