Charakterystyka Michała Wołodyjowskiego

Wizytówka bohatera

• Kim jest: oficer dragonówŻołnierze walczący pieszo, ale przemieszczający się konno, stanowiący bardzo mobilną formację wojskową., wierny przyjaciel Jana Skrzetuskiego, Jana Onufrego Zagłoby i Longina Podbipięty.
• Status społeczny: zubożały szlachcic herbu KorczakPolski herb szlachecki, którym pieczętowało się wiele rodów na Rusi Czerwonej., żyjący wyłącznie z żołnierskiego żołdu.
• Rola w utworze: kluczowy członek kompanii, który w momentach kryzysowych przejmuje inicjatywę, prowadzi poszukiwania Heleny i staje do decydującego pojedynku z Jurko Bohunem.

Wygląd i cechy zewnętrzne

Wołodyjowski jest drobny i niepozorny, co przyniosło mu powszechnie znany przydomek „małego rycerza”. Niski wzrost, bardzo szczupła sylwetka i charakterystyczne, jasne wąsiki nie budzą respektu u osób, które spotykają go po raz pierwszy. Henryk Sienkiewicz celowo zastosował tu silny kontrast. Blada aparycja maskuje absolutną, mistrzowską biegłość w posługiwaniu się szabląBiała broń sieczna o zakrzywionej głowni, podstawowe uzbrojenie polskiej szlachty i kawalerii.. Przeciwnicy, którzy lekceważą go ze względu na warunki fizyczne, zazwyczaj płacą za ten błąd życiem.

Portret psychologiczny

Niezrównana biegłość szermierza

Wołodyjowski walczy z precyzją, której nikt w Rzeczypospolitej nie potrafi dorównać. Jego technika nie opiera się na brutalnej sile, ale na szybkości nadgarstka, idealnym wyczuciu dystansu i błyskawicznych ripostach. Najlepszym dowodem jego kunsztu jest słynny pojedynek z Bohunem w Warszawie. Kozacki watażkaPrzywódca zbrojnej bandy lub oddziału kozackiego, często działający na własną rękę. uchodzi za niepokonanego, a jednak mały rycerz kładzie go na ziemię.

Wołodyjowski zaś zebrał się w sobie, skurczył tak, że wydawał się o połowę mniejszy, i czekał.

Podczas oblężenia ZbarażaTwierdza na Podolu, której bohaterska obrona w 1649 roku jest jednym z kluczowych wydarzeń powieści. Wołodyjowski bierze udział w potyczkach z taką sprawnością, że przypomina maszynę do zabijania. Nawet Zagłoba, który zazwyczaj kpi ze wszystkich dookoła, w kwestii szermierki odnosi się do przyjaciela z pełnym szacunkiem.

Lojalność i oddanie przyjaciołom

Przyjaźń w wykonaniu Wołodyjowskiego opiera się na konkretnych czynach. Kiedy Skrzetuski popada w rozpacz po zaginięciu Heleny Kurcewiczówny, to właśnie mały rycerz organizuje poszukiwania. Ryzykuje własne życie w sercu ogarniętej chmielnicczyznąPowstanie Kozaków zaporoskich i chłopstwa ruskiego pod wodzą Bohdana Chmielnickiego, które wybuchło w 1648 roku. Ukrainy. Nie oczekuje za to nagrody ani chwały. Działa instynktownie, bo jego przyjaciel znalazł się w potrzebie.

Odwaga bez brawury

Bohater podchodzi do walki z chłodnym profesjonalizmem. Różni się tym od Podbipięty, który szuka męczeńskiej śmierci, oraz od Zagłoby, który swoją odwagę często miesza z komiczną chełpliwością. Wołodyjowski po prostu wykonuje żołnierskie obowiązki. W trakcie wyczerpującego oblężenia Zbaraża wychodzi na kolejne niebezpieczne wypady z całkowitym spokojem. Sienkiewicz pokazuje w ten sposób odwagę jako wyuczony nawyk i element żołnierskiego rzemiosła, a nie jednorazowy, dramatyczny zryw.

Skromność i brak próżności

Mały rycerz unika mówienia o własnych sukcesach. Kiedy Zagłoba przypisuje sobie zasługi lub wyolbrzymia swoje czyny, Wołodyjowski zazwyczaj milczy albo łagodnie zmienia temat. Ta powściągliwość wynika z jego natury – jest człowiekiem czynu, a nie słów. Zestawienie gadatliwego, pysznego Zagłoby z małomównym, skromnym oficerem tworzy świetny, komediowy duet.

Wrażliwość ukryta pod zbroją

Pod żołnierską powłoką kryje się człowiek zdolny do głębokich uczuć. Wołodyjowski mocno przeżywa śmierć Longina Podbipięty, a tragedię Skrzetuskiego traktuje niemal jak własną. Choć w „Ogniem i mieczem” jego życie uczuciowe jest zaledwie zarysowane, widać w nim ogromną potrzebę bliskości. Zawsze chętnie staje w obronie kobiet i traktuje je z ogromną kurtuazją, co Sienkiewicz rozwinie w kolejnych częściach TrylogiiCykl trzech powieści historycznych Henryka Sienkiewicza: Ogniem i mieczem, Potop oraz Pan Wołodyjowski..

Ocena postaci

Uważam, że Michał Wołodyjowski to jedna z najlepiej napisanych postaci w całej polskiej literaturze. Imponuje mi jego profesjonalizm. W świecie pełnym wielkich słów, politycznych intryg i okrucieństwa, mały rycerz po prostu robi swoje. Moim zdaniem to właśnie jego skromność sprawia, że tak łatwo go polubić. Nie potrzebuje poklasku, nie szuka sławy, a mimo to w decydujących momentach to na nim opiera się cała akcja. Dla współczesnego czytelnika Wołodyjowski pozostaje świetnym wzorem cichego bohatera – kogoś, kto udowadnia swoją wartość czynami, a nie pustymi deklaracjami.