Motyw zemsty w Balladynie
Motyw zemsty napędza większość tragicznych wydarzeń w dramacie Juliusza Słowackiego. Chęć wyrównania rachunków kieruje działaniami Goplany, Kirkora, Balladyny, a nawet samej uosobionej natury. Każdy z bohaterów ma inne powody do gniewu, co ostatecznie doprowadza do krwawego finału.
Pragnienie odwetu to jeden z głównych wątków w „Balladynie”. Zemsta kieruje losami aż czterech postaci. Są to Goplana, Kirkor, Balladyna oraz przyroda.
W epoce romantyzmu naturę często traktowano jak żywą osobę. Przyroda w „Balladynie” czuje, reaguje na zło i wymierza sprawiedliwość na równi z ludźmi.
Zazdrosna Goplana
Pierwszy raz wątek zemsty pojawia się w historii Goplany i Grabca. Królowa jeziora zakochuje się bez pamięci w młodym synu organisty. Beztroski chłopak odrzuca jednak jej uczucia. Woli spotykać się z Balladyną.
Zraniona nimfaW mitologii to boginka żyjąca w lasach, rzekach lub jeziorach. postanawia ukarać ukochanego. Zamienia Grabca w płaczącą wierzbę. Prawdziwą zemstę szykuje jednak dla swojej rywalki.
Goplana chce na zawsze pozbyć się Balladyny z lasu. Nakazuje swojemu słudze, Skierce, rzucić urok na bogatego Kirkora. Hrabia ma zakochać się w dziewczynie i zabrać ją do zamku. Ten z pozoru niewinny plan uruchamia lawinę zbrodni.
Szlachetny odwet Kirkora
Zupełnie inaczej wygląda zemsta w wykonaniu Kirkora. Rycerz poznaje w lesie Pustelnika. Szybko odkrywa, że to prawowity król Polski, Popiel III.
Władca został niesłusznie wygnany z kraju przez swojego brata. Kirkor postanawia pomścić jego krzywdy. Chce pokonać uzurpatoraOsoba, która nielegalnie, często siłą, przejmuje władzę w państwie., czyli Popiela IV. Jego celem jest przywrócenie korony sprawiedliwemu królowi.
Krwawa droga Balladyny
Sama tytułowa bohaterka mści się na swoim dotychczasowym życiu. Nienawidzi biedy i faktu, że jest tylko zwykłą dziewczyną z ludu. Pragnie za wszelką cenę zdobyć władzę.
Balladyna popełnia kolejne zbrodnie, aby osiągnąć cel. Zabija siostrę, a potem pozbywa się wszystkich świadków. Mści się na każdym, kto zna jej mroczny sekret i mógłby wymierzyć jej karę.
Surowa kara od natury
Świat przyrody nie pozostaje biernym obserwatorem wydarzeń. Goplana od samego początku przeczuwa nadchodzącą katastrofę.
„Natura zbrodnią pogwałcona mścić się będzie”
Zabójstwo siostry to zbyt ciężki grzech, aby uszedł płazem. Natura wkracza do akcji w samej końcówce dramatu. Kiedy Balladyna wydaje na siebie potrójny wyrok śmierci, uderza w nią piorun. To ostateczny akt zemsty sił wyższych za złamanie moralnych praw.