Opracowanie

Jakie są części zdania? Na jakie pytania odpowiadają?

Autor: Redakcja klp.pl Czas czytania: 1 min
Wyróżniamy 5 części zdania: 1. podmiot – wykonawca czynności w zdaniu, odpowiada na pytania: kto? co?; 2. orzeczenie – określa czynność/stan, wyrażane przy pomocy czasownika, odpowiada na pytania: co robi? co się z nim dzieje?; 3. przydawka – opisuje podmiot, ale też wszystkie rzeczowniki i zaimki rzeczowne w zdaniu, odpowiada na pytania: jaki? jaka? jakie? który? która? które? czyj? czyja? czyje? ile? ilu? czego? z czego? od czego?; 4. dopełnienie – dookreśla orzeczenie; forma dopełnienia zależy od orzeczenia, odpowiada na pytania: kogo? czego? komu? czemu? kogo? co? z kim? z czym? o kim? o czym?; 5. okolicznik – dookreśla orzeczenie, precyzuje okoliczności danej czynności, odpowiada na pytania: jak? gdzie? kiedy? jak bardzo? mimo czego? po co? dlaczego? pod jakim warunkiem?. Między tymi częściami zawiązują się relacje logiczne, które decydują o formie danego słowa i jego funkcji w zdaniu.

Na przykład

W zdaniu: Alina zebrała koszyk malin: - "Alina" - pełni funkcję podmiotu, - "zebrała" - pełni funkcję orzeczenia, - "koszyk" - pełni funkcję dopełnienia, - "malin" - pełni funkcję przydawki. W zdaniu: Bardzo lubię twórczość Słowackiego: - "ja" - jest podmiotem domyślnym, - "bardzo" - jest okolicznikiem, - "lubię" - jest orzeczeniem, - "twórczość" - jest dopełnieniem, - "Słowackiego" - jest przydawką.