Konteksty interpretacyjne: biograficzny, historyczny i filozoficzny
Antoine de Saint-Exupéry napisał „Małego Księcia” na emigracji w Nowym Jorku, opierając fabułę na własnych przeżyciach. Książka powstała w czasie II wojny światowej i zawiera ukryte ostrzeżenie przed totalitaryzmem. Opowieść o chłopcu z innej planety to także filozoficzna lekcja o budowaniu więzi i szukaniu sensu życia.
Spis treści
Antoine de Saint-Exupéry pisał „Małego Księcia” w 1942 roku. Przebywał wtedy na emigracji w Nowym Jorku. Był odcięty od Francji, którą zajęły wojska niemieckie. Z zawodu był pilotem, więc całe życie spędził w chmurach. Teraz siedział przy biurku i rysował dziwnego blond chłopca na asteroidzieNiewielkie ciało niebieskie krążące wokół Słońca, mniejsze od planety..
Kontekst biograficzny, czyli życie wpisane w tekst
Saint-Exupéry nie wymyślał swoich historii za biurkiem. Latał jako pilot pocztowy nad Saharą i Andami. W grudniu 1935 roku jego samolot rozbił się na Pustyni Libijskiej. Pisarz i jego mechanik cudem przeżyli. Błądzili bez wody przez trzy dni, aż znaleźli ich BeduiniKoczownicze plemiona arabskie żyjące na pustyniach..
Ta katastrofa bezpośrednio zainspirowała początek książki. Awaria silnika, pustynny piasek i samotność to prawdziwe doświadczenia autora.
Ważna jest też relacja pisarza z żoną. Consuelo była artystką z Salwadoru. Ich małżeństwo było burzliwe, pełne kłótni i rozstań. Róża z planety B-612 to dokładny portret Consuelo. Jest kapryśna, wymagająca i dumna, ale też bardzo bezbronna.
„To moja róża”
Tak pisarz mówił o swojej żonie. Scena, w której Mały Książę opuszcza kwiat i żałuje, że nie potrafił go słuchać, to rozliczenie autora z własnymi błędami.
W czasie pisania książki Saint-Exupéry czuł się samotny i odrzucony. Miał kłopoty ze zdrowiem i nie mógł walczyć za ojczyznę. Pisanie powiastki pomogło mu odzyskać spokój i wiarę w prostotę.
Kontekst historyczny i II wojna światowa
Książka ukazała się w kwietniu 1943 roku w Nowym Jorku. W tym czasie w Europie trwała II wojna światowa. Francja znajdowała się pod niemiecką okupacją. Saint-Exupéry doskonale wiedział, jak wygląda wojna z powietrza. W 1940 roku latał jako pilot rozpoznawczy i widział płonące miasta.
Dlatego „Mały Książę” to nie tylko bajka. To także protest przeciwko złu. Dorośli z kolejnych planet pokazują wady, które doprowadziły świat do katastrofy. Król żąda ślepego posłuszeństwa, Próżny chce tylko oklasków, a Bankier traktuje gwiazdy jak własność.
Alegoria to motyw w literaturze, który ma ukryte, dodatkowe znaczenie. W „Małym Księciu” baobaby są alegorią zła i totalitaryzmu, które trzeba niszczyć w zarodku.
Strach przed baobabami odczytywano jako ostrzeżenie przed totalitaryzmemSystem rządów, w którym państwo kontroluje każdy aspekt życia obywateli i stosuje terror.. Autor zginął w lipcu 1944 roku podczas lotu nad Morzem Śródziemnym. Jego samolot nigdy nie wrócił do bazy.
Książka ukazała się zaledwie rok przed jego śmiercią. Pożegnanie Małego Księcia z Pilotem brzmi przez to jak smutne przeczucie.
Kontekst filozoficzny, czyli oswajanie i sens życia
Lata 40. XX wieku to czas, gdy w Europie popularny był egzystencjalizmKierunek filozoficzny badający sens życia człowieka, jego wolność i samotność w świecie.. Filozofowie pytali o sens istnienia i wolność człowieka. Saint-Exupéry porusza w swojej książce te same problemy.
Najważniejszym pojęciem w „Małym Księciu” jest oswajanie. Lis tłumaczy chłopcu, że oswajać to znaczy tworzyć więzi.
„Staniesz się dla mnie jedynym na świecie. Będę dla ciebie jedynym na świecie”
Sens życia nie istnieje sam z siebie. Rodzi się dopiero wtedy, gdy nawiązujemy relacje z innymi. Róża Małego Księcia jest wyjątkowa, bo chłopiec poświęcił jej swój czas.
Humanizm to postawa, która stawia człowieka, jego dobro i rozwój w centrum zainteresowania. Humanizm Saint-Exupéry'ego opiera się na czułości i trosce o drugą osobę.
W książce widać też echa stoicyzmuStarożytna filozofia ucząca spokoju i akceptacji tego, na co nie mamy wpływu.. Mały Książę wie, że musi odejść. Akceptuje to ze spokojem. Wierzy, że śmierć nie kończy przyjaźni, a jedynie ją zmienia.
Autor krytykuje też świat dorosłych, którzy wszystko liczą i mierzą. Ludzie ci gubią to, co najważniejsze. Zapominają, że „dobrze widzi się tylko sercem”.
W czasach wojny, gdy światem rządziły okrutne ideologie, te słowa miały ogromną siłę. Były sprzeciwem wobec pozytywistycznejEpoka wierząca w potęgę nauki, rozumu i twardych faktów, odrzucająca uczucia. wiary w same liczby.