Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki

Balladyna i Alina - charakterystyka porównawcza

Alina i Balladyna to córki samotnej, starej Wdowy. Obydwie piękne, choć o odmiennym wyglądzie i przeciwnych charakterach. Młodsza Alina ma zaróżowioną cerę, jasne włosy i fiołkowe oczy, starsza Balladyna ma alabastrową, jasną karnację, czarne włosy i oczy jak węgiel. Pierwsza jest pracowita, dobra, pobożna, pełna współczucia i miłości. Okazuje matce należny szacunek i szczerze troszczy się o nią.

Nawet ptaki – jaskółki „wyczuwają”... więcej



Alina - charakterystyka

Alina jest młodszą siostrą Balladyny i drugą córką Wdowy. To postać „jasna” – kontrastowa do „czarnej” Balladyny. Ma wygląd „niewinnej” istoty:
„Starsza jak śniegi – u tej warkocz cudny
Niby listkami brzoza przyodziana;
Ta z alabastrów - a ta zaś różana
Ta ma pod rzęsą węgle – ta fijołki (...)”

Ma również „dziecięcy” charakter. Wierzy matczynym przekazom o księciu z bajki. Mogłaby zostać żoną takiego,... więcej



Kirkor - charakterystyka

Mówi o sobie, że jest bogatym „panem czterowieżowym”, czyli właścicielem zamku. Udaje się do Pustelnika zamieszkującego w lesie z prośbą o radę. Chciałby się ożenić, ale nie wie, gdzie powinien szukać przyszłej małżonki.

Słynący z mądrości starzec radzi, by pojął za żonę zwykłą wiejską dziewczynę. Panna z ludu nigdy nie będzie miała złych zamiarów wobec męża, będzie spokojna, gospodarna i doceni to, czym obdarzy... więcej



Fon Kostryn - charakterystyka

Jest dowódcą warty na zamku Kirkora. O swoim pochodzeniu mówi:
„Z niemieckich książąt rodzę się. (...)
Jak biedny ptaszek spod płonących dachów
W lot się puściłem... dziś obcy... nieznany
Własnej ojczyźnie, sługa w obcym kraju;
Niech to nie będzie moim potępieniem! (...)”

Kostryn, jak Balladyna jest karierowiczem, przypomina postać "czarnego rycerza" ze staropolskich legend. Razem z Balladyną planują wyeliminować wszystkie... więcej



Pustelnik - charakterystyka

To człowiek, który samotnie żyje w lesie. Okoliczny lud uważa go za mędrca. Udziela cennych wskazówek i rad. Kirkorowi wyjawia tajemnicę swego pochodzenia:
„Żyłem w purpurze, dziś noszę łachmany;
Muszę przeklinać. Miałem dziatek troje.
Nocą do komnat weszli bracia zboje,
Różyczki moje trzy z łodygi ścięto!
Dziecinki moje w kołyskach zarżnięto!
Aniołki moje!... wszystkie moje dzieci!”

Jest zdetronizowanym władcą – Popielem... więcej



Filon - charakterystyka

Filon jest pasterzem, wędrownym śpiewakiem i jednocześnie poszukiwaczem piękna i kobiecego ideału:
„(...)Żyłem na świecie jako na pustyni;
Nienasycony, dumający, rzewny.
Byłem na dworach, widziałem królewny
Podobne gwiaździe Wenus, co wynika
Wieczorem z nieba różowego zorzą,
Zaczerwieniona, ale bez promyka.(...)”

Pustelnik drwi z niego:„Głupcze! | Niedoścignionych gwiazd szalony kupcze!” Nazywa „kwiatem beznasiennym”, szaleńcem,... więcej



Grabiec - charakterystyka

Grabiec, syn zakrystiana (kościelnego) – golibrody, postać pełna ironii, humoru. Nawet o swoim pochodzeniu mówi nie bez pewnego sarkazmu:

„Mój tata grał na dudach; pięknie grywał pjany,
A kiedy na trzeźwo, okropnie rzępolił;
Do tego był balwierzem i wieś całą golił,
Golił i grał na dudach, bo golił w sobotę,
Na dudach grał w niedzielę; a miał taką cnotę,
Że nie pił, kiedy golił, a pił, kiedy grywał.
I wszystko szło jak... więcej



Wdowa - charakterystyka

Uboga matka dwóch córek: Aliny i Balladyny. Zamieszkuje wraz z nimi w wiejskiej okolicy otoczonej leśnym borem, nieopodal zamku Kirkora. Ucieleśnia miłość rodzicielską – miłość bezgraniczną. Równie mocno kocha obydwie dziewczyny, choć z pozoru wydawałoby by się, że szala jej uczuć chyli się w stronę starszej – Balladyny, ale to dlatego, że zgodnie z tradycją starszą z cór chciałaby najpierw wydać za mąż. Jest prostą kobietą,... więcej



Goplana - charakterystyka

Wodna nimfa z jeziora Gopło – Królowa fali. Ze snu zimowego budzi się wiosną. Wtedy cała przyroda przystraja się we wszystkie barwy. Jej głowę spowija jaskółczy wianek.

Uosabia piękno, młodość, zwinność, powab. Skierka opisuje ja następująco:

„(...)Wytryska z wody Goplana;
Jak powiewny liść ajeru,
Lekko wiatrem kołysana;
Jak łabędź, kiedy rozwinie
Uśnieżony żagiel steru,
Kołysze się – waha – płynie.
I patrz! Patrz!... więcej



Jak zginęła Balladyna? Opis sceny śmierci Balladyny

Prawo, które obowiązywało w królestwie, nakazywało, by nowo obrany król wydał wyroki nad zbrodniarzami. Obowiązku tego musiała również dopełnić Balladyna.

Przed królową zaczęli więc ustawiać się kolejni oskarżyciele. Jednym z nich był zamkowy lekarz, który stwierdził, iż Kotryn został otruty. Zażądał, by na truciciela wydano sprawiedliwy i surowy wyrok. Kolejnym z oskarżycieli był Filon, który chciał, by ukarano morderczynię... więcej



Jak i dlaczego Balladyna zabiła Alinę?

Bogaty rycerz - Kirkor w wyniku intrygi Goplany trafia do domu Balladyny i Aliny. Zachwycony dwoma siostrami postanawia ożenić się z jedną z nich. Organizuje konkurs zbierania mali. Siostra, która przyniesie więcej malin, zostanie jego żoną. Balladyna zebrała mniej malin od swojej siostry co oznaczało, że bezpowrotnie traci szansę na "męża z dworu". Balladyna z wyrzutem mówi:

" Idź i bądź panią! siostra się zaprzęże
Jak wół... więcej



Dlaczego i jak zginął Kostryn?

Kostryn był ostatnią osobą, która znała wszystkie tajemnice i morderczą przeszłość Balladyny. Balladyna obawiała się również śmierci z jego rąk. Kostryn był równie zaślepiony i równie zdeterminowany do zdobycia korony, co ona.

"a myśl... W powietrzu ją czuć... o! Kostrynie,
Chciałeś mię zabić, serce twoje biło
Głośno, jak moje bije, gdy zarzynam"

Po zwycięskiej walce i zabójstwie Kirkora, Kostryn wraca do zamku. Posłańcy... więcej



Jak się czuła Balladyna po zabiciu Aliny?

Tuż po zabójstwie siostry Balladyna wydaje się przez chwilę przestraszona:

"Co moje | Ręce zrobiły?... O!..."

Po jakimś czasie wraca na miejsce zbrodni po nóż, którym zabiła Alinę. Gdy Goplana przemawia głosem jej siostry, Balladyna mówi:

"(...) rozum już przywyknął
Do twojej śmierci."

Wydaje się, że Balladyna nie ma wyrzutów sumienia. Zabójstwo siostry traktuje jako drobną przeszkodę w drodze do lepszego życia. Jednak... więcej



Co łączy następujących bohaterów Balladyny?

1. Kirkor - Fon Kostryn:
Kostryn jest dowódcą warty na zamku Kirkora.

2. Alina - Filon:
pastuszek Filon zakochuje się w zabitej Alinie, odnajdując w niej wzorzec kobiecego piękna.

3. Balladyna - Gralon:
Gralon dostarcza prezent od Kirkora - zamkniętą skrzynię. Ginie od ciosu mieczem z rąk Balladyny.

4. Balladyna - Kirkor:
po zabójstwie Aliny Balladyna zostaje żoną Kirkora. Na polecenie Balladyny rycerz ginie na... więcej



Kto i w jaki sposób został królem dzwonkowym w Balladynie?

Królem dzwonkowym w Balladynie został Grabiec.

Zakochana w nim nimfa Goplana jest gotowa oddać mu we władanie cały świat przyrody, lecz Grabka nie interesuje władza. Mówiąc słowa:

"Miło by mi wyglądać jako król dzwonkowy,
W koronie, z jabłkiem w lewej, z berłem na prawicy"

wydaje się, że drwi z Goplany. Ona jednak serio traktuje słowa Grabka i przywołuje nadprzyrodzone moce do pomocy "Ja czary piekieł zamówię"... więcej



Jak wyglądała Goplana? Opisz wygląd nimfy wodnej

Nimfa wodna Goplana jest postacią fantastyczną. Wyglądem przypomina kobiecą postać. Jest delikatna, ma złote włosy, przystrojone kwiatami, w których zagnieździły się jaskółki i piękne, zielone oczy. Uosabia delikatność i powabność:

"Wytryska z wody Goplana;
Jak powiewny liść ajeru,
Lekko wiatrem kołysana;
Jak łabędż, kiedy rozwinie
Uśnieżony żagiel steru,
Kołysze się – waha – płynie.
I patrz! patrz!... więcej