Rozwój pisma w kulturach starożytnych
Wynalazek pisma w starożytności zapoczątkował rozwój cywilizacji i umożliwił przetrwanie pierwszych tekstów literackich. Najstarsze systemy znaków narodziły się w Mezopotamii oraz Egipcie, ewoluując od prostych obrazków do zapisu fonetycznego. Odkrycie i odczytanie tych starożytnych inskrypcji pozwoliło współczesnym badaczom poznać kulturę i historię antycznego świata.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 2 min
Mezopotamia - glina i rylec
Najstarsza znana forma zapisu narodziła się w Mezopotamii. To właśnie tam, podczas wykopalisk, archeolodzy odkryli tysiące glinianych tabliczek pokrytych pismem klinowym. Jego twórcami byli Sumerowie, którzy w IV tysiącleciu p.n.e. zrewolucjonizowali sposób komunikacji. Jako pierwsi zastosowali zapis fonetyczny, utrwalając mowę w postaci sylab i głosek.
Oprócz znaków sylabicznych Sumerowie posługiwali się również ideogramamiZnak graficzny wyrażający całe pojęcie lub słowo, niezależnie od jego brzmienia.. Ich system był skomplikowany i liczył około 500 znaków. Z czasem ulegał modyfikacjom. Późniejsze pismo Persów zostało drastycznie uproszczone i składało się już tylko z około 40 znaków.
- IV tys. p.n.e.Pismo klinowe
Sumerowie tworzą najstarszy znany system zapisu w Mezopotamii.
- ok. 3000 p.n.e.Hieroglify
W Egipcie kształtuje się pismo obrazkowe o charakterze sakralnym.
- I tys. p.n.e.Pismo demotyczne
Powstaje uproszczone, ludowe pismo egipskie używane na co dzień.
Egipt - święte znaki i wyprawa Napoleona
Drugim potężnym ośrodkiem rozwoju pisma był starożytny Egipt. Przez wieki tamtejsze teksty pozostawały dla Europejczyków zagadką. Przełom w badaniach nad kulturą egipską przyniosła dopiero wyprawa wojskowa Napoleona Bonaparte na przełomie XVIII i XIX wieku. Europejscy uczeni po raz pierwszy zetknęli się wtedy z egipskimi zabytkami na masową skalę.
👍 Polub nasz profil na Facebooku — powtórki z lektur, motywy literackie i pytania maturalne w jednym miejscu.
Kluczem do odczytania pisma egipskiego okazał się Kamień z Rosetty, odnaleziony podczas wyprawy Napoleona w 1799 roku. Wyryto na nim ten sam tekst w trzech wersjach: hieroglifach, piśmie demotycznym i po grecku. Dzięki temu w 1822 roku Jean-François Champollion ostatecznie złamał kod starożytnych Egipcjan.
Greckie źródła historyczne zachowały tradycyjny podział pisma egipskiego na trzy odrębne typy, które różniły się stopniem skomplikowania i przeznaczeniem.
„Święte pismo” o charakterze obrazkowym, powstałe około 3000 roku p.n.e. Używano go głównie do monumentalnych inskrypcji na ścianach świątyń i grobowców.
Pismo kapłańskie z tego samego okresu. Stanowiło uproszczoną wersję hieroglifów, idealną do szybkiego zapisywania tekstów na papirusieMateriał pisarski otrzymywany z trzciny papirusowej rosnącej w delcie Nilu, używany w starożytności w formie zwojów..
Pismo ludowe z I tysiąclecia p.n.e. Było to mocno uproszczone pismo hieratyczne, stosowane do codziennych notatek, dokumentów handlowych i prawnych.